SAXLA, DÜŞƏN VAR | Yeni Müsavat

	25 may 2012


Onlayn ictimai-siyasi qəzet

Sevinc TELMANQIZI

SAXLA, DÜŞƏN VAR

Olmuş əhvalatdır. 1998-ci ildə bir fransız ilginc intihar aksiyasına əl atıb. Həyatdan o qədər bezib ki, özünə yaşamaq üçün azacıq belə şans qoymayıb. Dəniz sahilindəki yüksək bir yamacın təpəsinə çıxaraq, boynuna ip keçirib. İpi də böyük bir qayaya bərkidib. Sonra zəhər içib, ürəyi soyumayıb, özünə od da vurub. Uçurumdan atılanda isə başına tapança ilə atəş açıb... Ölübmü? Nırç (yəni yox)...

Bu bir möcüzə deyil, sadəcə, həyatın ironiyasıdır. Deməli, güllə ondan yan ötərək, ipi kəsib, nəticədə boğula bilməyib. İp qırıldığı üçün suya düşən fransızın özünə vurduğu od-alov da beləcə sönüb. Keçirdiyi şokdan qusmağa başlayıb və zəhər də bədəninə keçməyib. Bir balıqçı tərəfindən xilas edilən fransız dərhal xəstəxanaya çatdırılıb. Və... Bax indi ağlamaq üçün yaylıqlarınızı çıxara bilərsiniz. Fransız bütün intihar sərhədlərini aşsa da, həkimlərin səhlənkarlığı və olaya vaxtında müdaxilə etməməsi nəticəsində dünyasını dəyişib...
O gün yerli İnternet saytlarında Bakıdakı iki mikroavtobusun toqquşması, bir neçə nəfərinsə yaralanaraq xəstəxanaya düşməsi barədə xəbəri oxuyanda bu əhvalat yadıma düşdü. Niyəsini sonra deyərəm. Amma bilirəm ki, hər gün mikroavtobus sürücülərinin avtoşluğu ucbatından özümüz bir neçə dəfə “şeytan çarxı”nın çəmbərindən keçir, ayaq üstə ölüb-dirilirik. Eyni nömrəli avtobuslar bir-birinin qrafikini pozursa, bənzər trayektoriyalı avtobuslar dayanacağa tez çatıb daha çox sərnişin götürmək istəyirsə, hətta yolun kənarındakı kimsə sadəcə başını qaşımaq üçün əlini yuxarı qaldırırsa, sürücülər kəlmeyi-şəhadətini təkrarlamağa başlayır. Paytaxtdakı ən özbaşına, “ağa nəzərəm, belə gəzərəm” məntiqi ilə fəaliyyət göstərən sektorlardan biri məhz nəqliyyatdır. Nəqliyyat Nazirliyi, sahibkarlar, hətta ayrı-ayrı sürücülər də özlərini bu yolların ağası, sərnişinləri isə kartof-soğan gözündə görürlər. Daşımaq, özü də necə gəldi.
Fikir verin, paytaxtda monopolistlər istədikləri vaxt istədikləri mikroavtobusu xətdən çıxarır, yerinə özlərininkini gətirirlər. Guya indi yaxşı iş görüblər, kiçik avtobusları yığışdırıb, əvəzinə irilərini yerləşdiriblər. Siz hesablamısınızmı ki, bu say nisbəti necədir? Yəni neçəsinin əvəzinə neçəsi? Bir də o iri avtobuslar yırğalana-yırğalana dar, tıxaclı Bakı küçələrində irəliləyəndə diqqət edin. Onda görərsiniz ki, sərnişinlərin işi asanlaşıb, yoxsa daha da ifrata varıb?
Bir dəfə öz qulağımla eşitmişəm. İçində bulunduğum mikroavtobusun sürücüsü onunla üzbəüz gələn eyni saylı avtobus sürücüsünün “vəziyyət necədir” sualına əliylə salonu göstərərək, “Adam var, alə? Bomboşdur” cavabını vermişdi. Halbuki avtobusda, sadəcə, ayaq üstə dayanan kimsə yox idi, oturacaqlar dopdolu idi. Amma sürücülər sərnişinlərə məhz 20 qəpik gözü ilə baxırlar. Xırdalaya-xırdalaya, cingildədə-cingildədə mənzil başına çatdırırlar. Çatana qədər kim xərclənə xərclənə. Arada onların zövqünə uyğun dinlədiyiniz mahnıları, köklədikləri radioların verilişlərini də yadınıza salın, xərclənmək deyəndə nəyi nəzərdə tutduğumu biləcəksiniz.
Tamam, razıyam, günah sürücülərdə yox, onları bu hala salan, həddən artıq böyük miqdarda plan qoyub, dəliyə çevirən sahibkarlarda və o sahibkarların başının üstündən asılan Domokl qılıncında - Nəqliyyat Nazirliyindədir. Kvartalda bir dəfə qızışıb, sürücülərdən kostyum-qalstuk, nə bilim, maqnitafonların yığışdırılmasını, ayaq üstə adam aparmamasını tələb etməklə deyil ey, sistemi kökündən dəyişmək lazımdır. Girişdəki əhvalatı da elə buna görə yazdım. Biz Azərbaycan kimi məmləkətdə bütün çətinliklərdən, yaşam savaşından, təzyiqdən nəsə möcüzə ilə qurtuluruq. Təxminən qoğalın nağılındakı kimi... Nənədən də qaçırıq, babadan da, amma nəsə ağzıqara canavara çatanda büdrəyirik. Bu ağzıqara canavar isə trafik canavarlarıdır. Əsasən də avtobus sürücüləri. Məni qınamayın, amma adam belə ucuz ölümün pəncəsinə düşməyi heç istəmir. Öləndə də adam kimi can vermək istəyirsən, bir avtobus təkəri kimi yox..
Əminəm ki, bütün bu dediklərimi hansısa bir sürücü eşitsə, ilk sözü bu olar: bəyənmirsən, minmə. Nə deyirəm ki? Saxla, düşən var...

1296 dəfə baxılıb