KONSTİTUSİYADAKI KONFET

	25 may 2012


Onlayn ictimai-siyasi qəzet

Şahvələd ÇOBANOĞLU

KONSTİTUSİYADAKI KONFET

İlham Əliyev ömürlük prezident olmaq şansı qazanmaqdadır. Ciddi bir əngəl gözlənilmir. Etiraf edək ki, özlüyündə bu şansa iddia etmək, onu əldə etmək və bu şansı qorumaq asan da deyil. Amma bircə günlüyə xalqın məhəbbətini qazanmaqdan çətin deyil.

Odur ki, qorxu və basqı altında yaradılan bu təntənə yalançı, dayağı olmayan, adi qığılcımdan törəyən alovla yanıb kül ola biləcək qədər kövrək bir qələbədir. İndi nə qədər qarşısı alınmaz, yenilməz görünsə də. Digər səbəbdən, polis rejimi olan bir ölkədə Konstitusiyanın dəyişdirilməsi, Konstitusiya çevrilişi çətin də deyil, təəccüblü də deyil. Parlament də quramadır, məhkəmə də. Təəccüblü yalnız bir şey ola bilər - illər öncə qaynayan bir cəmiyyətin bu günə gəlməsi. Onun da səbəbini hamı bilir. Bizim cəmiyyət əbədi hakimiyyət iddialarına da məhz qorxu altında olduğu üçün müqavimət göstərə bilmir.
İndi bizim ölkədə növbəti dəfə prezident seçilmək də, qanunları istədiyin kimi dəyişmək də uşağın əlindən konfetini almaq kimi asandır. Biz illər öncəki cəmiyyət deyilik, bəzən bunu qəbul etmirik və elə bu da bizdə anlaşılmazlığı, çaşqınlığı, eyforiyanı artırır. Həmin səbəbdən yanılırıq, xəyalqırıqlığına düçar oluruq.
Bizim təsəvvürlərimizdəki uzun illər öncəki cəmiyyət, o zamankı xalqdır. Amma yanında və içində olduğumuz başqadır - konfeti əlindən asanlıqla alınan uşağa bənzəyən toplumdur. Meydan dövrünə, xalq hərəkatı illərinə hər cür qüsur tapmaq olar, çoxları həmin dövrü ikrahla qarşılayır, amma qəbul etməliyik ki, biz həmin cəmiyyət deyilik. Bir anlığa müqayisə aparın, o dövrdən əsər-əlamət qalmayıb.
Neçə ki, cəmiyyətin indiki halını reallıq olaraq qəbul etməyəcəyik, daha çox yanılacağıq, daha çox bir-birimizi ittiham edəcəyik. Umub-küsəcəyik. Ortaya isə yaxşı heç nə çıxmayacaq. Cəmiyyətin bu halını dəyişmək haqda da düşünməyəcəyik.
Cəmiyyətin qorxu ilə boğulması qışdakı donvurmaya bənzəyir. Amma yaz gələndə hər şey yenidən canlanır. Şaxta bəzi faydalı varlıqları da vurur, bəzi ziyanlı ünsürləri də. Amma fərq etmir, yazda həyat yenidən canlanır. Tamam ayrı bir cəmiyyəti görmüş oluruq.
Cəmiyyətin qorxu donunu açmaq üçün faydalı olacaq çox şey var. Neftin qiymətdən düşməsi və bir neçə başqa amil bu cür fəaliyyət üçün yaxşı imkanlar açır. Amma cəmiyyətdəki demokratik qüvvələrin yeni bir güc mərkəzini yaratmadan bu iş mümkün deyil, bir-birinə ağız əyən, bir-birini avtoritar hakimiyyət qədər sərt qəbul edən müxtəlif qüvvələrin və adamların hərc-mərcliyi aradan qalxmadan bu sahədə uğur olmayacaq. Buna isə nail ola bilmirik və konfeti əlindən alınan uşaq kimi olmaqda davam edirik. Təzadlarımızla birlikdə...
Millət vəkili, professor Cəmil Həsənli Konstitusiya dəyişikliyinə maraqlı qiymət verib: “Arzuolunmazdır, amma faciə deyil!” Cəmil müəllimin fikrinə çox hörmətlə yanaşıram. Bəli, bu qərar heç nəyin sonu deyil. Amma faciə odur ki, professor özü parlamentdə bu dəyişikliyin əleyhinə səs verməyib. Əgər arzuolunmazdırsa, bu qərarın əleyhinə niyə səs verilmir? Məgər o arzu olunandır?
Biz çox düşünürdük ki, Rüstəm İbrahimbəyovu müdafiə edən ziyalılar monarxiya qurmaq cəhdlərinə qarşı niyə çıxmırlar. Bunu jurnalistlərdən biri Rüstəm İbrahimbəyovun özünə sual verib. Özü konstitusiyadakı dəyişikliyə etirazını söyləyən yazıçı çox maraqlı cavab verib. Deyib ki, elə o da köhnə bəyanatında bunu deyirdi, elitanın yoxluğunu, ölkədəki problemləri ona görə səsləndirirdi. Rüstəm İbrahimbəyov neyləsin, şaxta öz işini görür. Cəmiyyətin qorxu donu açılmayınca, adamların dili pəltək vuracaq. Gerçək şaxta vuranda da öncə adamın dili tutulmağa başlayır.

1016 dəfə baxılıb