PULLUSU PULSUZDAN FƏRQLƏNMƏYƏN ÇİMƏRLİKLƏR

	12 fevral 2012


Onlayn ictimai-siyasi qəzet

Proje

PULLUSU PULSUZDAN FƏRQLƏNMƏYƏN ÇİMƏRLİKLƏR

2010-06-08

Rəsmi monitorinqə görə, Xəzərdə çimmək olar, reallıqlar isə əksini deyir

Yayın gəlişi ilə çimərliklər mövzusu yenidən aktuallıq qazanıb. Artıq Bakıdakı çimərliklərin monitorinqi də keçirilib. Monitorinqi Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin Xəzər Kompleks Ekoloji Monitorinq İdarəsi dənizin Azərbaycana mənsub sahil zolağında, çimərlik zonalarında və mühüm rekreasiya əhəmiyyətli qumsallıqlarda aparıb. Monitorinqin nəticələrinə görə, modul tipli çirkab su təmizləyici qurğuların quraşdırıldığı ərazilərdə mikrobioloji baxımdan çirklənmənin qarşısı alınıb. Təmizləyici qurğuların istismarı müddətində dənizdə mikrobioloji baxımdan çirklənmənin dərəcəsi tədricən azalmağa başlayıb, son 2 il ərzində qeyd olunan sahələrdə bağırsaq çöplərinin miqdarı minimum həddə çatıb. Aparılan tədqiqatların nəticələrinə görə, qeyd olunan çimərlik ərazilərində çirklənmə dərəcəsi artıq norma daxilindədir.

***

Aparılan tədqiqatların nə dərəcədə doğru olub-olmadığını yoxlamaq üçün ötən gün Hövsan çimərliyində olduq.
Burada bir çox istirahət mərkəzləri var. Hər birində xidmətin səviyyəsi və qiyməti fərqlidir. Bəzi istirahət mərkəzlərində əhaliyə göstərilən xidmət həddindən artıq bahadır. Ancaq xidmət və keyfiyyət uzlaşması yoxdur. Neftə bulaşmış yosunlar sahilə kimi gəlib çıxıb. Çimərlik ətrafında qalaq-qalaq zibilxanalar kənardan insana gəl-gəl deyir. Temperaturun yüksəkliyi isə zibilliyin ayıbını bir az da qabardır. Ərazidə həmçinin üfunət iyindən gəzmək olmur. Lakin çimərliyə gələnlərin sayı həddən artıq çoxdur. Suyun, qumun çirkli olmasına baxmayaraq insanlar istirahətlərindən qalmır.

***

Olduğumuz istirahət məkanında giriş haqqı 1 manat idi. Üstəlik, girişdə “yeməklə giriş qadağandır” elanı vurulmuşdu. Sadə vətəndaşlar bu kimi yerlərə çox az üstünlük verirlər. İstirahət etmək istəyənlərin çoxu məhz pulsuz və açıq çimərliklərə gedir. Açıq çimərliklərdə isə təmizlik işlərinin aparılmaması antisanitariyanın hökm sürməsinə gətirib çıxarır. Misal olaraq günlərdir yığılıb qalan zibil qalaqlarını və ya hər beş addımda qarşıya çıxan boş su şüşələrini və zir-zibili göstərmək olar.
Ərazidə pulsuz yerlər də var. Di gəl, çimərliyin pullusu da, pulsuzu da pis gündədir. Burada hətta ölmüş heyvan cəsədlərini görmək olar. Boş stolun qiyməti 5-10 manatadır. Buna görə də stollarda adamlar, demək olar, gözə dəymirdi. Yaxınlıqdan dənizə axıdılan kanalizasiya isə vəziyyəti daha da ağırlaşdırır.
İstirahətə gələnlərlə də söhbətləşdik. Sakinlər bu cür yerlərə imkansızlıqdan gəldiklərini deyirlər: “Havalar çox isti keçir. Ona görə dənizə gəlirik. Buraların çirkli olduğunu görürük. Ancaq nə edək, başqa çimərliklərdə çox bahadır. İmkanımız çatsa yaxşı çimərliklərə gedərik”.

***

Ərazidə FHN-ə məxsus bildiriş lövhəsi ilə rastlaşırıq: “Ərazi təhlükəli olduğu üçün burada çimmək qəti qadağandır. Öz həyatınızı təhlükəyə atmayın”. Ancaq bildirişə məhəl qoyan yoxdur. Lövhənin qarşısında dayanıb uşaqlarına kənardan nəzarət edən xanıma yaxınlaşdıq. Bildiriş lövhəsini göstərdik. O, buna diqqət etmədiyini söylədi: “İnanırsınız, bu ərazinin təhlükəli olduğunu siz deyəndən sonra bildim. Mənim xəbərim yox idi”.
Ərazidə balıq tutanları da gördük. Talıb adlı balıqçı 30 ildir bu işlə məşğul olduğunu dedi. Bunu isə sadəcə hobbi kimi etdiyini bildirdi: “Buranın təmiz olmadığını bilirəm. Ancaq imkanımız bura çatır. Əgər bir yerdə balıq varsa, ora mənə cənnət kimi gəlir. Təmizləsələr yaxşı olar”.

***

Sonda Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin çimərliklərin monitorinqdən sonra təqdim elədiyi siyahını təqdim edirik:
Sumqayıt - Sumqayıt - çirkli, Binəqədi - Novxanı - normal, Sabunçu - Pirşağı - normal , Sabunçu - Nardaran - normal, Sabunçu - Bilgəh - normal, Xəzər - Zağulba - normal , Xəzər - Buzovna - normal, Xəzər - Mərdəkan - normal , Xəzər - Şüvəlan - normal, Suraxanı - Hövsan - normal, Səbayel - Şıx - çirkli, Qaradağ - Sahil - çirkli.

Türkan TURAN

1971 dəfə baxılıb