SAĞ ADAMA ÖLÜM KAĞIZI

	25 may 2012


Onlayn ictimai-siyasi qəzet

Şahvələd ÇOBANOĞLU

SAĞ ADAMA ÖLÜM KAĞIZI

...Sonra da xeyli mərhəmət

Bu əcaib hadisəni danışmadan öncə deyim ki, “Xəzər” TV-də “Xeyirxahlıq körpüsü” adlanan bir veriliş var. Əvvəllər izləməmişdim. Amma sonra bir neçə adamdan şikayət eşitdim. Bəzi tamaşaçılar bu verilişdə köməyə ehtiyacı olan şikəst və talesiz adamların dilindən yalvarışların səsləndirilməsini düzgün saymır. Mən özüm də baxanda şahidi oldum, əlil arabasındakı adamın “noolar, mənə kömək edin” yalvarışlarını təkrar-təkrar səsləndirmək heç də yaxşı hisslər doğurmurdu. Belə xeyirxahlıq olar? Adamı bu cür sındırmaq məqbuldurmu?

Dünya TV-lərində mərhəmət və toplumsal yardımlaşmaya aid bir çox verilişlər var. Amma yardıma ehtiyacı olanları birbaşa ekrandan yardım dilətmək, əl açdırmaq həmin adamların özlərinə hörmətsizlikdir. Bu, mərhəmət anlayışına da ziddir. İnsan öz dərdini danışa bilər, ehtiyaclarını deyə bilər. Amma sözügedən verilişdəki kimi onları öz dili ilə ekranda yalvartmaq etik deyil. Hiss olunur ki, bu yalvarış müraciətlərinə həmin adamların özləri təşəbbüs etmir, verilişi yaradanlar bunu təşkil edir. Necə deyərlər, mikrofonu tutub, o cür danışmağı məsləhət görürlər.
Mən başa düşürəm ki, bunun arxasında qara niyyətlər durmur, verilişin müəllifləri çalışır ki, daha təsirli üsulla ehtiyacı olan bu adamlara kömək təşkil etsinlər. Amma yanlışdır. Əvvəla, təsirli etməyin başqa üsulları var, ikincisi, həmin adamlara yardım edərkən onları aşağılamaq düz deyil.
Lakin bu verilişin digər məziyyətləri daha əcaibdir. Unutmayaq ki, mərhəmətə ehtiyacı olan adamların hər biri konkret sosial taledir. Onların həmin hala gəlməsi üçün səbəblər var, üstəlik, bütün hallarda onların taleyinə görə məsuliyyət daşıyan dövlət var. Amma verilişə baxanda adama elə gəlir ki, bu ölkədə dövlət yoxdur, yaxud dövlətin bu cür adamların taleyinə məsuliyyəti yoxdur. Verilişdə ictimai motiv tamamilə arxa palanda qalır.
Məsələn, ötən verilişlərin birində aparıcı onlara kömək üçün müraciət edən P. adlı qızı belə təqdim edir: “Baxın, əziz tamaşaçılar, P. neçə vaxtdır ac-susuzdur”.
Bu sözü internatda qalan bir qız haqqında deyirlər. Axı necə ola bilər bu? Bəs internatda ona verilməli olan çörək-su hanı? Ayaqlarının müalicəsi üçün pul lazımdır, bəs binəvanın çörəyini-suyunu kimi yedi? Tutaq ki, oğurlayıblar və bu qız doğrudan da acdır, bəs kim onu ac qoyur?
Veriliş başdan-ayağa bu cür təzadlı məqamlarla doludur...
Bəşəriyyət bir neçə əsrdir cəmiyyətdəki problemləri mərhəmət yardımları ilə həll etmək yolundan imtina edib. Bu iş dövlətin üzərinə qoyulub. Ona görə də sosial müdafiə anlayışı var, dövlətin büdcəsindən bunun üçün böyük pullar ayrılır. Düzdür, heç kim mərhəməti, fərdi yardımları qadağan etmir. Lakin Xəzər TV-nin “Xeyirxahlıq körpüsü”ndən belə çıxır ki, ora müraciət edən adamlar dövlət qayğısından məhrumdur. Yaxud dövlətin onlar qarşısında heç bir borcu yoxdur.
Ey “Xeyirxahlıq körpüsü” tikənlər, dönüb bu ölkədə körpülər tikən dövlətə baxın. Həmin körpülərdə qanunsuz yeyilən pullara neçə P.-nın dərdinə əlac etmək olar? Ağzı günə yatan olimpiya kompleksləri tikənlər, gündə bir yerdə qırımızı lent kəsənlər, xaricdən 3 milyona yarış atı alanlar nə əcəb bu ölkəni yalvarışlı mərhəmətlərin ümidinə buraxıb. İlham Əliyev tez-tez deyir ki, bizim pulumuz çoxdur. Bəs nə üçün P. acdır? Nə üçün bərpa mərkəzləri, analoqu olmayan yeni tibbi mərkəzlər bu insanların dərdinə əlac tapmır?
Bu haqda səsini çıxarmayandan sonra, əksinə, bu ölkəni talayanlara dəstək verəndən sonra, Tanrı sizin mərhəmət çağırışınızı xeyirxahlıq kimi qəbul edirmi?
Həmin verilişdə Vladimir adlı bir nəfəri danışdırdılar. Bəlli oldu ki, ötən il avtomobil qəzasında şikəst olan bu Bakı sakininin mənzilini dəllallar və keçmiş arvadı fırıldaq yolu ilə satıblar. Vəd veriblərmiş ki, satıb onu müalicə etdirəcəklər. Lakin on qəpik də verməyiblər. Hətta ona diri ikən ölüm kağızı çıxarıblar. İndi adam küçələrdə qalıb. Aparıcı isə xalqdan kömək diləyir. Absurddur. Hüquq-mühafizə orqanlarına müraciət etmək lazımdır ki, adamın evini qaytarsınlar. Vladimirə internatda da yer vermirlər. Niyə? Təqaüd də almır. Niyə? Çünki onun sənədləri yoxdur. Sağ adama ölüm kağızı verən dövlət orqanları nə əcəb ona sənəd vermir?
Ən dəhşətlisi odur ki, ali təhsilli mühəndis olan bu adam 20 il səhiyyədə işləyib, rentgen aparatlarını təmir edib. İndi müalicə üçün xalqdan pul diləyir? Azərbaycan səhiyyəsi nə üçündür?!

1083 dəfə baxılıb