AZƏRBAYCANIN ƏN İRİ QAZ YATAĞI İFLİC OLDU

	22 may 2012


Onlayn ictimai-siyasi qəzet

Gündəm

AZƏRBAYCANIN ƏN İRİ QAZ YATAĞI İFLİC OLDU

2012-02-08

Enerji sektorunda fövqəladə olay
“bp Azerbaijan” “Şahdəniz” platformasında bütün proseslərin və 4 quyunun hamısında hasilatın texniki səbəblərdən avtomatik dayandığını açıqladı; Türkiyəyə və Gürcüstana qaz nəqli kəsildi

Azərbaycanın Xəzərdəki ən iri qaz yatağında dünən misli görünməmiş fövqəladə hal baş verib. “Trend” agentliyinin xəbərinə görə, “Şahdəniz” platformasında aparılan profilaktik tədbirlər zamanı tam açıqlanmayan texniki səbəblərdən platformanın işini dayandıran avtomatik sistem işə düşüb. Məlumatı agentliyə yatağın işlənməsinin texniki operatoru qismində çıxış edən “bp Azerbaijan” şirkətindən veriblər.

Məlumatda deyilir ki, “Şahdəniz” platformasının elektrik enerjisi ilə təchizatı sistemində aparılan profilaktik tədbirlər zamanı platformanın dayandırılmasının avtomatik sistemi işə düşdüyündən bütün proseslər dayandırılıb. Şirkətdən bildirilib ki, dörd quyunun hamısında hasilat dayanıb.
“Hazırda platformanın elektrik sistemi üzrə profilaktik işlər, eləcə də əməliyyat işlərinin bərpası üzrə işlər davam etdirilir. Bu gün (dünən-red.) axşam işlər başa çatdırıldıqdan sonra platformadakı istehsalat işləri əvvəlki rejimdə bərpa ediləcək” - deyə şirkətdən bildirilib.
Açıqlamada o da deyilirdi ki, platformadakı işlər zamanı personalın və avadanlıqların təhlükəsizliyi tam təmin olunub.
Qeyd edək ki, “Şahdəniz” yatağının ehtiyatları 1,2 trilyon kubmetr qaz həcmində qiymətləndirilir. “Şahdəniz” yatağı üzrə müqavilə 1996-cı il, iyunun 4-də imzalanıb. Müqavilə iştirakçıları bunlardır: bp (operator) - 25,5%, “Statoil” - 25,5%, NICO - 10%, “Total” - 10%, “LUKoil” - 10%, TPAO - 9%, ARDNŞ - 10%.
Məlum olub ki, “Şahdəniz” yatağında yaranmış fövqəladə hal üzündən Azərbaycandan “Cənub dəhlizi” üzrə Türkiyə və Gürcüstana qaz nəqli kəsilib. Maraqlıdır ki, “Şahdəniz”də yaranmış problem barədə xəbəri ilk dəfə Türkiyə mənbələri, “CNN-Türk” kanalı yayıb. Həmin məlumatda deyilirdi ki, “Şahdəniz” platformasında yaranmış texniki problem üzündən Azərbaycan tərəfi Türkiyəyə qaz nəqlinin dayandığı barədə xəbərdarlıq edib. Daha sonra “Trend” agentliyi problemin nədən ibarət olduğu barədə xəbər yayıb.
Azərbaycandan qaz nəqlinin kəsilməsi Türkiyədə narahatlıq yaradıb. Belə ki, hazırda Türkiyədə də havalar çox sərt keçir və İrandan bu ölkəyə qaz nəqli azaldılıb. Belə bir vaxtda “Şahdəniz” qazının kəsilməsi Türkiyədə qaz böhranının yarana biləcəyi barədə narahatlıqlara səbəb olub. Lakin Türkiyənin Enerji və Təbii Ehtiyatlar Nazirliyinin rəsmiləri əmin ediblər ki, böhran gözlənilmir. Çünki yanacaq kimi təbii qazdan istifadə edilən elektrik stansiyalarında alternativ yanacağa - mazuta keçiblər, əhaliyə və sənayeyə verilən qazın həcmində də heç bir azalma yoxdur. Daha sonra enerji və təbii ehtiyatlar naziri Taner Yıldız da Azərbaycanda yaranmış problemlə bağlı açıqlama verib və deyib ki, “Şahdəniz” qazının kəsilməsi ölkədə problem yaratmayıb.
Qeyd edək ki, “Şahdəniz” yatağının birinci fazasından hasil olunan qazın əsas alıcıları Türkiyə və Gürcüstandır. Bu vaxta qədər yataqdan ildə 9 milyard kubmetrə qədər qaz hasil edilirdi. Gürcüstanın qaza olan tələbatının demək olar ki, hamısı “Şahdəniz” qazının hesabınadır. Bu baxımdan platformada yaranmış problemin Gürcüstanda da narahatlığa səbəb olduğuna şübhə yox idi.
Qeyd edək ki, bu, Xəzərdəki neft-qaz platformalarında son illərdə baş verən ikinci ciddi insidentdir. 2008-ci il, sentyabrın 17-də “Azəri-Çıraq-Günəşli” yataqlarına daxil olan “Mərkəzi Azəri” platformasında baş vermiş güclü qaz sızması nəticəsində bp bu yataqda işləri dayandırmış və 200-dən çox işçini təcili evakuasiya etmişdi. İki gün sonra qaz sızması təhlükəsi ilə bağlı “Qərbi Azəri” platformasında da hasilat işləri dayandırılmışdı. İki quyuda hasilatın dayanması səbəbindən gündəlik neft hasilatı 500 min barelə qədər azalmışdı.
bp şirkəti və Azərbaycan hökumətinin qurumları həmin qəza ilə bağlı o vaxt ictimaiyyətə ətraflı açıqlama verməsələr də sonradan hadisənin nə dərəcədə ciddi olduğu WikiLeaks saytı tərəfindən yayılan məxfi Amerika diplomatik teleqramlarından üzə çıxmışdı. ABŞ-ın Bakıdakı səfirliyi ilə bp şirkətinin rəhbərliyi arasında qapalı görüşlərdən hazırlanmış teleqramlardan məlum olurdu ki, qaz sızması kifayət qədər güclü olub və partlayış baş versə, Xəzərdə böyük ekoloji fəlakət yarana bilərmiş.

Siyasət şöbəsi

7734 dəfə baxılıb