BANK AKTİVLƏRİ AZALIB | İqtisadiyyat

	12 fevral 2012


Onlayn ictimai-siyasi qəzet

İqtisadiyyat

BANK AKTİVLƏRİ AZALIB

2010-08-28

Bəzi banklar Əmanətlərin Sığortalanması Fonduna üzvlük haqlarını ödəmək imkanına malik deyillər

Azərbaycanda bank aktivləri yenidən azalıb. Buna baxmayaraq, kreditlər üzrə faiz dərəcələri yüksək olaraq qalmaqdadır. Hansı ki, bu da kreditlərin qaytarılmasında ciddi problemlər yaradıb. Məlumatlara görə, vəziyyət o həddə çatıb ki, iri kommersiya bankları adi vətəndaşlara istehlak kreditlərinin verilməsində taym-aut götürüblər. Çox dar çərçivədə kredit verilir və bu zaman da tələb olunan girov kreditin 2 mislini təşkil edir.

İqtisadi və Sosial İnkişaf Mərkəzi ekspertlərinin rəyinə görə, Azərbaycanda bank sektorunun ciddi problemlərindən biri faiz siyasətinin qüsurlu olmasıdır. Bu, hətta zaman-zaman banklarda böhranların yaranmasına gətirib çıxarıb. Hazırda problemli kreditlərin həcmi 400 milyon manata yaxınlaşıb. Banklar praktiki böhrandan əvvəl etdikləri səhvləri yenidən təkrarlayırlar: “Həyata keçirdikləri faiz siyasəti banklarda yeni böhrana yol açır. Mərkəzi Bankın uçot dərəcəsi bankların faiz siyasətinə, eləcə də maliyyə resursları ilə təminatına təsir göstərmir. Belə ki, Mərkəzi Bankın uçot dərəcəsinin 2 faiz olmasına baxmayaraq, banklar 20 və bundan daha artıq fazilə kredit təklif edirlər. Bankların kreditlər üzrə faiz dərəcələri Mərkəzi Bankın uçot dərəcəsindən 10 dəfə çoxdur. Eyni zamanda Mərkəzi Bankın mərkəzləşdirilmiş kreditlərinin ümumi bank aktivində payı 5 faizdən artıq deyil”.
Ekspertlərin qənaətincə, Mərkəzi Bankın uçot dərəcəsi siyasəti kommersiya banklarının faiz siyasətinə təsir etmir. O cümlədən bankların maliyyə resursları ilə təminatında problemlərin aradan qaldırılmasına imkan vermir: “Rəsmi məlumatlara əsasən, artıq 12 bank zərərlə işləyir. Hətta bir sıra banklar var ki, onlar fəaliyyətlərini, ən azı funksiyalarını belə davam etdirə bilmirlər, sadəcə adları var. Onlar Əmanətlərin Sığortalanması Fonduna üzvlük haqlarını ödəmək imkanına malik deyillər. Bu gün əslində bank sektorunda durğunluq olduğu görsənsə də, bu durğunluq yaxın zamanlarda həmin sektorda problemlərin yaranmasına gətirib çıxaracaq”.
Əmanətlər üzrə faiz dərəcələrinin yüksək olması kredit faizlərinə təsir göstərir. Əmanətlərin Sığortalanması Fondu 12 faizə qədər dividentlərin sığortalanmasını həyata keçirir. Xüsusən qlobal maliyyə böhranı ilə bağlı olaraq, yüksək faiz siyasətinin neqativ nəticələrə gətirib çıxaracağını nəzərə alaraq fondun faiz dərəcələrini aşağı endirməsi mütəxəssislər tərəfindən daha məqsədə uyğun hesab olunur. Bütün hallarda 12 faizlə əmanətlər qəbul edən kommersiya banklarının aşağı fazilə kredit təklif etmək imkanları məhduddur. O baxımdan Əmanətlərin Sığortalanması Fondunun əmanətlər üzrə faiz dərəcələrinə redaktələr etməsinə, faizləri aşağı salmasına ehtiyac var. Buna uyğun olaraq kreditlər üzrə faizlər də endirilməlidir. Lakin təəssüf ki, bəzi banklar qısa müddətdə daha çox gəlir əldə etməyə çalışırlar. Və yüksək faizlə kredit təklif edirlər. Bir sıra hallarda verilən kreditin müəyyən hissəsi “şapka ”şəklində banklar tərəfindən saxlanılır.

HƏBİBƏ

545 dəfə baxılıb