RUSİYANIN AZƏRBAYCANLA SİYASƏT İYLI QAZ SÖVDƏLƏŞMƏSİ

	13 fevral 2012


Onlayn ictimai-siyasi qəzet

Gündəm

RUSİYANIN AZƏRBAYCANLA SİYASƏT İYLI QAZ SÖVDƏLƏŞMƏSİ

2010-03-12

“Qazprom” Bakıdan aldığı qazın həcmini yenidən artırmaq istəyir, ekspertlər bu işin arxasında kommersiya maraqlarının dayandığına şübhə edir

Rusiyanın “Qazprom” şirkətindən bildiriblər ki, ilin əvvəlindən Azərbaycandan alınan qazının həcmi 2 dəfə artıb və ildə 1 milyard kubmetrə çatıb. Şirkətdə bildirilir ki, Azərbaycanla imzalanan müqavilədə alınacaq qazın yuxarı həcmləri göstərilməyib, odur ki, Azərbaycan Rusiyaya istədiyi qədər qaz sata bilər. “Qazprom” yaxın aylarda Azərbaycandan alınan qazın həcminin yenidən arta biləcəyini bildirir.

Gələn ildən həcmlərin daha 2 dəfə, yəni 2 milyard kubmetrə qədər artırılacağı planlaşdırılır. “Qazpromun” idarə heyətinin başçısı Aleksey Miller bəyan edib ki, ancaq Azərbaycanla “Qazprom” həcmlərin yuxarı həddi göstərilməyən müqavilə imzalayıb, odur ki, “Qazprom” Azərbaycanın sata biləcəyi qədər qaz almağa hazırdır. Həm şirkət rəhbərliyi, həm də Rusiya rəsmiləri deyirlər ki, müqavilə iqtisadi baxımdan Moskvanın maraqlarına uyğundur.
Ancaq bəzi müşahidəçilərə görə, Moskva üçün işdə əsas meyar iqtisadi yox, siyasi maraqlardır, o, bununla özünə rəqib saydığı “Nabucco” layihəsini ehtiyat bazasız qoymaq istəyir. Moskvalı enerji məsələləri üzrə analitik Yevqeniya Voykoya (BBC) görə, hazırda həm Moskva, həm də Bakı bir-birini qane edən şərtləri tapıblar və əməkdaşlıq da bunun əsasında aparılır: “Razılaşmaya görə, Azərbaycan qazı bazar qiyməti ilə alınır və bu da tərəflərə sərf edir. Əlbəttə, burada müəyyən siyasi maraqlar da var, Rusiya Azərbaycan və bölgədə öz nüfuzunu artırmaq istəyir, bu müqavilə ilə habelə "Nabucco"ya müəyyən zərbə vurulur. Azərbaycan isə başqa ixrac yollarının hələlik ancaq söz-söhbət şəklində olması bir zaman etibarlı bazar əldə edir. Ancaq yuxarı həddin göstərilməməsi, məncə, o demək deyil ki, Azərbaycan qazının həcmlərinin ifrat artırılması təqdirdə “Qazprom” hazırkı şərtlərlə bütün həcmləri alacaq. Oxşar vəziyyət Türkmənistanla yaranmışdı və o da həcmlərin azaldılması ilə bağlı güzəştlərə gedəsi oldu. Real şəkildə tələbat olmasa böyük həcmləri satmaq mümkün deyil və bu baxımdan, zənnimcə, Bakı ilə Moskva lazım olsa bir razılığa gələ biləcəklər".
Enerji məsələləri üzrə digər ekspert Mixail Krutixinə görə, Azərbaycanla müqavilə iqtisadi baxımdan Rusiyaya sərf etmir və onun arxasında ancaq siyasət durur: “Rusiya Azərbaycan qazını götürməklə "Nabucco" layihəsinə mane olmaq istəyir. Məhz buna görə Rusiya bu qazı Avropa qiymət düsturu ilə alır. Rusiya çox baha Azərbaycan qazını alır, sonra isə onu daxili aşağı qiymətlərlə ölkənin cənubunda əhaliyə satır. Göstərilir ki, bununla ölkənin cənubuna göndərilən Sibir qazının həcmləri boşaldılır və bu həcmləri Avropaya ixrac etmək olur. Ancaq Azərbaycan qazına verilən qiymət Sibirdəki qazın maya dəyərindən xeyli bahadır. Odur ki, məqsəd ancaq siyasidir, "Nabucco”ya mane olmaqdır". Bu arada İtaliyanın enerji konsern ENİ-nin prezidenti Paolo Skaroni təklif edib ki, Rusiyanın alternativ hesab edilən ”Cənubi axın" layihəsi “Nabucco” ilə birləşdirilsin. Onun sözlərinə görə, hər iki layihə Avropa bazarlarına hesablanıb, ancaq ideologiyaları fərqlidir.

Siyasət şöbəsi

2050 dəfə baxılıb