DÜZ ADAMIN DÜZ OĞLU | Yeni Müsavat

	25 may 2012


Onlayn ictimai-siyasi qəzet

Şahvələd ÇOBANOĞLU

DÜZ ADAMIN DÜZ OĞLU

Onu qanlı 20 Yanvarda həlak olanlardan biri kimi, həmin gün həyatını itirənlər arasında yalnız sağ qolu tapılan şəhid kimi tanıyırlar. Hamı onu Azadlıq arzumuzun qurbanlarından biri kimi bilir. Amma Yusif Sadıqov təkcə ölümünə görə deyil, yaşadığı qısa həyatın mənasına görə də tanınmağa layiq adamlardan idi.

Qısa və doğrudan da mənalı ömrü heç bir şişirtməsiz, uydurmasız onu tanınmağa layiq edir. Hətta həmin gecə həlak olmasaydı belə, bütün Azərbaycan onu tanıyacaqdı. İnanıram ki, o, böyük bir adam, böyük bir alim olacaqdı.
Mən onu şəxsən tanıyırdım. Eyni kənddə böyümüş, eyni məktəbdə oxumuşduq. Məktəb illərinə görə hər ikimiz hamının yaddaşında eyni uğura görə qalmışdıq - ermənilərdən qızıl medalı qoparda bilməyimizə görə. Hər ikimizin başımızın üstündə erməni inspektorlar dayanıb bağlı konvertdə gətirilən məsələ və misallarla riyaziyyat imtahanı götürmüşdü. Lakin mənim uğurumda da onun payı vardı, bizim məktəbdə uğur cığırını açanlardan biri də Yusif idi. Örnək idi.
Lakin onun da, mənim də, elə hamımızın uğurunda payı olan bir adam da var. Yusifin atası - hamımızın müəllimi, müəllimlərimizin də müəllimi olan Allahverdi müəllim. Söhbət elə bir adamdan gedir ki, öz övladı ilə başqa şagirdi arasında heç bir fərq qoymayan, həyatını camaatın uşaqları üçün sərf edən bir adam olduğuna onda da, indi də zərrə qədər şübhəmiz olmayıb. Biz ona çox borcluyuq. Həm də çox şeyə görə borcluyuq. Allahverdi müəllim təkcə bacarıqlı pedaqoq deyildi, o düz adam idi, onun ədalətinə, prinsipiallığına, Sparta çalışqanlığına və intizamına heyran olmamaq mümkün deyildi. Yusif də həmin düz adamın düz oğlu idi.
Düz olmaq da belədir, gecə valideynlərini yuxuya verib küçələrdə silahlı qoşunları gözləyən əliyalın adamların yanına gedirsən, çünki onları orada tək qoymağa gücün çatmır. Düz adamın bu cür “zəiflikləri” var. Düz adam yorğanını başına çəkib yata bilmir, yuxusu gəlmir, belə olanda da yorğanı papaq kimi qabağına qoyub fikirləşir, sonra da həmin fikir onu yarğanların, yanğınların düz mərkəzinə aparır. Yusif belə həlak olmuşdu. Həmişə azadlıqdan danışa-danışa.
Düz adam əngəllə yaşamağa, əngəlləri aşmağa məhkumdur bu həyatda. Yusifin peşəkar və nəzəriyyəçi riyaziyyatçı olmasının qabağını almaq istəmişdilər. Necə? Adi Azərbaycan gerçəkliyində olduğu kimi. Bakı Dövlət Universitetinin mexanika-riyaziyyat fakültəsini fərqlənmə diplomu ilə bitirirdi, tələbələr arasında respublika və SSRİ riyaziyyat olimpiadasının qalibi idi. Universitetdə böyük uğur qazanmışdı. Lakin təyinatını Akademiyanın Biologiya İnstitutuna vermişdilər. Bu onu narahat edirdi, Riyaziyyat İnstitutuna getməyə layiq idi. Amma bir gün onu rektorluğa çağırıb İsmayıllı rayonuna müəllim getməyə imza atdırmaq istədilər. Onun təyinat yerini başqasına satmışdılar. Etiraz etdi və buna görə rektor onun ali məktəbdən qovulması barədə əmr hazırlatdırdı. Sonradan tanınmış riyaziyyat alimləri işə qarışıb onun qovulma əmrini ləğv etdirdilər. Necə deyərlər, Azərbaycan gerçəkliyi!
Yusif iki il dağ kəndində müəllim işləyib, aspiranturaya daxil oldu. Onun böyük riyaziyyatçı olacağına heç bir şübhə yox idi, artıq ilk uğurları vardı. İlk uğurlar onun dünya miqyasına çıxacağını sübut edirdi. İstedad onun taleyi idi. Alimlik isə onun qisməti olmalıydı. Amma tərbiyəsi, sinəsində daşıdığı ürək ondan böyük adamdan öncə düz adam olmağı tələb edirdi. Düz adam olmaq isə onu yalın əllə tankın qarşına çıxartdı. Bu halda isə Yusifdən yalnız düşmən tankına qaldırdığı silahsız sağ əl qaldı.
Bu misralar həmin sağ əlin sözləri kimi illərdir yaddaşımızda qalıb:

Dünya mənim sağ əlimdi!
Mən yel kimi əsəcəyəm,
Sağ əlimlə yamanlığın
Damarını kəsəcəyəm.
Dünya mənim sağ əlimdir!

Yusif fəxri adlara layiq bir adamdır, onun adı isə bizlərə fəxrdir. Lakin Azərbaycan gerçəkliyinə bax ki, şəhid ailəsi kimi atasına verilmiş qarajı sökmək əmrini ləğv etdirmək üçün xeyli müddətdir məhkəmələrdədir. Hətta bu halda da həmin təmiz, halal, düz ailənin üzvləri Yusifin azadlıq şəhidi olması ilə fəxr edir. Yenə də onun atası övladlarının Azərbaycan sevgisi ilə fəxr edir. Allahverdi müəllim yenə həmin sevinclə bizi qarşılayır, bağrına basır, oğluna necə deyirdisə, bizə də eləcə “qurban olum” deyir.
Yusifi bu ölkədə yaxşı tanıyırlar. Onun təmizliyi, istedadı və igidliyi onu yaxından tanıyanlara yaxşı bəllidir. Lakin bunlar onun atasını tanıyanlara daha yaxşı bəllidir...
20 yanvar həm də Yusifin ad günüdür. 19 ildir yanvarın 20-də onun ad gününü bu sözlərlə təbrik edirəm: “Ad günün mübarək, Azərbaycanın Evarist Qaluası!”
Gənc inqilabçı Evarist Qalua da ölümündən öncə bütün gecəni yata bilməmişdi. Özünün məşhur riyaziyyat nəzəriyyəsini tələm-tələsik bir dəftərə yazıb, ölümlə üz-üzə dayanmağa getmişdi.

1222 dəfə baxılıb