MÜDİR KİMİ MƏHBUS | Yeni Müsavat

	24 may 2012


Onlayn ictimai-siyasi qəzet

Sevinc TELMANQIZI

MÜDİR KİMİ MƏHBUS

Məlum açıqlamanı eşidib, bu isti yay günlərində günvurma əlaməti də saymaq olardı. Tutaq ki, hava istidir, kimisə gün vurub, deyib və sonra da peşman olacaq, düşünə bilərdik. Amma açıqlamanın müəllifi elə-belə birisi deyil. Uzun müddət İnterpolun Milli Mərkəzi Bürosunun rəhbəri olmuş, hazırda isə Penitensiar Xidmətin rəisi Mədət Quliyev deyib ki, Azərbaycanda cəzaçəkmə müəssisələrində müasir tipli kondisionerlərin quraşdırılması nəzərdə tutulur. Səbəb isə sadədir: hökumət istəyir ki, məhkumların otaqları ofis kimi olsun, onlar lSkype»da danışa bilsinlər, internetə çıxış imkanları, otaqlarında bir neçə telefonları olsun və cəmiyyətlə, xarici aləmlə əlaqələri sıx olsun.

Adama elə gəlir ki, “Sehrli xalat” filminə baxır, hə? “Ayravani, ayravani, çandrika” deyən kimi türmələr birdən-birə 22-ci əsrə qədəm qoyacaq, məhbuslar da uçan maşınlarda gəzəcək. Elə ötən həftə məhbus Arif Hacılının evindən reportaj hazırlamağa gedəndə görüşə hazırlaşan ailənin necə tədarük gördüyünə şahid olmuşdum. Necə deyərlər, A-dan Z-yə kimi hər şey çantaya qoyulurdu. Bir neçə həftə əvvələ qədər Eynulla Fətullayevin ailəsində anası türmə üçün xüsusi çəngəl-bıçaq, plastik qab dəsti saxlayırdı. Elə bil türməyə yox, tənha adaya yola düşürdülər. Düşük xatirə dəftərlərindəki ən məşhur sualı xatırlayırsınız? “Tənha adaya düşsəniz özünüzlə nə aparmaq istəyərdiniz?” Həyat haqqında anlayışı olmayan kiçik qızcığazlar soruşardılar bunu bir-birindən. İndi də bizim türmələr ona bənzəyir. Tənha ada və yaşamaq üçün gərəkli əşyaların uzuuun siyahısı.
Eynulla Fətullayevin türməsonrası müsahibələrini oxumusuz?
Sadəcə bir neçə sitatı yada salım: “1000 məhkuma 23 ayaqyolu nəzərdə tutulub. Həmin kabinələrdə isə su gəlmir. Həbsxanada qeyri-ənənəvi qayda var, gündə bir dəfə «vurulmuş» məhkumlar oranı təmizləyir. Ora daim növbədir, ora düşmək olmur. Yaxud hamam məsələsi. 12 saylı cəzaçəkmə müəssisəsində 1000 məhkuma 9 duş nəzərdə tutulmuşdu. Mən sabunlanırdım, növbə tuturdum. Duşa yaxınlaşanda, hiss edirdim ki, sabun mövcud deyil. Qışda isə vaxt vardı həmin hamamda xəstələnməmək üçün 1-2 ay çimmirdim. Saat 6-da yataqdan qalxmalısan və axşam 17:00-a kimi ayaqda olmalısan, uzanmağa belə icazə verilmir. Bəzən mən gecələr işləyirdim, yazırdım-oxuyurdum. Elə olurdu ki, 5 dəqiqə gec oyanırdım. Bu məqam nəzarətçi gələndə, 1-2 manat verirdim ki, bu haqda məlumat verməsin. Məlumat verilsəydi, dərhal ən azı 3 sutka karserə salırdılar».
Bəs bu, sizə nəyi xatırlatdı? “Spartak” filmini, ən yaxşı halda. Orta əsrdə insanlara göstərilən qeyri-insani münasibətin əsrimizdəki örnəyi. Hökumətin kondisioner qoşub, internet calaşdırmaq istədiyi türmələrdə camaat gündəlik gigiyenik ehtiyaclarını ödəyə bilmir. Guya başqa yer bundan yaxşıdır? Bölgələrdə bir-birinin ardınca xəstəxanalar, sağlamlıq mərkəzləri tikilir, amma içində nə xəstə var, nə həkim. Camaat canını sağ saxlamaq üçün ya Bakı, ya da İran yollarına düşüb. Belə idarəetmədən başqa nə gözləyəsən?
Ya da ən təzə məlumat. İlham Əliyev Masallı rayonunun sosial-iqtisadi inkişafının sürətləndirilməsinə dair əlavə tədbirlər haqqında sərəncam imzalayıb. Özü də bunun üçün 3.5 milyon manat ayırıb. Amma nəyə? Ərkivan-Boradigah-Rüdəkənar avtomobil yolunun tikintisi üçün. Vəsait də hər zamankı kimi icra hakimiyyətinə ayrılıb. Yəni bu hökumət insan üçün yox, daş, divar, asfalt üçün yaşayır. Ötən yay bir həftəlik də olsa Masallıya yolum düşmüşdü. Orda insanların gündəlik yaşam xərcini ödəmək üçün yolların qırağında, istirahət mərkəzlərində ən ağır işlərin altına necə girdiklərini görmüşdüm. Təsəvvür edin ki, ordaki istirahət mərkəzlərindən bəzilərinin girişində 12-13 yaşlı qız-oğlanlar gələn turistlərə 1-2 manat qarşılığında “verin çantanızı daşıyım”, “qalacağınız otağı təmizləyə bilərəm” deyə az qala yalvarırdılar. Əminəm ki, bu, digər regionlarımız üçün də keçərlidir. Amma hökumət sosial-iqtisadi inkişaf deyəndə 3.5 milyonu quruca asfalta - hansını ki, bir neçə dəfə yamayıb, pul siləcəklər - həsr etməyi uyğun görür.
Amma mən yenə də türmə söhbətində ilişdim. Görəsən, kondisionerli otaqda, interneti, kompüteri olan məhbusa katibə də ayrılacaq?

712 dəfə baxılıb