“STALİNKA” FƏLAKƏTİ

	25 may 2012


Onlayn ictimai-siyasi qəzet

Şahvələd ÇOBANOĞLU

“STALİNKA” FƏLAKƏTİ

Hərdən mənə elə gəlir ki, bizim hakimiyyətin yeganə məqsədi Bakını yenidən tikib təmir etməkdir. Büdcə xərclərindən də elə bu görünür. İndi də “xruşşovka” və “stalinka”ları sökmək istəyirlər. Görəsən, bunların arxasında tikinti-təmir layihələrindən əldə edilən qazancdan başqa bir niyyət də varmı? Məsələn, gözəl bir paytaxta sahib olmaq, yaxud Qafqazın ən gözəl şəhərini qurmaq və s. Hər şeyin başından keçib belə bir arzunun dalınca düşmək çox absurd olardı, amma hər halda arzudur.

Şəhərdə gəzərkən bu haqda çox düşünmüşəm. Çalışmışam ki, həmin arzunun izlərini görə bilim. Hiss edim ki, burada maddi maraqlardan başqa mənəvi bir istək də var. Amma görmürəm. Niyəsini izah etmək isə asandır: istənilən arzu onu həyata keçirənlərdən öncə fikirləşmək, düşünmək, baş sındırmaq tələb edir. Axı bu şəhərin körpüləşməsi hansı ağılla həyata keçirildi? Yolların salınması, yenidənqurma işləri hansı təfəkkürün məhsuludur?
Körpülər tıxac problemini həll etmədi. Bəs onları kim layihələşdirib, kim onların yerini müəyyən edib? Məsələ ondadır ki, bir müddət sonra şəhərdəki tıxac inzibati yolla idarə ediləcək, maşınların axınını süni yolla azaltmaq üçün qərarlar verməli olacaqlar. Bəs bu qədər həngamə nəyə gərək idi? Körpülərin üstündə seyrəklik göstərir ki, onlar ya lazım deyilmiş, ya da yerində deyillər. Amma körpü də maşın deyil ki, sürüb başqa yerdə, başqa yolda saxlayasan. Göz dağı kimi qalacaq orada.
Yolların asfaltlanmasını götürək. Şəhərin normal kanalizasiya sistemi qurulmadan bu işlər böyük itki və yanlışdır. Ümumiyyətlə, bu şəhəri xilas etmək çətin olacaq. Bütün bu işlərin əvəzinə yeni bir şəhər tikilməli, onu sürətli nəqliyyat növləri və böyük yollarla paytaxta birləşdirmək lazım idi.
Bəzilərinə çətin görünə bilər, amma dövlət indiyəcən çəkdiyi xərcləri yeni şəhərin infrastrukturuna sərf etməli və qalan işi açıq tenderlərlə tikinti şirkətlərinin ixtiyarına buraxmalı idi. Onlar Baş Plan daxilində şərtlərə əməl etməklə bu şəhəri sevə-sevə tikəcəkdilər. Pul qazanmaq da öz yerində. İşin tamah tərəfinə qalanda isə neynək, olsun, torpağı təzə şəhərdə də satmaq, orada da tikib qazanmaq mümkündür. Körpü-tunel tikməyə də ehtiyac olacaqdı. Daha Bakını xəngəl kimi doğrayıb, şəhəri şəkərburaya çevirməyə nə ehtiyac vardı?
“Xruşşovka” və “stalinka”ların yenilənməsi isə əsl fəlakət olacaq. Bizim ölkədə insanlar evinin “plana” düşməsinə böyük ümid bəsləyirlər, ona görə də əksəriyyət bu yeniliyi nə qədər müəmmalı qarşılasa da, həm də bir ümid kimi baxır, səsini çıxarmır. Bu ideya gerçəkləşməyə başlansa, infrastruktur tamam dağılacaq və şəhər daha da sıxlaşacaq. Böyük narazılıqlar və ziddiyyətlər yaranacaq, bir qrup varlanacaq, qalan hamı ziyan çəkəcək. Bakı tamam məhv olacaq.
Axı niyə biz bu qədər binanı əvəz edənə kimi yeni şəhərcik tikmirik?! O qədər binanı məhv etməyə nə ehtiyac var? Tikib-ucaltmaq eşqi bu qədər böyükdürsə, onsuz keçinmək olmursa, bunu uçurmadan da etmək olar. Bildiyimə görə, Bakıda ən tez əvəzlənmə tələb edən binalar fransız layihəsi ilə tikilən binalardır. Hələ sovet dönəmində onlara etibar etmirdilər, fəqət, onlar da zəlzələdən üzüağ çıxdılar.
Bəs hansı ağılla bu qədər binanı məhv etmək olar? Onların bazar dəyəri bilirsinizmi nə qədərdir? Hansı ağılla o qədər sərvəti uçquna çevirib yerində böyük pullar hesabına evlər tikirik? Bu layihə dərhal rədd edilməli, bu qədər ziyana gedilməməlidir.

1186 dəfə baxılıb