40 “RAZMER” AYAQQABI

	25 may 2012


Onlayn ictimai-siyasi qəzet

Sevinc TELMANQIZI

40 “RAZMER” AYAQQABI

“Ulduz olmaq asan deyil. İşıq saçmaq üçün öncə yanmaq lazımdır”
(Ruzvelt) İlk qar da belə yağdı. Bəs nə oldu, deyirdiz, qarla bütün mikroblar, viruslar öləcək? Ölmədi axı. Hələlik maşınların üstünü bəzəyib. Bəzi həşəratfason insanları da burnu yerkökülü, əli vedrəli, süpürgəli və məzəli qar adamına çevirsəydi, bu bomboz qış günlərində gülməyə nəsə bəhanəmiz tapılardı. Onsuz da klouna bənzəyirlər, sadəcə, qarın azca köməkliyi lazımdı ki, bu məsələni siyasətçilər demiş, leqallaşdıraq. “Kimi nəzərdə tutursan”-deyə üz vurmayın, adlarını yazıb, yazımı çirkləndirmək fikrində deyiləm.

Amma bircə onu deyə bilərəm ki, srağagün İraq jurnalistinin mətbuat konfransında Amerika prezidenti Corc Buşa ayaqqabı atması söhbəti bu məsələnin üstünə lap qaynar su tökdü. İnanın, həmin kadrı ləzzətlə, təkrar-təkrar izlədim, ürəyim soyumadı. Jurnalistin daxili azadlığını əlim üzümdə, təəccüblə seyr etdim. Adam öz vətəndaş mövqeyini (jurnalist yox ha) necə də sərbəst, cəsarətlə ifadə edirdi. Bilənlər bilir, bilməyənlərə də mən deyim ki, ayaqqabı atmaq qarşı tərəf üçün təhqirin ən son həddi sayılır. Çar Rusiyası dövründə kişilərin bir-birinə əlcək atıb, duelə çağırması kimi. Doğrudur, burada duel söhbəti olmayıb, sadəcə, jurnalist vətəndaş mövqeyindən çıxış edərək, Amerika prezidentinə nifrətini bildirib. Qarşı tərəf də heç bir komplekssiz, utanıb-qızarmadan olayı zarafata salıb, “bircə onu deyə bilərəm ki, ayaqqabının ölçüsü 40 idi”. Bax belə.
Bizdə belə bir olay baş verə və buna zarafatla yanaşıla... Ölmüşdü jurnalistin nənəsi. Ayaqqabı atmaq nədir ey, ictimai çəkisi heç o jurnalistin ayaqqabısı qədər olmayanlar bir sözün üstündə onları ayaqlarının altına almağa necə cəhd göstərirlər, yəqin xəbəriniz var. Bütün variantlarda yanan da, yaman da biz oluruq. İş yerlərimizin qabağında pusqu qururlar, ssenari cızırlar. Ya ortaya hansısa qadın salıb, olayı iyrəncləşdirir, həmkarlarımızı xuliqana çevirir, ya da özləri xuliqan kimi davranıb, bizi hədəfə çevirirlər. Cibinə narkotik atılan da, terrorçu elan edilən də, cəmiyyətə xuliqan, rüşvətxor, “mavi” kimi təqdim edilən də jurnalistlərdir. Sanki bu hökumətdəkilər mələkdilər, hər səhər şkafdan paltarları ilə yanaşı, qanadlarını da çıxarır, tozunu alır və uça-uça işə gəlirlər. Sadəcə, biz o qanadları görmürük, çünki eşitdiyimə görə, qanadlar gözəgörünməz olurmuş...
İndi o qədər pessimist ovqatda köklənmişəm ki, hərdən mənə elə gəlir, bu cəmiyyətdəki ən qaragün insanlar biz jurnalistlərik. Elementar hüquqları olmayan, başına qapazı vurub, çörəyi əlindən alınacaq, hüquqsuz tayfa. Siz təsəvvür edirsiniz ki, jurnalistlərə hətta texniki əşyalar satılan mağazalarda belə kreditlə əşya satmırlar. Banklar bizə kredit vermir, bir çox hallarda dost-tanışımıza hansısa alqı-satqı prosesində zamin dayana bilmirik. Jurnalistə güvən olmadığı, iş yerimiz iş yeri sayılmadığı üçün... Sanki insanların paçka-paçka pullarını alıb, sonra it-bata düşən həmin o banklar, orada çalışanlar bizdən daha etibarlıdır. Həmkarlarıma təsəlli üçün deyim ki, həmin o mağazalarda kredit verilməyən digər məslək sahibi polislərdir. İronik təsadüf olsa da, azacıq toxtaqlıqdır.
Bir dəfə yazmışam, amma bu gedişlə bir azdan bizi marşrut sürücüsü gedişhaqqını bir az gec verdiyimizçün, yol polisi yolu nəsə “birtəhər” keçdiyimizçün basıb döyəcək. Çünki bu hökumətin sayəsində jurnalistin ürəyi istədikləri obrazını yaradıblar. Ancaq gündəlik qəzet oxucuları, hələ vicdanını maaşına satmayan dövlət qulluqçuları tapılar ki, jurnalistlərin cəmiyyətdə daşıdığı missiyanın gerçək dəyərini anlaya bilsin. Onların bəzilərinin də hərdənbir “yazılarınızı yaman yumşaltmısınız”, “bu nədi, yoxsa hökumətdən qorxursunuz?” deyə, adamı qınamaqları olmaya da. Axı bu sözləri deyəndən sonra “Yeni Müsavat”ı “Azərbaycan” qəzetinin arasına büküb, qorxa-qorxa iş yerlərinə girənlər də onlardır. Yəni bəzən bir tikə çörəyini itirməyə qorxanların həyatını təhlükəyə qoyan adamlardan daha artıq fədakarlıq tələb etməsi insanı, yumşaq desək, qıcıqlandırır.
İraqlı jurnalistin ayaqqabısından başladıq, öz başımızın dərdində qurtardıq. Öz aramızdı, cəsarət tələb edən hərəkətdi, hə? Aranızda ölçüsü 40 olan ayaq sahibi varmı?
P.S. Sinoptiklər xəbər verir: sabahdan yollar buz bağlayacaq. Bəzi sürüşkən mövqeli insanların nəzərinə...

1394 dəfə baxılıb