KAYUNUN ANASI VƏ BİZ...

	25 may 2012


Onlayn ictimai-siyasi qəzet

Sevinc TELMANQIZI

KAYUNUN ANASI VƏ BİZ...

O gün Amerika səfirinin xanımı Zeyno Baran Brayza ilə söhbətdən sonra beynimi məşğul etdi bu fikir. Səfir xanımı deyirdi ki, Azərbaycanda ana olmağın bəzi üstünlükləri var. Məsələn, burada analara uşaq 3 yaşına gələnə qədər məzuniyyət hüququ verilir. Deyəsən, elə üstünlük kimi ancaq bunu deyə bildi. Qalanı... yoxdur... Olmayan şey haqqında necə danışmaq olar?

Peyğəmbərimizin “Cənnət anaların ayaqları altındadır” hədisini tez-tez təkrarlayan və bundan təsirlənən də bizik, onu müqəddəs, mələk... hesab edən də. Pafoslu söz sarıdan bol olsaq da, ölkədə ən bəsit hüquqları təmin olunmayan da elə qadınlardır. Məsələn, toy günü gəlinə edilən ən böyük jest “Qardaş, bu ceyranı hardan almısan?” mahnısının sədaları altında onu oynatmaq sayılır. Toydan bir neçə ay sonra “ceyran” müraciəti zooaləmin digər üzvləri ilə əvəz olunsa da. Hər şeyi bir qırağa qoyaq, bu ölkədə qadının ana olma prosesi, yəni, həmin gün qədər iyrənc bir gün varmı? Cin-əcinnə tayfasını xatırladan bir qrup ağ xalatlının sənin əlinə baxması, pul verməsən, səni xəstəxanadan qovacağı qədər ikinci qorxunc hiss tanıyırsız? Sən ana olursan, amma xəstəxanada ürəyini yeyə-yeyə qalırsan ki, görəsən uşaq həkiminə, tibb bacısına... verdiyin puldan narazı qalmadılar ki? Birdən puldan narazı qalarlar, uşağına baxmazlar və birdən körpə burada xəstəlik tapar?
Keçək o biri mərhələlərə. Azərbaycanda qadınlar üçün ən ideal məslək müəllimlik və həkimlik sayılır, bilirsiz. Oğlanlar qız alanda həkimlərə, müəllimələrə üstünlük verir. Evlənəndən sonra da xəstəxanada, məktəbdə işləməsinə razı olurlar. Şükür Allaha, bu sektorları da elə idarə edirlər ki, hazırda həmin iki məslək ölkənin ən sevilməyən məsləyinə çevrilib. Azərbaycan insanı həkimdən, müəllimədən nifrət etdiyi qədər heç kimdən nifrət etmir. Onların nə ələbaxanlığı qalır, nə rüşvətxorluğu, nə də insafsızlığı. Bu, Azərbaycan qadınına, anasına qarşı haqsızlıq deyilmi?
Evdəki balacalarınız (əgər varsa) multiplikasiya filmlərinə baxanda siz də diqqət kəsilin lütfən. Xüsusən də markaya, brendə çevrilmiş “Calliou” multfilmindəki ana obrazı adamı qıcıq edir. Uşaq stolun üstünə çıxır, ana deyir, “Kayu, sanırım, bu, iyi bir fikir deyil” (3-4 yaşlı uşağına belə bir cümlə quran gerizəkalı sayılmırmı, siz Allah? –S.T). Ya da ana telefonla danışan yerdə uşaq ondan nəsə soruşur, hətta bezdirir. Ana isə tavrını pozmur: “Kayu, səninlə ancaq telefon konuşmam bitdikdən sonra ilgilənə biləcəm”... Adam Kayunun anasına baxanda özünü ən azı ifritə kimi görür, kompleksə girir, tam ciddi. O yuyucu toz reklamlarında üst-başı palçıq içində evə gələn uşaqların anası da eynən o cürdür. Onlar ancaq gülürlər, anlayış göstərirlər, uşaqlara hədsiz qayğı, nəvaziş də öz yerində. Cizgi filmində, reklamdakı analar mükəmməl olmalıdır, ona sözüm yox. Amma məmləkətimiz qadınları, anaları üçün bu mükəmməlliyin yolu demək olar ki, yoxdur. Məntiq və reallıq nə deyir? Ana evdəki maddi qayğıların həllində iştirak etmək üçün işləməlidir. İşləyən ana uşağını bağçaya, ya da dayə yanına qoymalıdır. Azərbaycan bağçalarında 3 yaşından kiçik uşaqları götürmürlər, dayələr az qala maaşın tamamını istəyir. Bir sözlə, işləyə bilmir, qayğısı, dərdi də xirtdəyəcən. O halda anası ölməmiş qadın necə Kayunun anası kimi pozitiv olsun? Ya da uşaq cizgi filmindəki super xeyirxah ananı görəndən sonra öz anasını necə sevsin?
Lap tutaq ki, işləyir, işləyə bilir. Bu halda da Azərbaycan kimi hər tərəfi haqsızlıq, rüşvətxorluq qoxuyan yerdə işləyən anada nə mələklik qalar? Bayaq həkim və müəllimələrin imici haqda müəyyən ştrixləri yazdım. Yaşlısı bankomat qarşısında təqaüd gözləməkdə büzüşən, cavanı da mənəvi cəhətdən sındırılan bir ölkədə inanın ki, yaxşı ana olmaq ən azı mümkün deyil.
Belə olduğunu deyən varsa... fikir verməyin, özünü aldadır. Ya da Kayunun anası demişkən, sanırım, bu, iyi bir fikir deyil...

866 dəfə baxılıb