 |
Bizim qonaq
DEPUTATLA KÖŞƏ YAZARLARININ RƏSULZADƏ, XALQ DAVASI 2010-02-07 Fazil Mustafa: “Hakimiyyətdə də müəyyən qüvvə var ki, siz ağıldadır, dəyişiklik istəmir”
Seymur Həziyev: “Səsvermənin nəticələri düzgün elan olunsa, siz bu mövqe ilə millət vəkili ola bilməzsiniz”
Qan Turalı: “Neft ölkəsində bu boyda dəhşətlər baş verir, siz də deyirsiniz saraya gəlin”
|
Böyük Quruluş Partiyasının başqanı, deputat Fazil Mustafanın (Qəzənfəroğlu) “Xural” qəzetində dərc olunmuş “Şir Əlinin itləri” sərlövhəli yazısı ilə bağlı debatın ikinci hissəsini təqdim edirik. Debatda F.Mustafanın opponentləri “Azadlıq” qəzetinin köşə yazarları Qan Turalı və Seymur Həziyevdir. Moderator qismində isə “Yeni Müsavat”ın baş redaktoru Rauf Arifoğlu və redaktoru Nazim Sabiroğludur... (əvvəli ötən sayında)
Nazim Sabiroğlu:
- Maraqlıdır ki, siz niyə məhz AXCP-dən gedənlərdən ancaq Fazil Mustafanın üzərinə gedirsiniz? Oradan çox adamlar gedib. Niyə Qüdrət Həsənquliyevi, Qulamhüseyn Əlibəylini və digərlərini yox, Fazil bəyi hədəf seçmisiniz?
Qan Turalı:
- Qüdrət Həsənquliyev mövqeyini açıq şəkildə ortaya qoyub.
Fazil Mustafa:
 - Bu yanaşmanın kökü var. Vaxtı ilə İsmailliyə təriqəti var idi, Ələmud qalasında otururdular; məqsədləri də o idi ki, harada cəmiyyət üçün istedadlı, qabarıq adamlar varsa, bu insanları öldürsünlər. Fikir verin, parlamentdə ən fəal deputat Pənah Hüseyndir; bu gün bunlar ən çox onu söyürlər. Passivlər qalıb bir tərəfdə, onlara toxunan yoxdur. Pənah Hüseynə əslində dəstək verilməlidir ki, daha güclü fəaliyyət göstərsin... Sizin bizə münasibətiniz o zaman bu cür ola bilərdi ki, sizinlə eyni cinahda olum və sizi aldadım. Əgər siz satqınlıq, aldatma, xəyanət necə olur, hakimiyyətdən pul almaq necə olur, onu öyrənmək istəyirsizsə, 1995-ci il parlament seçkiləri dönəmini və həmin dövrdə liderlərinizin fəaliyyətini yaxşı araşdırın.
Qan Turalı:
- Sizi də araşdıracağıq.
- Araşdırın. Nəsə bir şey tapsanız, mən cəmiyyət qarşısına rahat çıxa bilməzdim ki.
Seymur Həziyev:
- Çıxa bilmirsiniz də.
- Çıxıram. Siz cəmiyyət deyilsiniz axı. Siz marginal, ölmüş, ideyaları artıq uğursuzluğa uğramış adamlarsınız.
S.Həziyev əsəbiləşir:
- Fazil bəy, Rəsulzadəçilik, respublikaçılıq marginal ideyadır? Siz monarxiyaya əl çalırsınız, marginallıq budur. Siz dəyənəkli azərbaycançılıq ideyasını, Heydər Əliyevçiliyi seçmisiniz.
F.Mustafa:
- Qətiyyən elə deyil.
- Referendumda hansı mövqeyi tutdunuz?
F.Mustafa:
- Əleyhinə səs vermişəm. Gedin araşdırın. Lap lehinə də səs verə bilərdim; heç bir problem yoxdur. Mən sizə hesabat verəsi deyiləm. Mənim özümün yanaşmam, prinsiplərim var. Söhbət ondan gedir ki, sizin yanaşmanız yanlışdır. Siz insanların görüntü xatirinə sizinlə eyni mövqeyi daşımasını istəyirsiniz. Heydər Əliyev bizim istədiyimizdən fərqli bir Azərbaycan qurub. İndi iki yol var. Siz deyirsiniz ki, bu Azərbaycanı uçurub təzə Azərbaycan qurmalıyıq. Mənim təklifim də odur ki, bu Azərbaycanı uçurmaqla da bir fayda görməyəcəyik, gəlin bu Azərbaycanı formaya salıb, hamımızın Azərbaycanı edək.
S.Həziyev:
- Siz bizim mövqeyimizi şərh etməyin. Biz Azərbaycanı dağıtmaq istəmirik. Siz AXCP-də olan dövrdə ən çılğın və radikal çıxışları etmisiniz...
F.Mustafa:
-Siyasətə mütləq yanaşmaq olmaz. Siyasət nisbi və konkretdir.
 Rauf Arifoğlu:
- Ardıcıllıq deyilən bir şey də var axı...
F.Mustafa:
- Bir tarixdə doğru olan, digər tarixdə doğru olmaya bilər.
R.Arifoğlu:
- Doğru olan hər bir tarixdə doğru olaraq da qalır.
S.Həziyev:
- Siyasət real peşədir, biz ölçüb-biçib, xalqı hara və necə aparmalıyıq, ondan danışmalıyıq. Sizin tutduğunuz yol belədir ki, nə xalqa yaxın gəlirsiniz, nə də hakimiyyətə doğru. Siz Fəzail Ağamalının mövqeyinə doğru gedirsiniz. Azərbaycanın bu gün ən böyük problemi sizin kimi insanlardır. İnsanlar deyir ki, Fazil Qəzənfəroğlu Elçibəyə ən yaxın adam idisə, indi niyə belə edir? Hətta bir tanıdığım insan mənə belə bir söz dedi ki, Fazil Qəzənfəroğlu hər gün televiziyadadır, yəqin onun dedikləri hakimiyyət üçün təhlükəli deyil. Fazil bəy keçmiş cəbhəçi olduğundan həmin adama deyə bilmirəm ki, tam düz deyirsən; deyirəm yox, sən bilmirsən, onun dediklərində təhlükəli olanlar da var. Çox ağırdır bu barədə danışmaq.
Q.Turalı:
- Deyirsiniz ki, mövqeyinizi 2003-cü ildə dəyişmisiniz. Amma sizin 2005-ci ildə “Bu xalqdan o xalqa doğru” kitabınız çapdan çıxıb. Elnur Astanbəyli də onun redaktorudur...
Elşad Məmmədli:
- 2005-ci il parlament seçkilərindən əvvəl də Fazil Qəzənfəroğlunun “Bakı-xəbər” qəzetində sərt yazıları dərc olunurdu.
Q.Turalı:
- Bu bir məsələ. İkincisi, siz məlum yazınızda demisiniz ki, yazarlar tüfeylidirlər, sosiska yeyirlər və sair. Sizin seçicilər arasında sosiska yeyən yoxdur? Üçüncüsü, siz deyirsiniz ki, partiya üzvlərinizə onları hakimiyyətə gətirəcəyinizə söz vermisiniz. Son prezident seçkilərində isə cəmisi 2,47 faiz səs toplamısınız. Bunu seçicilərinizə necə izah edəcəksiniz, ya edirsiniz?
- Səslərin sayı etibarı ilə prezident seçkilərində deputat seçkiləri ilə müqayisədə 88 min artıq səs toplamışam. Digər məsələyə gəlincə, dəyişmə, fikirlərin təkamülü Azərbaycan cəmiyyətində çox pis, ağrılı qarşılanır. Adamlar gözləyirlər ki, bir cinahda çürüyək, amma dəyişməyək.
R.Arifoğlu:
- Bu məntiqlə Məhəmməd Əmin Rəsulzadə də səhv edib eyni cinahda qalmaqla?
Bundan sonra polemika bir xeyli baş redaktorumuzla deputatın arasında davam etdi.
F.Mustafa:
 - Azərbaycanda nümunə götürüləsi bir şəxsiyyət var - Məhəmməd Əmin Rəsulzadə. Çünki bu gün yaratdığı əsər təkmilləşirsə, sabah ona qayıdılırsa və araşdırılırsa, o qalıcıdır.
R.Arifoğlu:
- Ona qayıdan bu gün bizlərik...
F.Mustafa:
- Siz öz metodunuzla qayıdırsınız, digərləri də başqa metodla. Azərbaycanda radikal qütbün təmsilçiləri olaraq sizlər dalana dirənmisiniz.
R.Arifoğlu:
- Mən qəzet redaktoruyam, mən dalana dirənməmişəm. “Yeni Müsavat” qəzeti demokratik düşərgənin bəlkə də yeganə uğurlu layihəsidir: hətta düşərgə geri gedəndə də irəli gedib; düz 20 ildir ki, belədir.
F.Mustafa:
- Bu uğurlu bir addımdır. Amma siyasətçilərin, özündən deyən partiyaların üzünə qəzeti bağlayın, görək harada varlıqları bilinəcək. Deyə bilərlər ki, bizim yolumuzu bağlayıblar.
R.Arifoğlu:
- Bəs, Rəsulzadə nə edə bilirdi, hansı imkanları var idi axı? O da uzun illər sadəcə olduğu mövqeyində qalmaqla mücadilə aparıb.
F.Mustafa:
- Rəsulzadə yazırdı.
R.Arifoğlu:
- Harada yazırdı? Cəmi 400-500 nüsxə ilə çıxan, hətta əllə yazılan dərgilərdə yazırdı. O da bizimkilər kimi çox zaman sadəcə dözürdü.
F.Mustafa:
- O dövrün təbliğat imkanları məhdud idi.
R.Arifoğlu:
- Fazil bəy, əgər siz Məhəmməd Əmini qəbul edirsinizsə. Onda Elçibəyi də qəbul etməlisiniz, İsa Qəmbəri də.
F.Mustafa:
- Onların hər birini tarix kimi qəbul edirik. Amma mövqelərini qəbul etmirik.
S.Həziyev:
 - Rəsulzadənin də mövqeyini qəbul etmirsiniz?
- Rəsulzadənin milli təsanüdünü qəbul edirik. Onun inqilabdan qabakı baxışlarını qəbul eləmirəm. 50-ci ilin Rəsulzadəsi ilə 18-ci ilin Rəsulzadəsi tamam fərqlidir.
R.Arifoğlu:
- Tamam fərqli deyil, bəy. Bir-birinin davamıdır. Ortada özünüinkar yoxdur.
- İnkar var. Milliyyətçilikdən uzaqlaşma var. Rəsulzadənin “Milli təsanüd”ünü oxuyun, araşdırın.
- Fazil bəy, oxumuşuq, araşdırmışıq, onu Azərbaycana biz qaytarmışıq. Mən o sahə üzrə özümü mütəxəssis sayıram.
- Söhbət ondan gedir ki, 2005-ci ildə çıxan kitabım, 2001-ci ildə yazdığım məqalələrimdir. 2005-ci ildə imkan olub ki, vaxtı ilə yazdığım məqalələri itib-batmamaq üçün çap etdirmişəm. Sabah kimsə deməsin ki, filan vaxtı filan məqalən yazılıb.
Q.Turalı:
- Yox, biz o mənada demirik. Söhbət fikirlərin dəyişilməsindən gedir.
- Gəlin, bu gün müstəvini başqa şəkildə qoyaq. Bizim baxışlarımız fərqlənir. Mən sizin baxışlarınızın, ideyalarınızın Azərbaycan cəmiyyətində dəstəklənmədiyi düşüncəsindəyəm.
R.Arifoğlu:
- Nədi o ideyalar?
F.Mustafa:
- Yəni sizin baxışlar cəmiyyətdən dəstək almır. Cəmiyyətdə o qədər narazılıq var ki, insanlar kollektiv psixologiyanı özünə bağlayan liderin ətrafında birləşirlər, düşünürlər ki, bəlkə rejimi dəyişə bildik. Mənim məqsədim bu deyil.
R.Arifoğlu:
- Bunu necə müəyyənləşdirirsiniz ki, cəmiyyətdən dəstək yoxdur?
F.Mustafa:
- Prezident seçkiləri ərəfəsində çıxış edərkən “Azərbaycanın düşünən insanları, sizə müraciət edirəm” deyə sözə başlayırdım. Mən bilirəm ki, marginal düşüncə, yalançı millətçilik Azərbaycan üçün yaxşı nəsə vəd etmir. Mən indiki hakimiyyətin siyasətinə münasibət bildirəndə söyləyirəm ki, xarici siyasəti kifayət qədər mükəmməl, balansı kifayət qədər ağıllı qurulub. Daxili siyasət isə bərbaddır.
Nazim Sabiroğlu:
- Dünyanın nə qədər ölkəsi Azərbaycanın ərazi bötüvlüyünü tanımırsa, necə uğurlu xarici siyasətdən danışmaq olar?
F.Mustafa:
 - Ərazi bötüvlüyünü tanımamaq başqa şeydir. Hakimiyyətdə cəbhəçilər də olsaydı, belə olacaqdı.
S.Həziyev:
- Xaricilərə hökumət ancaq sizin xarici siyasətlə bağlı dediklərinizi göstərir. Bu baxımdan siz düz mövqe tutmusunuz. Hökumətin xarici siyasətini dəstəkləmək sizin üçün önəmlidir. Amma bu tamamilə başqa məsələdir ki, Azərbaycanın cəmiyyəti kimi dəstəkləyir, kimi dəstəkləmir. Fazil bəy deyir ki, insanlar sizin xəttinizi bəyənmir. Sadəcə hakimiyyətdən narazıdır deyə bizə səs verir.
F.Mustafa:
- Sizə səs vermir. Hələ hansı mübarizə dəqiq ölçülüb ki, xalq sizə səs verir? Xalq bu gün tam azad deyilsə, bunu necə müəyyənləşdirmək olar?
S.Həziyev:
- Bəs xalq hakimiyyətə səs verir? Səsvermə olur; sadəcə onun nəticələri düzgün elan olunsa, heç siz də bu mövqe ilə millət vəkili ola bilməzsiniz. 2005-ci ilin parlament seçkilərində “Azadlıq” bloku 1 milyon 300 min səs yığmışdı. Bunu dana bilmirdilər, hətta MSK-nın da saytında yazmışdılar. Sonradan bunun nəticələrinin ağır olacağını bilib, bu göstəricini gizlətdilər. Xalq bizə səs verirsə, sizin xətti isə xalq bəyənmirsə, apardığınız siyasətin perspektivini görürsünüzmü?
F.Mustafa:
 - Siz ümumiyyətlə kimsiniz? Siz siyasətçisiniz. Yaxud köşə yazarı?
- Mən ümumiyyətlə özümü Rəsulzadəçi sayıram. Bizim partiyanın ideyaları da sizə bəllidir.
F.Mustafa bir qədər yüksək tonda deyir:
- Sizin düşüncə ilə indiki hakimiyyətin düşüncəsi arasında fərq yoxdur. Hər ikisi totalitar düşüncədir.
S.Həziyev:
- Fazil bəy, mənim də səsim çox yüksəkdir, çox ucadan danışa bilirəm. Amma sizin yaşınıza hörmət edirəm. Siz yüksək tonla danışıb mənim sözümü kəsmək istəyirsiniz. Bu yaxşı deyil.
- Yox. Sözünüzü kəsmək istəmirəm. Buyurun.
- Fazil bəy, biz bu gün sizin də bir neçə il öncə istədiyinizi istəyirik. Bizim düşüncəmizdə bir dəyişiklik olmayıb. Biz demokratik, dünyada üzü ağ Azərbaycan, Qarabağ məsələsi ilə imitasiya etməyən, xalqla hesablaşan, Elçibəy hakimiyyətinin davamını istəyirik. Siz bunları istəmirsiniz? Siz istəmirsiniz ki, Bənəniyarda insanları inanclarına görə əzməsinlər, Daşkəsəndə hərbi hissədə dəhşətli hadisələr baş verməsin? Məgər bu insanlar da marginaldır? Niyə bir filosof kimi araşdırmırsınız ki, niyə hərbçi hərbçini, molla mollanı öldürür, insanlar intihar edirlər və siz niyə bu hakimiyyətə loyalsınız? Bizim ideyalarımız bəllidir, biz bu rejimi dəyişmək istəyirik. Siz isə bu gün bu və ya digər formada İlham Əliyevi müdafiə edərək, öz aləminizdə müxalifətçisiniz.
F.Mustafa:
 - Yaxşı bir söz dediniz ki, biz filan-filan şeyləri etmək istəyirik. Siz istəyənlər dəstəsisiniz, yoxsa xalqı ağıllı, doğru üsullarla hakimiyyətə gətirən? Sizi istədiklərinizi cəmiyyətdə siyasətə qoşulmayan minlərlə ağıllı insanlar da istəyir. Bunu hamı istəyir. Onlar dünyagörüşdə sizdən də ağıllı və hazırlıqlıdırlar.
- Sizdən də ağıllı və hazırlıqlıdırlar, yoxsa yox?
- Məndən də hazırlıqlı olan yüzlərlə adam var. Söhbət ondan gedir ki. həmin o hazırlıqlı adamlar siyasiləşməyiblər. Sizin liderlər əgər xalqdan, beynəlxalq təşkilatlardan dəstək alırsa, niyə hakimiyyətə gəlmirsiniz?
- Sizin polis imkan verir ki?
- İmkan vermirsə, onda imitasiya etməyin də.
- Sizi böyük konfrans salonlarına buraxan polis bizi meydana buraxmır. - Meydana buraxılana qədər hazırlaşın.
- Sizlə polisin arasındakı münasibətə baxın, bizim münasibətlərə baxın. Bizimçün maraqlı odur ki, bu qoçu dəstələrinin dostuna necə çevrilmisiniz?
- Mən təkcə onun dostu deyiləm. Azərbaycanın ağıllı adamlarının, ziyalılarının hamısının dostusunuz?
- Siz necə eləmisiniz ki, bizi, Bənəniyarda insanları vəhşicəsinə döyən polis sizi döymür, sizi qabağa buraxır?
Q.Turalı müdaxilə edir:
- Seymur bəy, bilmirsiniz necə edib?
S.Həziyev:
 - Yox, istəyirəm özü cavab versin. Necə olur ki, hakimiyyət Əli Kərimlini, İsa Qəmbəri efirə buraxmır, siz hər gün televiziyadasınız? Necə dost olmusunuz bu adamlarla?
F.Mustafa:
- Biz dost olmamışıq.
- Maraqlarınız necə olur üst-üstə düşür?
- Onların marağı ilə bizim marağımız odur ki, Azərbaycan təlatümsüz, islahatlar yolu ilə dəyişsin. Onların bunu istəyib-istəməməsi məni maraqlandırmır. Bunu mən istəyirəm.
- Siz də “istəyənlər dəstəsi”ndəsiniz?
- Yox. Mən ortaya kurs qoyuram.
- Dediniz istəyirəm, ona görə soruşdum.
- Siz sadəcə 1995-ci ildən bu yana gəldiyiniz düşüncədə zərrə qədər dəyişməmisiniz. Satqınlıq deyirsiniz, lideriniz 2 dəfə parlamentə seçilib. 1993-cü ildə hakimiyyət dəyişəndə başqa bir lideriniz dövlət katibi olub. Hansı satqınlıqdan danışırsınız? Liderləriniz danışığa gedib, müqavilə bağlayıb, sonra çölə atılıblarsa, bu gün niyə mənə dəyişməyi təklif edirsiniz?
- Fazil bəy, özümüzdən danışaq.
- Elə özümüzdən danışırıq. Sizinlə mən niyə özümüzdən danışmalıyam? Siz hansı statusdasınız?
- Siz mənim yazımın obyektinə çevrilmisiniz.
- Siz bu yazılarla mənə işləyirsiniz, yazın. Mən bunun əleyhinə deyiləm.
- Onda siz də Ramiz Mehdiyevə işləyirsiniz.
- Ramiz Mehdiyev sizin komandanın çoxundan ağıllıdır. Ona görə ağıllıdır ki, öz hakimiyyətini sizdən daha ağıllı qoruya bilir. Bu gün sizin yolunuz, üslubunuz iflasa uğrayıb.
- Sizin yolunuz parlaqdır. Görünür.
- Bəli. Amma hakimiyyətə münasibətdən söhbət getmir. Hakimiyyətdə də müəyyən qüvvə var ki, siz ağıldadır, dəyişiklik istəmir.
- Kimdir onlar?
- Kim olur olsun, dəxli yoxdur.
Q.Turalı:
 - Konkret deyin də. İlham Əliyev?
F.Mustafa:
- Mən ümumiyyətlə, qüvvədən danışıram. İlham Əliyev hakimiyyətin başında durur. O, sizi məğlub eləmiş, əvvəllər əhəmiyyət vermədiyiniz, barəsində “atasından sonra hakimiyyəti saxlaya bilməyəcəyiniz” kimi xəstə fikirlər söyləyən insanları yerində oturtmuş liderdir.
S.Həziyev:
- O, Azərbaycanda sizdən başqa heç kimə özünü sübut eləməyib. Sizdə dəyişiklik baş verib. O, sizə özünü sübut edib. Biz yenə həmənki adamlarıq, bu sistemlə mübarizə aparırıq.
F.Mustafa:
- İlham Əliyevin tətbiq etdiyi ssenarilər içərisində səni məğlub etməyə hazırdır. Sadəcə, sənə əhəmiyyət vermir.
- Düz deyirsiniz. Sizə əhəmiyyət verir.
- Bəli, mənə - Azərbaycanda prosesləri real dəyərləndirən, həqiqətən dəyişiklik istəyən, ölkəni islahatlara aparmaq istəyən bir qüvvəyə əhəmiyyət verir. Bu gün bizim davamız demokratiya davasından çox uzaqdır. Biz hüquqi dövlət davası aparırıq. Digər tərəfdən, fikir vermisinizsə, mən yüzlərlə televiziya çıxışlarımda, yazılarımda bu düşərgəyə, palatkaya aid olan liderlərin üzərinə getməmişəm...
- Saraydasınız da, ona görə.
- Siz də saraya gəlin. Həmişə küçədə qalmaq olmaz.
Q.Turalı əsəbləşir:
- Fazil bəy, küçə nə deməkdir?
- Küçə sarayın alternatividir.
Q.Turalı:
- Bunlar antonim sözlərdir. İkincisi, neft ölkəsində bu boyda dəhşətlər baş verir, siz də deyirsiniz saraya gəlin.
S.Həziyev:
- Fazil bəy, seçicilərinizin vəziyyəti necədir?
(ardı gələn sayımızda) Elşad MƏMMƏDLİ 1782 dəfə baxılıb
|
