SİYASİLƏR TONQALA “İSTİ” YANAŞIR

	12 fevral 2012


Onlayn ictimai-siyasi qəzet

Siyasət

SİYASİLƏR TONQALA “İSTİ” YANAŞIR

2010-03-12

Onlar bu il də ilaxır çərşənbənin rituallarına əməl edəcəklər

Novruz bayramı yaxınlaşır. Növbəti həftə ilaxır çərşənbə qeyd ediləcək. Həmin günün əsas atributlarından biri də tonqaldır. Hələ qədim zamanlardan insanlar odun üzərindən tullanaraq “ağırlığım, uğurluğum odda yansın” deməklə mənfi enerjidən azad olacaqlarına inanarmışlar. Digər bir inanca görə, tonqaldan hoppanmaqla insanın ruhu təzələnir və həyat mənbəyi olan oddan güc alır.

Azərbaycanda bu rituala həmişə əməl edilib. Bəs siyasilərdən tonqal üzərindən tullanan varmı? Ümumiyyətlə, bizim siyasətçilərin odla bağlı inanclara münasibəti necədir?
Ümid Partiyasının sədri, millət vəkili İqbal Ağazadə inanclara şübhə ilə yanaşmağın tərəfdarı olmadığını dedi: “Hər halda, illər uzunu yaddaşımızdan süzülüb gələn, xalqımızın yaşatdığı belə bir ritual varsa, inanmamağa ən azı ciddi arqumentim yoxdur. Tonqalın üstündən tullanmağa qalsa, bu rituala həmişə isti yanaşmışam. Çərşənbə günü də, bayram günü də tonqal qalayıb üstündən tullanacağıq”.
Millət vəkili Arzu Səmədbəyli də tonqalın üzərindən tullanmağa normal yanaşır. Amma özü nadir hallarda bu rituala riayət edir: “Tonqal və tonqaldan atlanmağın Novruz atributları içərisində xüsusi yeri var. Məndə uşaqlıq dövründə xeyli tonqalın üstündən atlanmışam və ”ağırlığım, uğurluğum bununla yandı getdi" deyə inanclarımız olub. Bizə bu, həm fiziki, həm də psixoloji baxımdan xoş gələrdi. Tonqalı görəndə həmin zamanları xatırlayıram. Yeri düşəndə tonqaldan tullanıram. Amma daha çox tonqala baxıb uşaqlığımı xatırlamağa üstünlük verirəm".
Millət vəkili Zahid Oruc tonqalı Novzurun danılmaz simvolu hesab edir: “Tonqalla bağlı min illərdən bəri yaranmış o miflər, əsatirlər, inanclara gəldikdə, bunun doğru olduğunu düşünürəm. Çünki insanlar kütləvi şəkildə bu cür inanclarla düşünəndə elə də baş verir. Tonqal üzərindən atlanmaq fiziki baxımdan bəlkə də insanı doğurdan da azad edir. İkinci tərəfdən, bu qadınların, uşaqların əhatəsində baş verir və bərabər həyata keçiriləndə isti insana təsir edir və insan mənən dəyişir. Nədənsə sovet dövründə Novruzla, tonqalla bağlı o qadağalar bizim kənddə olmayıb. Nə qədər bədii səslənsə də, tonqallarla sovetləşməni laxlatmışıq. Bu il də son çərşənbədə tonqal qalayıb atlanacağıq”.
“Borçalı” Cəmiyyətinin sədri Zəlimxan Məmmədli tonqaldan atlanmağı Novruzun ən önəmli atributu hesab edir: “Tonqalla bağlı inancları oda sitayişlə bağlayanlar da, odun özünün müqəddəsliyi, həyat əlaməti olması ilə əlaqələndirənlər də var. Çünki od pak edən, şər qüvvələri tənzimləyəndi. İnsanın bütün bunlara inancı olarsa, müsbət təsiri olacaq. Odun özünün müqəddəsliyi tarixi ənənələrdən gələn məsələdir. Tonqaldan atlananda bədəndən mənfi emosiyalar çıxır”. Z. Məmmədlinin sözlərinə görə, bu il “Borçalı” Cəmiyyəti Gürcüstanda böyük törən düzənləyəcək və tonqallar qalanacaq: “Orada da həyata keçirəcəyimiz əsas hərəkətlərdən biri tonqaldan tullanmaq olacaq”.
Millət vəkili İkram İsrafil uşaqlıq dönəmində tonqaldan tullanmaq kimi Novruz ritualının əhəmiyyətini qədərincə dərk etmədyini dedi: “Amma indi bu məsələlərə keçmişdən gələn adət-ənənə kimi baxırıq. Tonqaldan tullanmaqla mənfi enerjinin getməsi kimi inanclara, deyimlərə inanmasam da, milli bayram kimi Novruzu qeyd edirəm”. İ.İsrafil bununla belə, tonqalın üzərindən atlanmaq həvəsini də gizlətmədi: “İnşallah, bu il də tonqal üzərindən tullanmaq bizə qismət olacaq”.

Nailə RÖVŞƏNQIZI

642 dəfə baxılıb