ATALARA MƏZUNİYYƏT, ANALARA İSTİRAHƏT!

	25 may 2012


Onlayn ictimai-siyasi qəzet

Sevinc TELMANQIZI

ATALARA MƏZUNİYYƏT, ANALARA İSTİRAHƏT!

Bilmirəm “I əməliyyatı” filmindəki o unikal səhnəni xatırlayırsınız, ya yox. Sarı sovet avtobusunda sərxoş bir kişi oturub, başının üstündə isə hamilə qadın. Kişi qadına oturmaqçün yer vermir. Avtobusdakı rus “babulya”lardan biri deyinir: “Vətəndaş, başınızın üstündə dayanan cavan qadını görmürsünüz? Axı o, ana olmağa hazırlaşır?”

Sərxoş vətəndaş halını belə pozmur: “Nə olsun ki? Mən də ata olmağa hazırlaşıram”.
Ötən həftə Əmək Məcəlləsinə ediləcək dəyişikliklər barədə məlumatı oxuyanda nəyə görəsə bu səhnə yadıma düşdü. Milli Məclisin Sosial siyasət komissiyasının sədri Hadı Rəcəbli bildirdi ki, bundan sonra həyat yoldaşı hamilə olan və ya yenicə ata olan kişilərə də atalıq məzuniyyəti veriləcək. Burda... Azərbaycanda? Yapma ya... Pessimizmimi məzur tutun. Cəmiyyətimizin hər nə qədər modernləşdiyini desək də, bəzi məsələlərdə hələ də daşlaşmış təfəkkür daşıyıcılarıyıq. Məsələn, elə ailə-uşaq söhbətlərində. Biz hələ də valideynlərinin, yaşlıların yanında uşağını öpməkdən həya edən, bir çox hallarda bunu tərbiyəsizlik sayan toplumda yaşayırıq. Bir dəfə rayon yerində balaca bir uşaq atasının qucağında oturmaq üçün özünü “şəhid” edərkən “el içində uşağı qucaqda oturtmağın sırtıqlıq olduğunu düşünən” atanın buna necə dirəniş göstərdiyinin şəxsən şahidi olmuşam.
Tamam, lap bunu keçək. Düşünək ki, bu cür düşünən atalar çox azdır, daha çox rayon, kənd yerlərindədir. Bəs bu günə qədər paytaxtdakı parklarda, həyət-bacada mütəmadi olaraq uşağını gəzintiyə çıxaran neçə kişi görmüsünüz? Bu, bir qaydadır ki, Azərbaycan ailələrində uşaq ananın himayəsindədir. (Yeri gəlmişkən, psixoloqlar iddia edir ki, qadınxasiyyətli kişilərin yaranmasının səbəbi onların daim ana himayəsində olmasıymış). Doğrudur, azəri atalar uşaqları, xüsusən də oğulları olanda sevincdən yerə-göyə sığmırlar. Xanımlarını xəstəxanada unudub, dostlarıyla birgə yenicə doğulan uşağı “yuyur”, səhərə yaxın aşa-aşa restorandan çıxanda ayılırlar ki, sən demə, xəstəxanada onların yolunu gözləyən varmış.
Amma gəlin, “göydən üç alma düşəndən” sonra baş verənlərə baxın da. Qadın bütün gecə “opera” oxuyan körpəyə görə yuxusuz gecələr keçirər, kişisə bu məşəqqətə dözməyib, ən yaxşı halda otağını dəyişər. Gecə uşağı növbəylə saxlamaqmı, onun yeməyinin hazırlanmasında yardımçı olmaqmı? Bizim toplumun qadınları üçün bu, sadəcə, şirin röyadır...
Mübaliğə etmədən bu mövzuya uyğun bir hadisə danışım. Deməli, yaxın bir qohumum yenicə doğulan uşağına baxmaq üçün, Allah heç qoymasa, təşəbbüs göstərib. Yuxusuz qalan xanımına acıyaraq gecə boyunca susmayan körpəni sakitləşdirmək, qucağında gəzdirmək funksiyasını boynuna götürüb. Səhərə yaxın qohumum xanımına yeni “kəşf”ini açıqlayıb: “Məncə, uşağın ağlamaması və əmziyi ağzından yerə atmaması üçün əmziyi onun ağzına skoçlamaq da olar”. Bax, bir gecəlik əziyyətin ortaya çıxardığı maraqlı atalıq “kəşf”ləri də var, əziz oxucu. Ona görə deyirəm ki, bizim atalara uşaq etibar etməzdən əvvəl min ölçüb, bir biçmək lazımdır. Kim bilir, bir də gördüz, maşının sükanını uşağın əlinə verib ki, sürüb sakitləşsin.
Uşağı yaxşı, qayğısız böyütmək üçün milli ataların çəkdiyi əziyyət öz yerində. Min cür zülm çəkib, dişi-dırnağı ilə çalışar, uşaqlarının problemlərini həll edərlər. Amma ona baxmaq, dərsləriylə məşğul olmaq, valideyn iclasına getmək... Bax, əksəriyyətinin məntiqinə görə, bu, “Cocuqlar duymasın”dakı Haluk demişkən, “layt”, “0 kalorili” erkəklərə yaraşır.
Odu ki, bu atalıq məzuniyyətini Azərbaycanda tətbiq etmək imkansız görünür. Birincisi, azəri kişisinin bu səbəbdən məzuniyyətə çıxacağına (bunu özünə sığışdıracağına) məni heç kim inandıra bilməz. Ən azı təfəkkür baxımdan o qədər irəliləməmişik. İkincisi, onun məzuniyyətə çıxıb, həyat yoldaşına yardımçı olacağı inandırıcı deyil. Bəlkə də məzuniyyətə çıxar, amma yeyib-içməyə daha çox vaxt sərf etmək üçün. Üçüncüsü, onun baxdığı uşağı ən yaxşı halda əmziyi ağzına skoçlanmış vəziyyətdə tapmaq olar.
Əziz Hadı müəllim, mümkünsə, Əmək Məcəlləsinə daha səmərəli düzəlişlər edin. Məsələn, yenicə ana olan qadınlara analıq məzuniyyəti ilə yanaşı, dayə, pampers xərcləri və sair ayırın. Yoxsa ki, atalıq məzuniyyəti...
P.S. Amma bu məsələdə təsəlliverici amili unutmamaq lazım. Qanuna görə, kişilərə yalnız xanımlarının razılığı olarsa, atalıq məzuniyyəti verilə bilərmiş. Narahat olmayın, xanımlar, hələ hər şey itirilməyib.

1699 dəfə baxılıb