“KİM BU İQTİDARA QARŞIDIRSA...” | Bizim_qonaq

	12 fevral 2012


Onlayn ictimai-siyasi qəzet

Bizim qonaq

“KİM BU İQTİDARA QARŞIDIRSA...”

2010-02-18

Pənah Hüseyn: “Bunun üçün yeganə doğru addım müxalifət qüvvələrinin bir yerdə olmasıdır”
Arif Hacılı: “AXCP bizimlə bərabərhüquqlu əməkdaşlıq məsələlərinin ümumiyyətlə müzakirəsinə hazır olmadığını bildirir”
Sərdar Cəlaloğlu: “Əgər yalnız Müsavat, AXCP və KXCP birləşəcəksə, bu revanşizm olacaq”

Son günlər siyasi səhnədə ən çox dartışılan mövzulardan biri də müxalifətin birliyi məsələsidir. Tərəflər bu birliyin vacibliyi haqda çox danışsalar da, qarşılıqlı ittihamlar, mübahisələr uğurlu bir birlik modeli tapılmasına imkan vermir. Azərbaycanın demokratik müxalifəti sayılan qüvvələr bu gün bir-birinə qarşı savaş halındadır. Belə bir vəziyyəti nəzərə alaraq, həmçinin ölkə siyasətində baş verənlərin təhlilini aparmaq üçün “Bizim qonaq” rubrikasında növbəti debat təşkil etdik. “Yeni Müsavat”ın danışmanı, millət vəkili Pənah Hüseynin moderatorluğu ilə Müsavat Partiyası Mərkəzi İcra Aparatının rəhbəri Arif Hacılı və Azərbaycan Demokrat Partiyasının sədri Sərdar Cəlaloğlu polemika apardılar.

(əvvəli ötən sayımızda)

Pənah Hüseyn:
- Sərdar bəy, dediniz ki, demokratik mübarizə ilə bağlı Şarpın 6 prinsipi var. Xahiş edirəm, onların 6-nı da sadalayın.

Sərdar Cəlaloğlu: “O zaman demokrat olacaqsan ki, hətta səni yıxmaqda iştirak edən qüvvələrlə də əməkdaşlıq edəsən”

Sərdar Cəlaloğlu:
- Yox, mən indi onlardan birini deyəcəm. Şarp deyib ki, iqtidardan müxtəlif məsafədə duran ən müxtəlif siyasi güclərin birliyi mütləq olmalıdır, əks halda ayrıca bir qüvvənin mübarizəsi dinc mübarizə olmayacaq. Mən bu gün doğurdan da qəbul edirəm ki, Müsavat hamıdan təmiz partiyadır, ideoloji partiyadır, hökumətlə heç bir əlaqəsi yoxdur. Amma Müsavat Partiyasının təkbaşına mübarizəyə qalxması demokratik mübarizə deyil və Müsavatın özünü demokratik partiya etməyəcək. Biz mübarizəmizin dinc xarakter alması üçün siyasi palitranın müxtəlif rəngində olan bütün tərəflərini bu mübarizəyə cəlb etməliyik. Mən bilirəm ki, sollarla bizimki tutmayacaq. Amma dinc mübarizə nəzəriyyəsi tələb edir ki, onunla da birlikdə çıxış edəsən. Bu gün hər bir partiyaya hakimiyyət tərəfindən təzyiq var. Biz birlikdə bunu dəf edəndən sonra, məsələn Müsavat çıxacaq irəli, hakimiyyətə gələcək və i.a. Hətta bolşeviklər də belə edib, İranda da inqilab zamanı belə oldu. Elmin və təcrübənin ortaya çıxardığı həqiqət budur ki, əgər yalnız Müsavat, AXCP və KXCP birləşəcəksə, bu revanşizm olacaq, demokratiya olmayacaq. Çünki 1993-cü ildə siz üçünüz hakimiyyətdə idiniz, sizi indiki hakimiyyət yıxıb, indi də siz üçünüz birləşib mövcud iqtidarı yıxmaq istəyirsinizsə, bu revanşızmdir. O zaman demokrat olacaqsan ki, hətta səni yıxmaqda iştirak edən qüvvələrlə də əməkdaşlıq edəsən. Məsələn, o vaxt AMİP sizin yıxılmağınızda iştirak edib, onu da indi prosesə cəlb etməlisən, ADP-ni, Ümid Partiyasını və digərlərini cəlb etməlisən.

Arif Hacılı:
- Əgər hədəflərimiz eynidirsə biz birləşə bilərik.

S.Cəlaloğlu:
- Biz əməkdaşlıq edirik və bu əməkdaşlıqda tutaq ki, hansısa birimiz təhlükəli çıxış edirik. O zaman həmin çıxışı edən adama deyirik və başa salırıq ki, sizin bu fikriniz səhvdir, ziyanımıza işləyir. Əgər kimsə ümumi qərara tabe olmursa, o özü birlikdən gedəcək. Belə olan halda birliyə hakimiyyətin nəzarətində olan, məsələn ADP-nin, Ümidin gəlməsində hansı problem ola bilər? Sizi narahat edən bu deyil. Sizin marağınız ayrıca konyuktur siyasət aparmaqdır. Konyuktur siyasət odur ki, elə bir mövqedə durusan ki, orada dayanmağım ancaq özünə əlverişlidir. Amma hamı ilə bir mövqedə duranda sənin ayrıca çəkin olmur. Hakimiyyət də özünə yeni bir qüvvə seçir. Bu gün bəzi partiyalarda gülünc bir şey müzakirə olunur ki, müxalifət kimdir...

P.Hüseyn:
- (sözünü kəsərək) Əvvəla, bizim bir siyasi təcrübəmiz var. 80-ci illərin sonunda birpartiyalı sistemdə, totalitar bir rejimdə yaşayırdıq, indiki qədər mətbuat vasitəsi yox idi. Lakin 90-cı il parlament seçkilərində iştirak etdik və bir çox dairələrdə qələbə çaldıq, o zaman Arif bəy də deputat oldu. Bakının 10 və ya 11 rayonunda birinci katibləri udduq. Bunu ona görə edə bildik ki, ictimai-siyasi fəallıq var idi, müxalifət Xalq Cəbhəsi halında bir yerdə idi. Mən tamamilə onunla razıyam ki, indi bazis səbəblər də var. Yəni avtoritar rejim, seçki komissiyalarının hakimiyyətin əlində olması və sair. Bəs biz bu səbəbləri aradan qaldırmaq üçün nə etməliyik ki, komissiyaları əldə edə bilək, hakimiyyətin seçki saxtakarlığının qarşısını alaq? Bizim yeganə bir silahımız var, o da ictimai-siyasi fəallıqdır. Bunun üçün də yeganə addım müxalifət qüvvələrinin bir yerdə olmasıdır. Mən o sözü işlətmirəm ki, hədəfləri bir olan qüvvələr birləşməlidir...

A.Hacılı:
- Onda heç olmasa, hədəfləri yaxın olan...

P.Hüseyn:
- Yox, burada yeganə bir hədəf var. Kim bu iqtidara qarşıdırsa, bu iqtidarın təmsil etdiyi situasiyanı dəyişmək istəyirsə, bu qüvvələr bir araya gəlməlidir. Bunların içərisində iqtidarın projesi olanlar da var ki, müxalifət partiyası kimi qışqırırlar. Əlbəttə, bunların içərisində yalnız şəxsi, qrup maraqları üçün çalışan, mandat almaq istəyən, maddi maraqlarını təmin etmək istəyənlər də var.

A.Hacılı:
- Qeyd etdiyiniz partiyalarla Müsavat Partiyasının birliyi lazımdırmı?

S.Cəlaloğlu:
- Mən deyirəm ki, lazımdır.

P.Hüseyn:
- Mən hesab edirəm ki, Müsavat Partiyası AXCP-nin təmsil olunduğu “Azadlıq” bloku, KXCP-nin təmsil olunduğu DUİ bir arada olarsa, artıq Arif bəyin dediyi model Müsavat, AXCP və KXCP bir yerdə olmuş olurlar. Əgər ADP və AMİP də burada olmaq istəyərlərsə, onlar da...

S. Cəlaloğlu:
- Bir də Ümid Partiyası.

A.Hacılı:
- Artıq Sərdar bəy mümkün olmayan şərt irəli sürür.

S.Cəlaloğlu:
- Niyə mümkün olmayan? Siz burada orbitr rolunda çıxış edirsiniz ki, Ümid Partiyasını yaxın qoymuram. Mən deyəndə ki, Ümidi də daxil edək, deyirsən yox. Əgər biz əməkdaşlıq ediriksə mənim fikrimi niyə nəzərə almırsınız? Axı biz ortaq məxrəcə gəlməliyik.

P.Hüseyn:
- Sərdar bəy deyir ki, orada Ümid Partiyası da olsun. Siz də deyirsiniz ki, mən o partiyanın da daxil olduğu blokda olmaq istəmirəm. Əgər belə olarsa, ADP və Ümid bloka gəlmirlər. Yerdə qalır DUİ və “Azadlıq” bloku.

A.Hacılı:
- Ay Pənah bəy, DUİ-nin də şərtləri var, “Azadlıq”ın da.

S.Cəlaloğlu:
- Siz şərtlə çıxış etməyə başlayanda, hamı şərt qoyacaq da.

A.Hacılı:
- İlk olaraq siz şərt qoydunuz ki, burada mütləq Ümid də olmalıdır.

S.Cəlaloğlu:
- Xeyr, lap əvvəldən birlik məsələsi ortaya gələndə elan etmisiniz ki, biz Ümidlə əməkdaşlıq edə bilmərik. Ondan sonra sizə qarşı ALP-də, AXCP-də şərtlə çıxış edib. Sən şərt qoyanda o biri də sənə şərt qoyacaq.

P.Hüseyn:
- Belə aydın oldu ki, ADP Ümid şərtini qoyduğu üçün onunla birlik alınmır. Amma Müsavat, KXCP və AXCP-nin birliyini nəzərdə tutan çərçivə qalır. İndi KXCP deyir ki, mən birliyə DUİ-siz getmirəm. Əgər siz KXCP ilə bir yerdə olmağı zəruri sayırsınızsa, deməli bu birlik naminə DUİ ilə əməkdaşlıq etmək lazımdır. Mənim təmsil olunduğum Xalq Partiyası da DUİ-yə daxildir, şəxsən mənim mövqeyim odur ki, KXCP ayrılıqda Müsavatla birliyə getsin. Lakin Mirmahmud Mirəlioğlunun mövqeyini bilirəm ki, o, DUİ-siz heç bir bloka getməyəcək. Eynən də Əli Kərimli deyil ki, neçə ildir “Azadlıq” bloku ilə birlikdədir, Müsavatla blok şəklində birləşə bilərik. Yəni deyir ki, mənimlə bir yerdə olmaq istəyirsənsə, bunlarla bir yerdə olmalıyıq. İndi Müsavat seçim qarşısında qalır ki, KXCP və AXCP-nin də bir yerdə olması xatirinə bu birliyə razı ola bilməzmi? DUİ-də Xalq Partiyası gəlib bir rəng dəyişməyəcək ki? Əsas KXCP-dir, o gəlir. Yaxud da birliyə ALP-nin, ya da VİP-in gəlməsi ilə mahiyyət dəyişməyəcək. Əsas AXCP-dir. Əgər DUİ və “Azadlıq” bloku ilə birləşəcəksinizsə, Müsavat-AXCP-KXCP formatı alınır. Bu formatın alınması naminə də “Azadlıq” və DUİ ilə birliyə getmirsinizsə, mən sizin səmimiliyinizə inanmıram. Azərbaycan müxalifətinin birliyinin nüvəsini Müsavat, AXCP və KXCP-nin eyni blokda olmasında görürəm.

A.Hacılı:
- Onda bizim fikirlərimizdə ziddiyyət nədən ibarətdir?

P.Hüseyn:
- Əgər siz bu birliyi səmimi şəkildə istəyirsinizsə, AXCP-ni və KXCP-ni bu birliyə gətirən amili nəzərə almalısınız. Bu amili nəzərə almırsınızsa, deməli siz səmimi deyilsiniz. İkinci bir məsələ odur ki, guya Xalq Partiyasının sədr əvəzi Qiyas Sadıqovun yaranan birlikdə gəlib oturması nəyisə dəyişir, bununla razı deyiləm. BMT-də ABŞ da var, Cibuti də var.

A.Hacılı:
- BMT siyasi blok deyil axı.

P.Hüseyn:
- Biz hələ siyasi blokdan danışmırıq ki. Biz bu gün funksional, bu situasiyanı dəyişməyə yönəlik bir birlikdən danışırıq. Hesab edirəm ki, bizim məqsədlərimizə çatmaq üçün ortaya qoya biləcəyimizi yeganə forma budur. Siz deyə bilərsiniz ki, bu deyil. Bəs nədir? Müsavat Partiyası seçkilərə qədər qalan yeddi ayda Azərbaycan cəmiyyətinə, milli-demokratik qüvvələrə, elə biri mənim özümə nə təklif və bununla uğur vəd edir ki, biz təkliflərimdən geri çəkilək, partiyalarımızı, birliklərimizi buraxıb Müsavatın modeli ətrafında birləşək? Siz hələlik bir şey deyirsiniz. Hər dairədə ən güclü namizəd modelini irəli sürürsünüz. Bu, bizim birliyimizin yalnız bir funksiyasıdır. Hər dairədə bir namizəd seçki dövründə müəyyənləşəcək. Bəs seçkiyə qədər biz bu vəziyyəti necə dəyişəcəyik? Fəallığa necə nail olacağıq? Bizi bu maraqlandırır. Əgər bununla bağlı modeliniz varsa deyin. Bizim dediyimiz 15 ildir deyilən variantdır. Mən hətta onun tərəfdarıyam ki, bu birlikdə AMİP, ADP də olsun. Çünki biz 2005-ci ildə “Azadlıq” bloku şəklində seçkilərə getdik, rəsmi rəqəmlərə görə 400 mindən çox səs aldıq. 300 mindən də çox səsi digər qeyri-iqtidar təşkilatları aldı. Bu baza hamısı bir yerdə olsaydı, daha güclü müqavimət göstərmək və səs almaq imkanımız olardı. Sabah tutaq ki, KXCP, ADP, AMİP birləşdi. Deyəcəksiniz ki, bunlar müxalifət deyil? Desəniz də mənası olmayacaq. Belə olan halda siz yeni nə təklif edirsiniz?

A.Hacılı:
- Bəylər, hər ikinizin fikirlərinizin təhlil hissəsi ilə tam razıyam. Ancaq təəssüf ki, nəticə hissəsi mənim müşahidələrimə görə, sizin özünüzün də təhlillərinizə uyğun gəlmir. Əgər doğurdan da hesab edirsinizsə ki, Azərbaycanda müxalifətin birliyinin nüvəsini Müsavat, AXCP və KXCP modeli təşkil edir...

S.Cəlaloğlu:
- (sözünü kəsərək) Yox, mən elə hesab etmirəm. Bu revanşizmdir.

A.Hacılı:
- Bu fikir səsləndi. İcazə verin cavab verim. Konkret olaraq Müsavat Partiyası tərəfindən bu təklif irəli sürülübsə, onda Müsavat Partiyasının bu məsələdə qeyri-konstruktiv mövqe tutması ilə bağlı ittihamlarınız təhlillərinizə uyğun gəlmir...

P.Hüseyn:
- (sözünü kəsərək) Niyə? Burada siyasi hiylə də ola bilər.

Arif Hacılı: “Mən Müsavat Partiyasının siyasi proseslərə təsir imkanlarının AXCP-dən də, KXCP-dən də üstün olduğu düşüncəsindəyəm”

A.Hacılı:
- İmkan verin danışım. Burada müxtəlif məsələlər haqqında fikirlər səsləndirildi, siyasi partiyaların təsir imkanları, onların gücü və sair məsələlər ortaya qoyuldu. Mən bu gün Müsavat Partiyasının siyasi proseslərə təsir imkanlarının AXCP-dən də, KXCP-dən də üstün olduğu düşüncəsindəyəm.

P.Hüseyn:
- Prinsipcə, kimsə buna şübhə etmir.

A.Hacılı:
- Düzdür, bizim imkanlarımız, gücümüz, strukturumuz arzu etdiyimiz səviyyədə deyil. Ancaq mənim məlumatlarıma görə, bu imkanlarımız adını qeyd etdiyim təşkilatlarda olduğundan üstündür. Bununla belə biz həmin təşkilatlara, ilk növbədə AXCP-yə tam bərabərhüquqlu əməkdaşlıq və sonrakı mərhələdə müttəfiqlik məsələsinin müzakirə olunmasını təklif etmişik. Ancaq AXCP bizimlə bərabərhüquqlu əməkdaşlıq məsələlərinin ümumiyyətlə müzakirəsinə hazır olmadığını bildirir. Qeyd etməliyəm ki, bəzi mətbuat orqanlarının, bəzi opponentlərimizin dediyindən fərqli olaraq, heç vaxt AXCP ilə əməkdaşlıq məsələləri müzakirə olunarkən onun “Azadlıq” blokundan imtina etməsi təklifini irəli sürməmişik. Eyni zamanda, biz bu prosesdə KXCP-nin də tam bərabərhüquqlu bir subyekt kimi iştirak etməsinin tərəfdarıyıq. Digər partiyalarla da dairələrdə ən güclü namizəd variantı ilə əməkdaşlıq etmək təklifimizi irəli sürürük. DUİ-də elə partiyalar var ki, mən həmin təşkilatlardan yalnız bir nəfəri və ya 2-3 nəfəri tanıyıram. Dairədən ən güclü namizəd məsələsində də az-çox təsir imkanlara malik olan adamlara güzəştə getməyə hazırıq. Bu Müsavat Partiyası tərəfindən irəli sürülmüş real, kardinal modellərindən biridir.

P.Hüseyn:
- Bu seçki birliyidir. Ona gedib çıxmaq üçün nə təklif edirsiniz?

A.Hacılı:
- Mən ümumiyyətlə, birlik modelini açıqladım. Sərdar bəy burada bildirdi ki, sağların da, solların da birliyi, hətta ziddiyyətlərdə olmuş təşkilatların əməkdaşlığı mümkündür. Biz bunu əla bilirik. ADP-nin o zamankı lideri Rəsul Quliyev Müsavata, AXCP-yə, Elçibəy hökumətinə qarşı olan şəxslərdən idi. Amma bu, onun 2003-cü ildə Müsavat Partiyası ilə müttəfiqliyinə, 2005-ci ildə AXCP və Müsavatla birlikdə “Azadlıq” blokunda olmasına maneçilik törətmədi. Ona görə də bizim hansısa partiyalarla nə vaxtsa problemlərimiz olubsa, onlarla barışmaz mövqe tutmağımız haqda düşüncələr tam yanlışdır. Referendum zamanı Qarabağ və Respublika Uğrunda Hərəkatda fərqli güclərə malik və müxtəlif hədəflər götürən təşkilatlar var idi. Lakin onlar bu referendumun əleyhinə mövqelər qoyduqları üçün bu birlik mümkün oldu. Ancaq Sərdar bəyin dediyi kimi, Azərbaycanda elə qüvvələr var ki, onlarla əməkdaşlıq edə bilmərik. Bunlar ilk növbədə kollaborasionist qüvvələrdir. Bu qüvvələrlə birlikdə olmayacağıq.

S.Cəlaloğlu:
- Bu qüvvələrdən birinin adı deyin.

A.Hacılı:
- Mən partiya adı çəkmək istəmirəm.

S.Cəlaloğlu:
- Desəniz yaxşı olar.

A.Hacılı:
- Bu partiyaların hansılar olduğunu bizdən də yaxşı bilirsiniz. Azərbaycanda partiya var ki, özünü müxalifət, Elçibəy ardıcılı elan edib, lakin...

P.Hüseyn:
- (sözünü kəsərək) Arif bəy, kollaborasionist deyəndə nə nəzərdə tutursunuz? Qabaqlar bu ifadəni müstəmləkəçi rejimlə əməkdaşlıq edənlərə deyirdilər.
Bu zaman debat iştirakçılarının təxminən 10 dəqiqə davam edən mübahisəsi yarandı, özlərinin xahişi ilə həmin hissəni yazmırıq. Tərəfləri sakitləşdirib, debata davam etdik.

A.Hacılı:
- Pənah bəy, xahiş edirəm, heç olmasa bir abzasdan sonra kəsin sözümü, hər cümlədən sonra yox. Biz hesab edirik ki, bu cür partiyalarla bir arada olmaq ziyanlıdır. Bizim ən yaxın keçmişimizdə bu halların nümunəsini görmüşük. 2005-ci ilin parlament seçkilərindən dərhal sonra bizimlə seçki dövründə opponent olan qüvvələrlə bir araya gəlmişik. Amma faktiki olaraq noyabrın 26-da baş verən hadisələr o dövrdə bizim davamlı siyasi mübarizə taktikamızın qarşısının alınması ilə nəticələndi. Burada ayrı-ayrı siyasi təşkilatların, siyasi xadimlərim merkantiv maraqları əsas götürüldü. 26 noyabrda keçirilən mitinqin əsas təşkilatçısı Müsavat Partiyası idi. Bu mitinqdə iştirak edənlərin böyük əksəriyyəti Müsavat Partiyasının, AXCP-nin, ADP-nin üzvləri idilər. Bu mitinqin aparıcısı mən olmuşam. Meydanın tribunasını siyasi xadimlər sırasında ən axırıncı mən enmişəm. Pənah bəy də qismən bu hadisənin şahidi olub. Uzun illər ərzində mən dəfələrlə aksiyalarda təzyiqlərə məruz qalmışam. Ancaq ən dəhşətli fiziki təzyiqə, işgəncəyə məhz 26 noyabrda məruz qaldım. Lakin ətrafında 5-10 nəfərlə həmin mitinqə gəlib orada iştirak etmiş, əslində uğursuz xətt götürərək, gedən prosesə ciddi zərbə vurmuş adamlar həmin mitinqi əsas götürərək 5 ildir Müsavat Partiyasına və onun liderinə qarşı təbliğat aparmaqda davam edirlər. İndi sual ortalığa çıxır; mən mitinqə minlərlə insanla çıxdığım halda, 10 nəfərlə bura gələn siyasi şəxsin siyasi şıltaqlığına, onun merkantiv maraqlarına bu insanları qurban verməliyəmmi? Mənim özümün keçirdiyim mitinqdə iştirak etmiş bir və ya bir neçə nəfərə siyasi divident və ya mənə qarşı kampaniya aparması üçün bazis yaratmalıyammı? Bunlar ciddi məsələlərdir.

P.Hüseyn:
- Ümumi deməyin də, konkret deyin. Mən də o gün demişdim ki, meydanda qalaq. Sərdar bəy də, Əli Kərimli də demişdilər ki, qalaq. Eyni zamanda Lalə Şövkət də buna səs vermişdi. Yalnız Müsavat Partiyası əlahiddə mövqe tutmuşdu. İndi biz hamımız kollaborasionistik, yoxsa?

A.Hacılı:
- Pənah bəy, biz kollaborasionist məsələsindən çıxmışıq. Konkret olaraq 26 noyabr mitinqində baş verən hadisəni nümunə kimi göstərərək bəzi hallarda müxalifətin birliyi adlanan qurumlara bəzi siyasi qüvvələrin daxil edilməsinin ziyanlı tərəflərindən danışırıq.

Pənah Hüseyn: “Mən Lalə Şövkəti müxalifət sayıram. Siz nə cür düşünürsünüz?”

P.Hüseyn:
- Konkret sual qoyulsa ki, Lalə Şövkət müxalifətdədir, müxalifətdə deyil, nə cavab verərsiniz? Mən özümü Müsavat Partiyasına yaxın bilirəm, seçim olanda ona səs verərəm. Amma mən Lalə Şövkəti müxalifət sayıram. Siz nə cür düşünürsünüz?

(davamı növbəti sayımızda)

Elşad MƏMMƏDLİ

1766 dəfə baxılıb