PAYIZDA ÇÖRƏK BAHALAŞACAQ | İqtisadiyyat

	12 fevral 2012


Onlayn ictimai-siyasi qəzet

İqtisadiyyat

PAYIZDA ÇÖRƏK BAHALAŞACAQ

2010-07-28

Taxılın qiyməti günü-gündən bahalaşmaqdadır. Biçin vaxtı 16 qəpiyə satılan buğdanın kiloqramı indi 25-30 qəpik təşkil edir. Qiymət artımının səbəbi kimi isə taxıl qıtlığının yaranması göstərilir. Hazırda cəmiyyəti narahat edən məsələ taxılın bahalaşmasının çörəyin qiymətinə nə dərəcədə təsir göstərəcəyidir.

Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi rəsmilərinin açıqlamalarına inansaq, ölkədə hələ taxıl ehtiyatı çoxdur və məhsul qıtlığı çörəyin bahalaşmasına gətirib çıxarmayacaq. Lakin nazirlikdən fərqli olaraq un istehsalçıları bahalaşmanı qaçılmaz hesab edirlər. Bildirirlər ki, bahalaşmanın indi müşahidə olunmaması əvvəlcədən ucuz buğda ehtiyatının alınması ilə bağlıdır.
Diqqəti çəkən məqam isə Azərbaycanın taxıl idxal etdiyi ölkələrdə də iqlim şəraiti ilə bağlı məhsuldarlığın aşağı olmasıdır. Hansı ki, həmin dövlətlərdə taxılın qiyməti bahalaşsa, bu artım Azərbaycanda da hiss olunacaq. İqtisadi və Sosial İnkişaf Mərkəzinin ekspertləri bildirirlər ki, ötən ilə nisbətən 2010-cu ildə taxıl istehsalının azalacağı gözlənilən idi: “2010-cu ildə taxıl istehsalı 2009-cu illə müqayisədə ən azı 500 min ton az olacaq. Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi bunu əkin sahələrinin azalması və taxıl istehsalında məhsuldarlığın aşağı düşməsi ilə bağlasalar da, səbəb təkcə bu deyil. 2009-cu ildə istehsal olunan taxılın Dövlət Taxıl Fondu tərəfindən alınması yönündə xeyli problemlər yaşandı. Eləcə də Taxıl Fondu tərəfindən alınan taxıl üzrə keyfiyyət standartlarının müəyyənləşdirilməsi məsələsinin uzadılması 2009-cu ildə bəzi fermerlərin məhsullarını vaxtında fonda satmasına imkan vermədi. Bir sıra hallarda isə fermerlərin istehsal etdikləri məhsul əkin sahələrində qalaraq məhv oldu. Digər tərəfdən, Maliyyə Nazirliyinin fermer təsərrüfatlarına verilən subsidiyaların ödənilməsi ilə bağlı apardığı monitorinq 2010-cu il üçün nəzərdə tutulan subsidiyaların verilməsində müəyyən yubanmalar yaratdı. Bu da birbaşa fermerlərin taxıl əkini sahələrinə, taxıl istehsalına marağının azalmasına gətirib çıxardı”.
Mərkəz ekspertləri bildirirlər ki, Azərbaycanın daxili xüsusiyyətlərini nəzərə alsaq, taxıl istehsalı olduqca vacibdir: “Çünki bu, birbaşa çörəyin qiymətinə təsir göstərir. O baxımdan güman edilir ki, taxıl istehsalının azalması çörəyin qiymətinə təsir göstərəcək. Lakin bunun yaxın aylarda baş verəcəyi gözlənilmir. Bu da onunla bağlıdır ki, indi istifadə edilən taxıl məhsullarının əksəriyyəti 2009-cu ildə istehsal və ya idxal olunub. Amma 2010-cu ildə taxıl istehsalının azalması, həmçinin dünya bazarında bu məhsulun bahalaşması payızda çörəyin qiymətinin yüksəlməsinə gətirib çıxaracaq. Praktiki, daxili tələbatla istehsal olunan taxılın arasında böyük fərq yaranıb. Çörəyin qiymətində artımlar olacağını, ya da yeni yaranmış fərqi kompensasiya etmək üçün çörəyin çəkisinin və keyfiyyətinin azaldılması ənənəsinin tətbiq ediləcəyini gözləmək olar”.

HƏBİBƏ

704 dəfə baxılıb