ƏCNƏBİ GÖYDƏ BOŞANMIŞ GƏZİR...

	24 may 2012


Onlayn ictimai-siyasi qəzet

Sevinc TELMANQIZI

ƏCNƏBİ GÖYDƏ BOŞANMIŞ GƏZİR...

İl uzunu onlar ağ deyənə biz qara deyəsi deyilik ki? Nəhayət ki, birinin ağzından ala-yarımçıq da olsa, düz söz çıxmamalıdır? Hər nə qədər tutduğu vəzifəyə, gördüyü işə dəxli olmasa da, ötən gün baş nazirin müavini Əli Həsənov ölkədəki boşanmalardan danışıb. Daha doğrusu, narkotika, narkomaniya ilə mübarizə mövzusuna toxunub, sonra başgicəlləndirici bir sürətlə keçib boşanma söhbətinə. Deyib, MDB ərazisində ən az boşanma halı Azərbaycandadır. Üstəlik, Avropaya inteqrasiyadan sonra ölkəmizdə boşanma halları artıb. Müəllimin bunu qüsur kimi qabartması barədə ən kiçik bir eyham yoxdur, çünki hər zaman olduğu kimi xəbəri bir sayt yayıb, qalanlar da ondan köçürüb. Təfərrüat yox, jurnalist dəqiqləşdirməsi isə heç yox... Nəsə, mövzudan uzaqlaşmayaq...

Nəyə görəsə, həm də bu məqama görə içimdən Avropaya inteqrasiyanı alqışlamaq keçdi. Oxucu məni bayquşluqda qınamasın, amma bədbəxt ailə modeli əvəzinə boşanmış xoşbəxt cütlükləri tərcih edirəm. Xoşbəxt sonluqlar sadəcə bitməmiş hekayələrdə olur, bilirsiniz. Azərbaycan isə indi başlı-başına bitmək üzrə olan hekayələrlə doludur. Davalar, qırğınlar, isterikalar... Xüsusən də ailə-məişət zəminindəkilər. Xəbər lentlərinə baxın, elə gün olmaz ki, ər-arvad arasındakı hansısa dava günün xəbəri olmasın. “Kürdəmirdə ər arvadını doğradı”dan tutmuş, “Ər keçmiş arvadını və uşağını yaraladı”ya qədər... Hərdən adama elə gəlir, Azərbaycan məhz sonradan qətlə yetirmək, dalaşmaq, yaralamaq üçün evlənən insanlardan ibarətdir.
O məşhur sitatı eşitmisiniz? Evlilik röya kimi bir toyla kabus kimi boşanma arasındakı zaman kəsimidir. Bax mənim haqqında danışdığım o kabus dönəmidir, Azərbaycanda boşanma mədəniyyətinin olmamasıdır. Osloda olarkən norveçli ailə modeli, boşanmalar, evliliklər barədə danışırdıq. Tərcüməçimiz dedi ki, norveçlilərin ailə haqqında daşlaşmış bir lətifəsi var. Uzun müddət evlilik həyatını sürdürməyi bacaran norveçlidən bunun sirrini soruşurlar. O da cavabında deyir ki, biz həyat yoldaşımla həftədə iki dəfə restorana gedirik. O, 2-ci, mən isə 5-ci günlər... Dediyim kimi, lətifədir.
Amma lətifə olmayan odur ki, Azərbaycanda bu mədəniyyətin olmamasında ilk növbədə maddi faktor rol oynayır. Məsələn, iki insan evlənir, bir müddət sonra uşaqlar olur, ev-eşik qayğıları və sair. Necə deyərlər, qırx gün, qırx gecəlik toyun dambadurumu qulaqlardan silinəndən sonra isə başlanır anlaşılmazlıq. Və çox vaxt da bu anlaşılmazlıqların kökündə maddi problemlər dayanır. Amma tərəflərdən heç biri bu bərabərliyi yekunlaşdıra bilmir. Yenə də eyni maddi səbəblərdən. Qadın işləmir, ilk təlaşı boşanandan sonra necə dolanacağıdır. Ev kimdə qalacaq, bundan sonra kim, harada yaşayacaq, uşağın məsrəfləri, qayğıları... Yeni bir düzən, onun xərci-borcu. Böyük bir dövləti idarə etmək kimidir ailə də. Boşanma da az qala bu dövləti yerlə-yeksan edib, yenisini qurmağa bənzəyir.
Halbuki maddi problemləri aşan, iqtisadi azadlıqlara qovuşan iki insan üçün bunlar sadəcə detaldır. Həyatı hər ikisi, eləcə də ailədəki digər fərdlər üçün cəhənnəmə döndərməkdənsə hərə öz cənnətini yaşamağı tərcih edir. Hər kəs daha xoşbəxt (boşanmış ata-ananın uşaqları hər səhər gözünü valideynlərinin qırğını ilə açan uşaqlardan daha xoşbəxtdir - bu da fakt. S.T). Necə deyərlər, xoşbəxtlik pulda yox, onun dəyərindədir. Ən azı bu halda. Bilmirəm, hökumət rəsmisi Avropaya inteqrasiya deyəndə bunu da nəzərdə tutubmu, amma okeanın o tayında qeyri-səmimi bərabərlikləri “uşaqların xətrinə”, “valideynlər kədərlənməsin” deyə qeyri-səmimi bəhanələrlə davam etdirmirlər.
Hərdən şəhərdə gəzintiyə çıxan ailələrə baxın. Çox müşahidə etmişəm. Bir-birinin üzünə baxmayan, az sonra cərrahiyyə əməliyyatına girəcək qədər ciddi sifət alan ata-ana və ortada gülüb-əylənən uşaqlar. Böyüklər bəzən bu gəzintiləri sevimli Azərbaycan ifadəsi ilə desək, “uşaqların xətrinə” edirlər. Mükəlləfiyyət, mükəlləfiyyət, yenə də mükəlləfiyyət. Bilirsiniz, bu xaraba ölkədə edilən hər cür rəzilliyin, rüşvətxorluğun, alçaqlığın bir “səbəbkarı” var - uşaqların xətri. Amma bir nəfər də olsun soruşmur ki, bəlkə o əlahəzrət xətir siz edəni heç bəyənmir, istəmir, hə?
Lənət şeytana... YAP rəsmisi yenə də yalan danışır axı. Avropaya inteqrasiya olan ölkənin insanı da heç maddi problemlərə görə ailə dağıdar? Əli Həsənovun haqqında danışdığı inteqrasiya o inteqrasiyadan deyilmiş...

919 dəfə baxılıb