ÜSTÜ LONDON, ALTI KİTAY AÇMASIE YENİ TAKSİ

	25 may 2012


Onlayn ictimai-siyasi qəzet

Sevinc TELMANQIZI

ÜSTÜ LONDON, ALTI KİTAY AÇMASIE YENİ TAKSİ

Məlum, özümüzdən olmayanlara, əcnəbilərə həddən artıq bir sevgimiz var. Şirkətlərdə ikiqat maaşı onlar alır, səsi olmadığı halda onların arasından çıxanları ulduz hesab edirik, yan-yana gəldiyimizdə mütləq onların dilində danışırıqE Eks “böyük qardaş”dan qalma bir travmamız var. Psixoloqlar sübut edib: uşaqlıq travmalarının ağrısı uzun illər keçmir.

Budur, son travmanın fəsadı da London taksiləri ilə bağlı yaşandı. Böyük Britaniyadan bəh-bəhlə, dənəsi 33 min manata gətirilən, amma keyfiyyət standartlarına cavab verməyən taksilər bir anda gülməşəkərliklə yanaşı, minlərin də çörəyinə bais oldu. Nəqliyyat Nazirliyi avtovağzaldan, marşrut sürücülərindən, dayanacaqdakı yerli taksilərdən yığdıqları ilə kifayətlənməyib, bir də bu sahəyə diş qıcadı. Nəticə?
Tamam, hesab edək ki, görünüşü gözəldir, içində ViFi, GPS olacaq, ay müştəri təhlükəsizliyi, ay sayğac dəqiqliyiE Birincisi və ən önəmlisi, “kitayski” London taksilərində hələ ki, nə ViFi var, nə də GPS. Nə vaxtsa olacaq, amma indi yoxdu. Rahatlıq, comfort əfsanələrinə də lütfən bir qanadlı quş. Neyçün ki, bu taksilərin müştərisi olanlar bilir - onlara minmək də, ordan düşmək də bir əzabdır. Salonu yerdən hündürdür -bir, minib-düşəndə az qala hoppanmaq zorunda qalırsan. İkincisi, içəriyə bir neçə dolu zənbillə, noutbukla girdinsə, onları yerləşdirməyə xüsusi yerlər nəzərdə tutulmayıb. Oturacaqlar oturmaq üçündür. Mən niyə bu əşyaları yerə qoymalıyam? Yox axı, Avropa standartlarından danışırıqsa, bunu da deməyə məcburam. Əvvəldən vəd edilən pulsuz sərin içki, jurnal, qəzet, ayaqqabı və paltar təmizləyicidən isə heç danışmıram. Ajda Pekkan demiş, palavra, palavraE.
Bir neçəsindən soruşmuşam, hələ ki, sürücülərinin arasında ingiis dilini bilən yoxdur. Hələ biri vardı, deyirdi ki, yola nə dil? “Kliyent” deyəcək, Gənclik metrosu, gedəcəm metroya tərəf. Deyəcəklər, aerport, sürəcəm ora (O sürücünün mayda Bakya gələcək xaricilərə necə xidmət göstərəcyini düşünəndə adamı ağlamaq tutur- S.T). Ünvanı bilməyib, səni vərəm edənindənmi deyim, sayğac çox yazsın deyə qəsdən yolu uzaqdan seçənindənmi? Bir deyil, beş deyilE
Gələk, ən maraqlısına, Kərəmi ağlamaq tutan yerə. Hamı birağızdan deyir ki, burda qiymət digər taksilərdən ucuzdur. Hətta “Mən ölüm, sən öl, aşağı yeri yoxdurmu?” tipində sövdələşmə sonrası qiymətdən də daha ucuz. Bilirsiz yəqin, 1 kilometrə görə 70 qəpik ödənir ilkin olaraq. 10 kilometrdən sonra sayğac hər kilometrin qiymətini daha ucuz edir. Amma və lakinE sərnişin taksiyə əyləşən kimi sayğacın avtomatik 1 manat yazmasının məntiqini hələ ki, heç kim normal şəkildə izah edə bilmir. Üstəlik, dəfələrlə eşitmişdim, o gün özüm də şahid oldum - London taksiləri o qədər “bərkgedən”dilər ki, artıq kassalarında qəpik-quruş gəzdirmirlər. Məsələn, sayğac mənzilbaşına çatanda 6 manat 30 qəpik yazıbsa, sürücü bunu 7 manat hesablayır. Soruşanda da deyir ki, xırdam yoxdur. “Elədirsə, mən sənə 6 manat ödəyim” etirazınsa şüvənə səbəb olur. (Heç adama ser, missis deməsi də yoxdu zalımların, belə London taksiçiliyi olar?-S.T) Başlayır ki, bəs mən sayğacda yazılan pulu öz cibimdən qoyası deyiləm, firma tələb edəcək. Yəni, ortada bildiyiniz azərbaycançılıq var. Maaşım dursun bir qıraqda, görüm müştəridən nə qırtıram. Kimi atım, qabağa düşüm məntiqi. Ofisiantların “çayevoy” dediklərini “londonski”lər də tətbiq edir, amma bəsit formada.
Birincisi, adama deyərlər(deyirlər də) ki, əgər sayğacla işləyirsənsə, əziyyət çəkib, daxılında xırda pul daşı. Onsuz da sərnişin bir addım getməmiş nə mənə, nə sənə, boynuna 1 manatlıq haqq qoyursan. O halda mən niyə məsafədən artıq 1 manat 50-60-70 qəpik artıq ödəməliyəm? Bu da asfalt yamamaq deyil ki, pulunu binəva sərnişindən çıxarasan?
Ola bilər, bu qiyməti dünya standartlarındakılarla müqayisə edib, bizim xeyrimizə nəticə çıxaranlar olsun. Amma Azərbaycan əhalisinin qazancı buna uyğun deyil axı. Üstəlik, neftin dünya bazarı ilə müqayisədə ucuz olduğu Azərbaycanda gediş haqqı daha ucuz ola bilərdi. Təbii kim(lər)sə tamahını boğa bilsəydi. Mən niyə nazirliyin maxinasiyalarına şərik olmalıyam, rüşvət maşınlarının çarxlarına bunlarla birgə yağ sürtməliyəm?
Səhv etmirəmsə, London taksilərinə minənlərin 10.000 manatlıq həyat sığortası olur. Qəzanı, bədbəxt hadisəni bilmirəm, amma bu şərtlərlə onunla gedənlər əsəb sarsıntısı, gərginlik, infarktdan sığortalanmayıb. Allah eləməmiş, baş verəcək hansısa qəzadan sonra da 10.000 manata ümid etməyin. Onu elə qəşəng “pripiska” edəcəklər ki. Guya bu günə qədər etdikləri nədir?

616 dəfə baxılıb