SURİYA PREZİDENTİ ELEKTRİK QATARININ YOLUNU KƏSDİ

	30 iyul 2010


Onlayn ictimai-siyasi qəzet

Proje

SURİYA PREZİDENTİ ELEKTRİK QATARININ YOLUNU KƏSDİ

Sərnişinlər “32 kəndin camaatına bu qədər hörmətsizlik olmaz” deyir

“Qızlar, minəcəksinizsə, qatarı saxlatdırım, keçiddən keçin”. Metronun "Əzizbəyov" stansiyasının qabağında, qan-tərə batıb, qaça-qaça elektrik qatar dayanacağına tərəf yönəlirik. Bəs qatar saat 18.20-də hərəkət etməliydi, niyə belə tez tərpənir? Amma bu nazik təklifə “yox” deməyib (zarafat deyil, bizimçün hansısa “QAZel” yox, qosqoca qatar saxlatdırılıb-S.T), keçidə düşür, 2 dəqiqə sonra isə qatara çatırıq. O da nə? Qatarın bütün qapıları bağlı, maşinistinkindən başqa. “Bura minin, növbəti dayanacaqda düşüb içəri keçərsiniz”.

Maşinistin kabinəsinə keçər-keçməz qatar “götürülür”. Bizə jest edən maşinist köməkçisi isə deyir ki, qatarın "Əzizbəyov" dayanacağından çıxacağı vaxtı ötürdüyümüz üçün kabinədə bir stansiyalıq “cəza” çəkməliyik. Sonrası Allah kərimdi, yəni, vaqona keçəcəyik. Təcrübəsiz və məlumatsız jurnalistlər üçün bundan böyük nə jest ola bilər? Maşinist səninçün qosqoca qatar saxlatdırıb, əks halda, elə ordaca quzu kimi boynunu büküb qala bilərdin. Çünki bu günlük bu, həmin istiqamətə gedən sonuncu qatarmış... Amma az keçmədən bu “xeyirxahlığın” səbəbini öyrənirik. Maşinist köməkçisi deyir ki, yolpulunu onlara verməliyik. Nə qədər? “20 qəpik bəsdir”. Bir qədər səxavət nümayiş etdirib, iki nəfərə 50 qəpik ödəyir və qalığı istəmirik. Və elə ordaca bizə eşitdirirlər ki, “vaqona keçəndə nəbadə yol pulu verəsiniz ha, deyin ki, maşinistə ödəmişik”. Amma bu anons rahatladıcı olmur, çünki cəmi iki saniyədən sonra öyrənirik ki, yanlış qatara minmişik. Bu, Bakı bağlarına yox, Sumqayıta tərəf hərəkət edirmiş. Bizim gözlədiyimiz qatarsa elə bildiyimiz saatda, yəni, 18.20-də "Əzizbəyov" stansiyasından çıxırmış.

Maşinistlər bilet nəzarətçiləri ilə yola getmir

Nəsə, növbəti dayanacaqda salona keçir və yerimizi rahlayırıq. Bir neçə stansiya Sumqayıt sakinlərinin dərd-sərini dinləməyin nəyi pisdir? Ziyanın yarısından da qayıtmaq olar, iki stansiya sonra - Sabunçuda düşüb, Bakı kəndlərinin sakinləriylə yol yoldaşı olmaq şansımız hələ ki, qalır.
İlkin təəssürat. Kasıb-kusub nəqliyyatı sayılan elektrik qatarlarında ab-hava bir özgədi. Burda hamı, hamı da olmasa əksəriyyət bir-birinə bənzəyir. Ona görə də günlərlə döşəməsi yuyulmayan vaqonlarda tozanaq qoparan alverçilər, içkili sərnişinlər də, yolupulu ödəməyənlər də heç kimdə qıcıq doğurmur, çünki öyrəncəlidilər...

Dəqiqə bir, qol bir! Maşinist köməkçisinin verdiyi vədin yanlış olduğu elə ilk saniyədə bilinir. Bilet nəzarətçiləri gəlib yolpulu istəyəndə “biz maşinistə vermişik” cavabımız aləmi bir-birinə qatır. Nəzarətçi qadın: “O pulun bizə heç bir aidiyyəti yoxdur. Gecikmisiz, cərimə ödəmisiniz də. Amma yolpulunu mütləq verməlisiniz. Onsuz da camaat 10 qəpiyi verincə canı çıxır. Bu da təzə bəhanədi”.
Vaqondakıların gözü bir anda yenicə alovlanan bu insidentə yönəlir. İşdən yorğun-arğın çıxan xlorsatan qadınlar da, nəvəsinə mer-meyvə almış qoca kişilər də, imkansız təqaüdçülər də bir anda müdaxilə edirlər. Əlindəki xlor vedrələrini rahlayan yaşlı qadın tezcə bizi müdafiəyə keçir: “Əşşi, aranızdakı problemi həll edin də. Bu tifillərdən nə istəyirsiniz? Get pulunu maşinistdən al. Onsuz da hərəniz bir tərəfdən pul qırtırsınız”.
Bilet nəzarətçisi onun da üstünə çımxırır. Deyir ki, onsuz da o, artıq dörd gündür ki, yolpulu vermir: “Hər dəfə yanından keçəndə yalandan özünü yatmışlığa vurursan ki, sənə toxunmayım. İndi nooldu gözün açıldı?” Məlum olur ki, bunlar hər gün yolyoldaşı olan şəxslərdir və bir-birinin cikinə-bikinə bələddilər. Bu arada Sabunçu sakini olduğunu deyən ortayaşlı bir kişi bizim əvəzimizə 20 qəpik ödəyib, “bacı, əyübdü, əlavə söhbətə ehtiyac yoxdu. Mən sizin pulunuzu ödədim, siz də mənim bacılarım” deyir. Əslində biz maşinistlə nəzarətçilər arasında yaranan problemin necə həll olunacağını bilmək üçün məsələnin bu qədər böyüməsində israrlıydıq. Nəticədə isə sabunçulu bir əmiyə borclu qaldıq.

“Səhər xlor, axşam xlor, az qalıram yatanda da xlorla çimim”

20 qəpiyə görə çıxardığımız “şivən”dən sonra yol yoldaşlarımla danışmağa başlayıram. Əksəriyyəti xlorsatan qadınlardır. Sumqayıtdan gətirdikləri xlorları Bakıda “əridirlər”. Bizi müdafiə edən 54 yaşlı Güləsər adlı qadın deyir ki, hər gün elektrik qatarına minir. Dediyinə görə, Sumqayıta getməkçün avtobuslara 50 qəpik ödəmək lazımdır: “Amma bu qatar sərf edir - cəmi 10 qəpik. Özü də avtobusa minəndə gərək sürücüyə də xahiş-minnət edəsən ki, xlor bidonlarına içəridə yer eləsin. Maşallah, indi Sumqayıta getməkçün gərək avtovağzala qədər yol ölçəsən. Ən yaxşısı budu, amma hərdən bu ”biletçi"lərin dava-dalaşı olmaya da".
Xlorsatan xala danışır ki, artıq burnu xlordan başqa iy hiss eləmir. Onun sözlərinə görə, səhər də, axşam da xlorla əlləşir: “Az qalıram gecə yatanda da xlorla çimim. Günə ən azı 4-5 manat qazancım olur. Pis-yaxşı dolanıram, ərim də işləyir”.
Müsahibimin sözlərinə görə, hələlik elektrik qatarı ilə bağlı əsas çətinlik onların sayının məhdud olmasıdır. Çünki qatar "Əzizbəyov"dan bəlli saatda çıxır - 18.05-də: “Ondan bir dəqiqə gec çatanda qatar gedir, sən də qalırsan yolun ortasında. Mən 12 ildir xlor alveri edirəm. Amma heç vaxt indiki kimi qatar qıtlığı olmayıb. Gün ərzində Sumqayıta cəmi iki qatar çıxır - belə biabırçılıq olar?”

“Kasıbın bir elektrik qatarı var, onu da elə kasıbın gününə salıblar”

Söhbətə, osmanlı türkləri demiş, qulaq müsafiri olan təqaüdçü Mirzə dayı da deyilənləri təsdiqləyir. Deyir ki, kasıbın bir nəqliyyat növü qalıb - o da elektrik qatarıdır: “Onu da elə kasıbın gününə salıblar. Vaxtilə tramvayımız, trolleybusumuz vardı, onları xətdən götürdülər. Təkcə qalıb bu qatar. Heç olmasa burda hərdən pul vermədən gedə bilirik. Elə olur ki, nəvələri də götürüb gəlirsən şəhərə. Avtobusa minsən, ən azı 3 manat xərcin çıxır. Burda isə 30-40 qəpiklə mənzilbaşına çatmaq olur. Amma adamı incidirlər. O boyda Sumqayıt camaatını sutka ərzində cəmi iki dəfə mənzilbaşına çatdırırlar”.

“Qatarda gedəndə nə ”probka" görür, nə sürücünün söyüşünü eşidir, nə də ayaq üstə qalırsan"

Bu da Sabunçu. Sumqayıt sakinləri ilə az-çox söhbətləşib, Sabunçuda düşür və Bakı bağlarına gedən qatarı gözləməyə başlayırıq. Şəkildə gördüyünüz cavan oğlan - Fəqan da bizimlə birgə gözləyir. Dediyinə görə, o da sonuncu dayanacağa - Buzovnaya qədər getməlidir: “Burdan bağa 40 dəqiqəyə çatıram. Yolda ”probka" yox, sürücünün söyüşünü eşitmək yox. Ayaq üstə də qalmırsan, yer tapırsan oturmağa. Üstəlik, qatarla 10 dəqiqə daha tez çatıram, nəinki avtobusla. Bunun nəyi pisdir ki?"
5 dəqiqə sonra Fəqan anons verir: “Bax, svetaforun yaşıl işığı yandı, indi gələcək”. Az keçmədən sentimental, romantik filmlərin vazkeçilməz atributu olan qatar tüstülənə-tüstülənə gəlir. Görünüşü belə adamı şeir yazmağa səsləyən bu nəhəng nəqliyyat vasitəsinə minən kimisə içində bir inqilabçılıq ruhu baş qaldırır. Niyəsini indi oxuyacaqsınız...

Keçmiş maşinist tumsatan olub - “kasıbınkı yaydır, camaat sokdan içir, biz də pul qazanırıq”

İçəri keçir, yerimizi rahlayır və bu dəfə ədəb-ərkanla yolpulumuzu ödəyirik. Bu da səyyar satıcılar. Onlar da içəri girən kimi var-gəl etməyə başlayırlar. Tum, peçenye, meyvə şirəsi, çubuq - canın nə istəyirsə... Şəkildə gördüyünüz Vera xanım da həmin satıcılardandır. Dediyinə görə, vaxtilə dəmiryol işçisi olub. Sonra Sovetlər dağılıb, onu da işdən çıxarıblar. Başlayıb alverə - öncə metronun qabağında, son 10 ildə isə qatarda. Müsahibim hər nə qədər “metistəm” deyib, milliyyətini gizlətmək istəsə də, danışıq ləhcəsindən düşmən millətin nümayəndəsi olması dərhal hiss olunurdu. Həm də satdıqlarından bir neçə “nüsxə” almamış danışığa razılaşmadı - mənşəyi bəlli olmayan Vitafru şirəsi, Piknik peçenyesi və bir qutu tum... Rüşvətini alandan sonra deyir ki, hələlik, qatarda alver etdiyinə görə onu heç kim incitmir: “Mən bura axşamlar gəlirəm. Minirəm Sabunçudan, gedirəm ta Buzovnaya qədər, sonra da "obratnı". Günün axırına qədər az-çox alver edirəm. Yayda alver daha güclü olur - camaat meyvə şirəsini çox alır. Kasıbınkı yaydı, qoy hamı susasın, mən pul qazanım. Özü də mən bunları bütün gün buzun içində saxlayıram ki, camaata sərin satım. Bazarım xod gedəndə günə 3 manat da qazandığım olur. Pensiyam da var - 60 manat. Ərim yox, uşaqlar Rusetdə(?-S.T), pis-yaxşı dolanıram da, neynim?"

Qatarda dilənçinin bazarı “xod” getmir

Az keçmədən ictimai nəqliyyatın vazkeçilməzlərindən olan dilənçi də görünməyə başlayır. 10-12 yaşlı qızcığaz istinin də təsirindən dodağının altında mızıldana-mızıldana vaqonun içində var-gəl etməyə başlayır. Maştağa sakini Ənvər kişi deyir ki, bunların ağlı yoxdur, qatara minən elə bunların öz günündədi, dilənçi kimidi, kimdi pul verən? İnsafən düz deyirmiş, çünki müşahidələrim camaatın bu qızcığaza acımadığını göstərirdi.

Təhlükəli anons - Suriya prezidenti dəmiryolunu “kəsib”

Az keçmədən vaqonu təhlükəli bir anons başına götürür. Bilet nəzarətçilərindən biri deyir ki, qatar Buzovnaya qədər getməyəcək. Neyçün ki, Suriya prezidenti Bakıya gəldiyi üçün yolları bağlayıblar. Hətta dəmir yolunu da. Camaatın etiraz səsi də bir anda vaqonu başına götürür.
Yaşlı bir kişi “əşi, hər gün qonaq gələcək deyə, mən yarı yolda düşüb, pay-piyada qalmalıyam?” deyir. Məlum olur ki, ölkəyə hər xarici qonaq - müğənnisindən tutmuş prezidentinə qədər - gələndə qatar sərnişinləri belə əziyyət çəkirlər. Ehram adlı sərnişin sual edir ki, bəs bu qədər körpülər niyə salınır, yollar niyə çəkilir, avtobuslar xaricdən niyə gətirilir? “Axı bunların hamısı puldur. Qonaq bəyəm qatarla gəlir şəhərə? Yoldan keçsin də, şüşə kimi düzəldiblər hər tərəfi. Gücləri elə kasıbın qatarına çatır? Mən bu qatarla Buzovnaya getmək üçün bütün işlərimi yarımçıq qoyub, saat 6-da gəlmişəm "Əzizbəyov"a. Özü də indi elə yerdə düşürəcəklər ki, burdan heç nəyə minib evə getmək mümkün olmayacaq”.

“Hökumət pul qazanmaq üçün avtobusları xəttə buraxır”

Maştağaya - xəstə anasını ziyarət etməyə gedən 37 yaşlı Təranə xanımsa deyir ki, indi o, məcburən, Bakı kəndlərinə getmək üçün 3 manat ödəyib taksiyə minməlidir: “Bəlkə heç mənim cibimdə 20 qəpikdən başqa pul yoxdur? Belə məsuliyyətsizlik olar? Bu millət elə avtobusda bir-birinin tər iyindən boğulub ölmək üçün yaranıb? Belə rahatçılıq bizə çoxdur? Öz ciblərinin dərdindən avtobusları buraxırlar xəttə. Amma dəmiryol xətti bunlara sərf etmir axı”.
Binaların həyətində göy-göyərti satan Xeyransa xanım da deyir ki, onun bu günlük gəliri cəmi 4 manat olub: “İndi məcburam bu pulun yarısını taksiyə verib evə qayıdım. Aldım qoz, satdım qoz söhbəti oldu. İşıqpuluna görə düz 98 manat yükləyiblər belimə. Mən bu qazancla boğazımı dolandırım, yolpulu verim, yoxsa işıqpulu?”

Nəzarətçi-kassir “biz 60 manatlıq planı nəylə ödəməliyik?” deyir

Bu yerdə nəzarətçi-kassir də söhbətə qarışır. O da bizdən xahiş edir ki, eletrik qatarlarının sayının azaldılması ilə bağlı camaatın narazılığını qəzetdə çatdıraq: “Bax, camaat bildi ki, qatar axıra qədər getməyəcək, yolpulu vermir. Düz də eləyir. Amma biz də plan ödəməliyik. Ayda 60 manat planı öz cibimdən qoymalıyam? Qatarları artırsınlar ki, camaat da rahat nəfəs alsın, biz də”.
Arayış: 2007-ci ilin 27 iyununda Abşeron daxilində zərəkət edən qatarların sayı 30-dan 22-yə endirilib. Bu, Bakı şəhərinin müxtəlif istiqamətlərində aparılan körpü tikintisi ilə əlaqələndirilib. 2008-ci ilin 10 yanvar tarixindən isə onların sayı 12-yə endirilib. Həmin vaxt da bu ixtisar “Eksimor” hoteli yaxınlığındakı yeni körpünün tikintisi ilə əlaqələndirilib. Xatırladaq ki, artıq elektrik qatarları "28 May" metrosu həndəvərindən yox, "Əzizbəyov" metrosu yaxınlığından hərəkət edir.

“32 kəndin camaatına bu qədər hörmətsizlik olmaz!”

“32 kəndin camaatına bu qədər hörmətsizliyin səbəbini bizə izah etsinlər” deyən Buzovna sakini Məmmədtağı kişi isə gün ərzində qatarların məhdud sayda hərəkətini hökumətin camaata sayğısızlığı ilə əlaqələndirir: “Vaxtıyla saatımızı da qatarların gedib-gəlmə saatına görə düzəldərdik. İndi şəkərbura kimi bayramdan-bayrama görünürlər. Avtobus mənim düz evimin qabağına getmir. Gərək toz-torpağa bulaşıb, neçə kilometr ayaqla gedim. Amma qatar düz evin qabağından keçir. Deməli, bizi nəzərə almaq lazım deyil hə? Əsas məmurlar, biznesmenlərdir ki, onların bağına gedən yol hamar olsa, bəsdi”.
Beləcə, narazı halda yarıyolda düşən camaatla yanaşı, yenidən “Əzizbəyov” metrosuna qayıtmaq istəyənlər də tapılır. Biz də onların içində. Qatar yavaş-yavaş şəhərə yaxınlaşdıqca neft buruqları da görünməyə başlayır. Vaqondakı tək-tük sakinlər də deyinir: “Bu da bizə neftin xeyri. Bunlar nefti satıb, bahalı villalar, mersedeslər alır, biz də yarıyoldan geri qayıdırıq”...

Sevinc TELMANQIZI

1351 dəfə baxılıb

[23.07.2010] - OLİQARXLAR DƏNİZİ DƏ VƏTƏNDAŞLARA ÇOX GÖRÜR

[14.07.2010] - ZOOPARKDAKI HEYVANLAR İSTİDƏN VƏ ACLIQDAN QIRILIR

[12.07.2010] - UNUDULMAQ ÜZRƏ OLAN PİRŞAĞI

[10.07.2010] - MÜXALİFƏT İSTİDƏ NECƏ SƏRİNLƏYİR

[08.07.2010] - ZİYA MƏMMƏDOVUN ARABAÇI HƏMYERLİLƏRİNİN HEKAYƏSİ

[26.06.2010] - İÇƏRİŞƏHƏRDƏ ABİDƏNİN YERİNDƏ İCTİMAİ TUALET AÇILIB

[08.06.2010] - PULLUSU PULSUZDAN FƏRQLƏNMƏYƏN ÇİMƏRLİKLƏR

[01.06.2010] - SAAKAŞVİLİ İLƏ XƏNGƏLXANADA TƏSADÜFİ GÖRÜŞ

[24.05.2010] - HAMBURQ - BİSMARKIN VƏ MİRZƏ SAKİTİN ŞƏHƏRİ

[21.05.2010] - MEL QİBSONUN KİNO ÇƏKDİYİ GÖLDƏ