YERİN ALTINDAKI ŞAXTAÇILARIN SAĞ QALMA EHTİMALI AZDIR

	12 fevral 2012


Onlayn ictimai-siyasi qəzet

Dünya

YERİN ALTINDAKI ŞAXTAÇILARIN SAĞ QALMA EHTİMALI AZDIR

2010-09-09

Adil Qeybulla: “Oradakı insanların həyatı çox ciddi təhlükə qarşısındadır”

Çilidə mis mədənində baş vermiş qəzadan sonra yerin 700 metr dərinliyində qalmış 33 şaxtaçının taleyi dünya mətbuatının gündəmindən düşmür. Məlum olduğu kimi, qəza avqustun 5-də baş verib və şaxtaçıların taleyindən uzun müddət heç bir xəbər almaq mümkün olmayıb. Yalnız avqustun 22-də xilasedicilərin açdıqları dəlik şaxtaçıların qəzadan sonra 50 kvadratmetrlik sığınacağa yerləşə bildiklərini və onların hamısının sağ olduğunu üzə çıxarıb. Şaxtaçılar bu dəlik vasitəsilə məktub ötürə biliblər. Artıq onların 4 aydan tez xilas edilə bilməyəcəyi də bəllidir.

Maraqlıdır, bəs görəsən, insan nə qədər müddətə belə vəziyyətdə yerin altında qala bilər və bunun ona hansı psixoloji təsirləri ola bilər?
Məsələ ilə bağlı söhbət etdiyimiz tibb elmləri doktoru, professor Adil Qeybullanın sözlərinə görə, çox şey qəzanın baş vermə mexanizmindən asılıdır: “Əgər qəza nəticəsində şaxtanın strukturları arasında bədəni əzilən insanlar varsa, o insanlar sağ qala bilməzlər. Həmin əzilmiş yerlərdə toxumaların parçalanması zamanı zəhərli maddələr bədənə daxil olur və fəsadlar törədir. Əgər ölənlər varsa, bu zaman parçalanma prosesi gedir, həddən artıq üfunət qoxusu ətrafa yayılır, digər adamların həyatına təhlükə yaradır. Heç bir yeri əzilməmiş, travma almamış insanlar üçün orada qalmaq daha asandır, hərçənd problemli məsələ həmin insanların oksigenlə təmin olunması ilə bağlıdır. Uzun müddət yerin altında qalmaq insan üçün ciddi problemdir, çünki o ac, susuz olur. Su ehtiyatının tükənməsi qanın qatılaşmasına, ürək-damar fəaliyyətinin pozulmasına gətirib çıxarır. Oradakı insanların həyatı çox ciddi təhlükə qarşısındadır”.
A.Qeybullanın fikrincə, yer altında yaşamağın çox ciddi psixoloji təsirləri ola bilər: “Hər an ölüm qorxusu ilə yaşamaq hissi insanlara psixoloji təsir edir. İnsan bədəninin bir hissəsinin zədələnməsi və ətrafdakı cəsədlərin mövcudluğu da kifayət qədər narahatedici səbəblərdəndir. İnsanlar hər an uçqun ola biləcəyi təhlükəsi ilə yaşayırlar ki, bütün bunlar onlara mənfi təsir edir. Xilas olunduqdan sonra yerin altında qalan insanlar psixoloji reabilitasiya keçməlidir”.
Xatırladaq ki, şaxtaçıların sağ qalması üçün diametri bir neçə santimetr olan boru vasitəsilə onlara içməli su, ərzaq, zəruri geyim və vaxtlarını keçirə bilmək üçün stolüstü oyunlar göndərilir.