TÜRKİYƏ AZƏRBAYCANIN DEMOKRATİKLƏŞMƏSİNDƏ HƏLLEDİCİ OLACAQ

	23 may 2012


Onlayn ictimai-siyasi qəzet

Siyasət

TÜRKİYƏ AZƏRBAYCANIN DEMOKRATİKLƏŞMƏSİNDƏ HƏLLEDİCİ OLACAQ

2012-02-13

Natiq Miri: “Azərbaycandakı proseslərdə aparıcı faktor qardaş ölkəyə məxsusdur”

Vaşinqtonda səfərdə olan Türkiyənin xarici işlər naziri Əhməd Davudoğlu Qərbi Yaxın Şərqdə demokratiyanı təhlükəsizliyə qurban verməməyə çağırıb. Bunun ardınca o, hakimiyyətlərin atadan oğula keçdiyi dövrün artıq arxada qaldığını bəyan edib. Bir sıra siyasi təhlilçilər hesab edir ki, Türkiyənin xarici işlər naziri bu bəyanatla həm Azərbaycan kimi ölkələrə də işarə etmiş olub.

Siyasi təhlilçilərin fikrincə, Türkiyənin əsas maraq dairəsinə daxil olan ölkələrdən birinin Azərbaycan olduğu nəzərə alınsa, bu mənada Davudoğlunun bəyanatında Azərbaycanın da nəzərdə tutulduğu şübhəsizdir. XİN rəhbərinin bu cür bəyanatla məhz Vaşinqtonda çıxış etməsinin də təsadüfi olmadığı vurğulanır.
Azərbaycan Milli Strateji Təhqiqatlar Mərkəzinin sədri, politoloq Natiq Miri hesab edir ki, bəyanatın məhz ABŞ-da verilməsi avtoritar və totalitar rejimlərin sonunu gətirmək yönündə konkret qərarların olduğu və bu qərarlarda Türkiyənin ciddi rol aldığı deməkdir: “Bu qərarların həyata keçirilməsi yönündə bir ilə yaxındır başlanan prosesləri izləyirik. Əhməd Davudoğlunun dediyi bu gerçəyin sadəcə, onun dili ilə ifadəsidir. Artıq dünyanın bütün güc mərkəzlərində verilən bu qərar onu göstərir ki, bundan sonra dünyanın bu inkişaf ruhuna uyğun olmayan dövlətlər, rejimlər ayaqda qala bilməyəcək. Yəni bu cür inkişaf prosesini duyub və buna uyğun inkişaf edən dövlətlər, iqtidarlar ayaqda duracaq. Bu, bütün dünya dövlətlərinə, eyni zamanda Azərbaycana da aiddir. O ki, qaldı Türkiyə xarici işlər nazirinin o cür bəyanatlarının dolayısı ilə Azərbaycana da aid olduğu üçün bunun iki ölkə hakimiyyətləri arasında münasibətlərə zədə vurma ehtimalına, həmin mövqenin ortaya qoyulması təkcə Türkiyənin iradəsi ilə ortaya çıxan məsələ deyil, ona görə münasibətlərə zərbə vurmamalıdır. Türkiyənin bu cür davranışı düşmənçilik kimi qəbul olunmamalıdır və qəbul olunmayacaq. Çünki fikir verirsinizsə, Yaxın Şərqdə gedən proseslərdə Türkiyədə bir gözləmə mövqeyi oldu. Bu cür gecikmə və gözləmə mövqeyi təbii ki, Yaxın Şərqdə müsəlman xalqlar tərəfindən birmənalı qəbul olunmadı və Türkiyənin əleyhinə işləməyə başladı. Türkiyə də bunu anladı və prosesə ciddi müdaxilə etmək xəttini tutdu. Bu cür davranış da Türkiyəni yaxın şərqdə həlledici fiqura gətirib çıxardı. Artıq yaxın Şərdə İsrail yeganə həlledici və balanslaşdırıcı güc deyil. İsrail bu missiyanı Türkiyə ilə bölüşmək məcburiyyətindədir. Bu həqiqəti artıq bütün dünya qəbul etmək üzrədir”.
Politoloqun sözlərinə görə, ABŞ-ın Avrasiyaya hökmranlıq etmək strategiyası var və bu strategiyada Türkiyə önəmli rol alıb: “Vaşinqton bilir ki, Avrasiyaya hökmranlıq bütün dünyaya hökmranlıq etmək deməkdir. Avrasiyaya hökmranlıq etmək projesinin içində Türkiyəyə çox vacib və həlledici bir rol ayrılıb. Türkiyə bu böyük oyunun içində öz oyununu oynayır. Bu oyunun içərisində Türkiyə həm də regional səviyyədə həlledici oyunçuya çevrilməkdədir. Türkiyə hakimiyyəti artıq bəyan edib ki, dəyişikliklər prosesində yalnız xalqların iradəsinin yanında olacaq. Yəni o xalqlar ki, dəyişikliklər istəyir Türkiyə onların yanında olacaq. Bu, həm Yaxın Şərq, həm də Türkiyənin yaxın ətrafında olan İrana və Azərbaycana da aiddir. Suriya və İran məsələsində olduğu kimi, Azərbaycandakı proseslərdə də həlledici faktor, səs Türkiyəyə məxsus olacaq. ABŞ regionda gedəcək prosesləri Türkiyənin vasitəsilə idarə etmək istəyəcək. Ona görə də şübhəsiz, Azərbaycan da daxil olmaqla region ölkələri ilə bağlı həlledici faktor Türkiyənin mövqeyi olacaq”.