ORDA BİR KİTAB VAR UZAQDA...

	24 may 2012


Onlayn ictimai-siyasi qəzet

Sevinc TELMANQIZI

ORDA BİR KİTAB VAR UZAQDA...

Almasaq da, oxumasaq da

“Kitab oxumaq lazımdır... Hellas” deyən bazarkom Nadirin gününə düşürük yavaş-yavaş. Bundan sonra evimizdəki tək-tük kitabları da deyəsən ancaq daxıl kimi istifadə edəcəyik. Çünki sayları get-gedə azalır. Yanlış anlamayın, yenə “niyə şəhərin hər tərəfində gözəllik salonu, şadlıq sarayı tikilir, amma kitab mağazası yox”, kimi klassikaya, krişe müzakirəyə başlamayacam. Biz çalıb-oxumağı, bəzənib-düzənməyi sevən millətik. Bulvarda iki nəfər barmağını şıqqıldadan kimi ölüsü 10 nəfər onun seyrinə başlayır. Nəsə, mətləbdən uzaqlaşmayaq.

Mən paytaxtdakı kitab mağazalarının barmaqla sayılacaq sayından yazmaq istəyirəm. Mübaliğəsiz, saydım, araşdırdım, eləcə iki əlin barmaqlarının sayı qədər kitab mağazası var bu boyda paytaxtda. Bu boyda deyəndə ki, 3 milyonluq şəhərdə... Çoxdur? Bəlkə azdır?
Az olmaması bir yana, əksəri də bir-birinin ağzına tüpürmüş kimi şəhərin mərkəzinə yığışıblar. “28 may”, “Sahil”, “İçərişəhər”... həndəvərində. Məsələn, mənim - ucqar Binəqədi rayonu sakininin könlünə kitab almaq düşsə, mütləq avtobusa, ordan da metroya minib, mərkəzə getməliyəm ki, o kitabı ala bilim. Yəni, bu iş üçün mütləq məsafələr qət edib, saatlar sərf etmək gərəkdir. Lənət şeytana, bu hansı məntiqin məhsuludur ki, kitab ancaq şəhərin mərkəzində satılmalıdır? Nə üçün? Bəyəm kənarda yaşayanlar gerizəkalıdır? Elə deyilsə, onlara bunca əzab verən sadizmin arxasında nə dayanır?
Təbii, mən demirəm ki, yağ-pendir satılan marketdə piştaxtaya da kitab qoyulsun. Amma hər bir metro stansiyası yaxınlığında, ölüsü, 2 stansiyadan birində (ya da yaxınlıqdakı bir yerdə) bir neçə kitab köşkü, mağazası olmalıdır axı. “Metrolarda kitab satılır” demaqoqiyasına heç kim başlamasın, çünki metrolarda əsasən dərsliklər, xarici dil tədrisi materialları, bir də bolluca din ədəbiyyatı satılır. Mən bədii ədəbiyyatdan danışıram. İnsan nəyi daha çox görürsə, ona da meyl edir. Hər addımda kitab mağazası görən uşaq mütaliəyə meyl edəcək. Gözəllik salonu görən isə saçını “uklatka” etdirməyə. Məntiq bu qədər bəsit.
Bəlkə də elə bu anormallığın nəticəsidir ki, Azərbaycanda müəlliflər kitabı qoltuğuna vurub satır. Yolda-izdə tanış görür, kitabını zor-xoş satır, pulu qatlayıb cibinə qoyur. Dünyanın heç bir yerində belə anormal kitab marketinqi yoxdur yəqin ki. Statistikaya baxıram. 90-cl illərə qədər paytaxtda 80-ə yaxın kitab mağazası olub. İndi isə onların sayı 10-dur. Detala diqqət: Bakı 3 milyonluq şəhərdir. Bu mağazalar isə dediyim kimi, şəhərin mərkəzində. Kiminsə yolu düşə, ya düşməyə...
Qəzet köşkündə qəzetdən başqa az qala hər şeyin satıldığı məmləkətdə kitab tapmaq da bu qədər əzablıdır. Uzun, incə bir yoldur kitab almaq... Sanki nağıllardakı kimi sənin işini çətinə salır, qarlı dağları aşmağa, çox ellər dolaşmağa vadar edirlər. Halbuki mütaliə stimulunu artırmaq üçün- kobud da çıxsa deyəcəm - onu elə gözümüzə soxmaq olmazmı?
Zarafat deyil, Bakıda 400 min nəfərə bir kitab mağazası düşür. Bəs kitabların qiyməti? Orta qiymət 2-4 manat arasında olmalıdır, amma qaldırıblar 6-8 manat arasına. Hələ mərkəzdə tanınmış bir kitab evi var, onun rəhbəri olan xanım az qala ənlik-kirşan xərclərini də kitab qiymətlərinin üstünə qoyub. Uşaq kitabı almaq istəyirsən, 10 manatdan ucuzunu tapmaq olmur. Nəymiş? Bunların mağazası şəhərin mərkəzindəymiş, icarə haqqı yüksəkmiş, kitablara vergi böyükmüş... Bundan mənə nə? Belə-belə camaatın mütaliə həvəsini öldürürsünüz, sonra da başlayırsız ölünün ətrafında saç yolub, üz cırmağa...
Bir sözlə, daha bir Azərbaycan klassikası. Kitab almadan öncə mərkəzdən özünə ev al. Biz sağ əlimizlə sol qulağımızı qaşımağı sevən millətik...

766 dəfə baxılıb