QRANTLARLA İCTİMAİ HƏDƏFLƏRİN SÜNNƏT EDİLMƏSİ

	25 may 2012


Onlayn ictimai-siyasi qəzet

Şahvələd ÇOBANOĞLU

QRANTLARLA İCTİMAİ HƏDƏFLƏRİN SÜNNƏT EDİLMƏSİ

(Yaxud üçüncü sektoru sıfırıncı sektora çevirmək barədə)

Qrant məsələsi yenidən gündəmə gəldi. Həm də çoxdan bu qədər gülməmişdik. Zamin Hacının, Famil Cəfərlinin qələmində və Etibar Əliyevin açıqlamalarında Azay Quliyevin qrant dastanını oxuyandan sonra mövzuya qayıtmaq yersiz görünür. Lakin əks tərəfin müdafiəçilərinin uğursuz mövqeyini oxuyandan sonra bu məsələnin keçmişi və gələcəyi haqda bəzi məqamlara toxunmaq qərarına gəldim.

Məni ən çox təəccübləndirən nə oldu? Ötən il qrantlar verilərkən Azay Quliyevin pul ayırdığı layihələrlə bağlı təxminən eyni iradları səsləndirmişdik. Üstəlik, bundan sonra biz mətbuat sahəsində qrantların səmərəsizliyi və puça getməsi barədə bir çağırış etdik. Cəmiyyətdə bu barədə bir ajiotaj yaratdıq.
Bütün bunlardan sonra Prezident yanında QHT Şurasının öz işini xeyli düzəldəcəyini düşünmək olardı. Amma hər şey əksinə oldu. Elə bil Şuranı dünya böhranı vurub, ya neftin ucuzlaşmasından özlərini itiriblər. Məsələn, keçən il yazıçı Anarın layihəsi adamı təəccübləndirirdisə, bu il adamı qəşş elətdirir. Baş yazar ötən il “Bölgələrdə milli düşüncənin yüksəldilməsinə yardım” layihəsi həyata keçirirdisə, bu il “Soyqırım və köçkünlər probleminin ədəbi düşüncədə dəstəklənməsi” işinə girişib.
Bu işlərin hamısının bir adı var: absurd, saxtakarlıq, ictimai əxlaqın ölməsi, fəaliyyətin imitasiyası. Bizə bəllidir ki, bu Şuranın yerinə yetirdiyi siyasi sifariş Azərbaycanın QHT sektorunu ictimai hədəflərdən yayındırmaq və hakimiyyətin həndəvərinə toplamaqdan ibarətdir. Lakin inanmaq olmur ki, Azay Quliyevə bu qədər uğursuz, pinti, bacarıqsız bir iş görməyi tapşıralar.
Bununla belə, Şuranın həyata keçirdiyi işi üçüncü sektora qarşı planlı terror da saymaq olar. Bütün layihələr yalnız bir məqsəd güdür: təki QHT-lər fəaliyyətində ölkədəki real ictimai vəziyyətdən yan keçsin. Rejimlə bağlı əsas məqamlar kənarda qalsın. 5-10 manatı isə haqq kimi alıb yesinlər. Bu üzdən də layihələr mücərrəd xarakter daşıyır, konkretlik yoxdur, ictimai hədəflərdən uzaqdır.
Qısa bir araşdırma aparın və görəcəksiniz ki, yalnız bir layihənin adında “demokratiya” sözü var, o da “yerli demokratiya” şəklindədir və bələdiyyələrin işi ilə bağlıdır. Heç bir layihədə “siyasət”, “siyasi” sözləri yoxdur. Bir neçə layihənin adında “seçki” sözü işlədilib, onlar da bələdiyyə seçkilərində qadınların iştirakı kimi məsələlərə aiddir. Bir sözlə, layihələrdə açıq cəmiyyət qurmaq, vətəndaş nəzarətinin gücləndirilməsi, vətəndaş haqlarının, o cümlədən siyasi haqların qorunması kimi QHT ideallarından söhbət gedə bilməz. Bir sözlə, sünnət layihəsi bir yana qalsın, bu layihələr bütünlüklə QHT sektorunda ictimai mahiyyəti sünnət etmək məqsədi güdür.
Mətbuat sahəsinə aid layihələrin hamısı mətbuatın real problemlərindən, eyni zamanda, çalışan jurnalistikadan uzaq, faydasız layihələrdir. İnsan haqları ilə bağlı bir neçə layihə var, hamısı “təhlükəsiz”, tapdanmış və gerçək ictimai hədəflərdən uzaqdır. Üstəlik, bilmək olmur ki, hüququ pozanlardan pul alan hüquq müdafiəçiləri hüququmuzu necə müdafiə edəcəklər?!
Layihələrin adlarının 90 faizi sanki Azərbaycan dilində deyil, hansısa dildən tərcümə edilib. Bəziləri şüarlardan ibarətdir. Adlardakı savadsızlıq isə adamı heyrətə gətirir. Məsələn, belə layihə var: “Gənclərdə estetik əxlaq mədəniyyətinin formalaşdırılması, kultroloji biliklərin və milli-mənəvi dəyərlərin aşılanması”.
“Kulturoloji” sözü orfoqrafik baxımdan səhv yazılıb - eybi yoxdur. Bəs estetik əxlaq, yaxud estetik əxlaq mədəniyyəti nə deməkdir? Bir layihənin adı yalnız böyük hərflərlə yazılıb: “Azərbaycan Ərazilərinin Ermənistan Tərəfindən İşğalı Probleminin Tarixi Kökləri, Bu Günkü Vəziyyət və Problemin Həllinə Dair Əsas Prinsiplər”. Oradakı digər səhvləri də özünüz görürsünüz. Sünnət, molla işləri, tikiş sexi və digər layihələr də öz yerində...
Belə Şuraya prezident yanında yox, hətta rayon miqyasında da iş tapşırmaq məntiqsiz olardı. Amma bir məqamı heç nəzərdən qaçırmayın. Bu işlər çox təcrübəli bir komandanın işidir. Onlar bu Şuraya beynəlxalq fondların maliyyələrini “layihələşdirərək” ustalaşandan sonra gəliblər. Bir daha bizim qrantlarla bağlı müraciətə qayıtmaq istəyirəm. Elə beynəlxalq fondların işində də bu hallar qədərincə qabarıq olmasa da, var və çoxdur. Mətbuat sahəsindəki qrantların ayrılması isə böyük müşküllərə qərq olub...

960 dəfə baxılıb