ONUN ŞƏFQƏTLİ ƏLLƏRİ...

	25 may 2012


Onlayn ictimai-siyasi qəzet

Sevinc TELMANQIZI

ONUN ŞƏFQƏTLİ ƏLLƏRİ...

Deyəsən, beş-altı il əvvəl idi. “Bakılı oğlanlar” komandası xəstəxanalardakı, doğum evlərindəki rüşvətxorluğa həsr olunan bir səhnəcik hazırlamışdılar. Həkimlər öz aralarında söhbət edib “camaatın qanını necə içək” tipli müzakirələr aparan vaxt içlərindən birinin nəsə vicdanı dilə gəlib, “axı sən Hippokrat andı içmisən?” deyə bir xatırlatma etmişdi. Dialoq belə davam edirdi.

“Adə, Hippokrat kimdir?”,
“Hər kimdisə, ölüb”.
“Ölüb? Əsas məsələ odu ki, ölüb. Onda Allah rəhmət eləsin”.
Dünən “Azadlıq” radiosunun saytında bir həkimin “həkimlər öz şəfqətli əllərini satışa buraxır” başlıqlı açıqlamasını oxuyanda nəsə bu səhnəcik yadıma düşdü. Neçə ilin jurnalistiyik, günümüz klaviatura döyəcləməklə keçir, amma yüz gün fikirləşsəm, elə sentimental, duyğusal cümlə fikirləşib tapa bilmərəm. Osmanlı türkləri bu cür situasiyalara “duyğu sömürüsü” deyirlər, yəni insanların duyğuları ilə oynayıb, özünü yazıqlamaq üçün istifadə edilən priyomlar. Şəfqətli əllər, satış, bəh-bəh...Həkim müsahibəsinin sonrakı hissəsində sosioloq kimi danışıb. Deyib ki, keçid dövründə insanlar yaşaya bilmək üçün bir-birinə yardım etməlidir. Yəni vaxtilə 10 yumurta, bir banka gətirib, həkimi yaşadan insanlar indi də onlara “qatıq pulu” ödəyib, yardımçı olmalıymış. Əslində bu məntiq sanitarından tutmuş baş cərrahına qədər əksər tibb işçilərinə məxsusdur. Onların fikrincə, hökumət onlara az pul da verə bilər, işdə əmək hüquqları da pozula bilər, iş standartları da. Buna görə etiraz etmək, lap yığışıb mitinq keçirmək, işləməkdən imtina etmək, küçələrə tökülüb hüquqlarının bərpasını istəmək lazım deyil. Canı çıxsın, hər şeyin faturasını, bütün zərəri xəstə ödəsin. Axı keçid dövründə yaşayırıq?! Maraqlıdı ki, bu keçid dövründə nəyə görəsə həkim xəstəyə yox, xəstə həkimə kömək etməli olur. Keçid dövrüdürsə, hamıya aid olmalı deyil?
Mən jurnalist fəaliyyətim boyunca cəmi bir dəfə ağ xalatlıların aksiya keçirdiyini görmüşəm. Onda da söhbət Azərbaycan Tibb Universitetində təhsil haqqının artırılmasına etirazdan gedirdi. Tələbələr oxuduqları universitetin binası qarşısında toplaşıb, mətbuat vasitəsilə rəhbərliyə etirazlarını çatdırırdılar. Yəni şikayət yenə də fərqli məqsəd daşıyırdı. Başqa şeyə yox, məhz çox oxumağa etiraz... Tam azərbaycansayağıdır.
Söhbət düşdü, deyim. Bir neçə gün öncə “Çal-çağır” verilişinin özəl klinikalarla bağlı projesi səs-küy doğurdu. Söhbət “Biomed”, “Tusi” və “Funda” tibb mərkəzlərinin laboratoriyalarına sidik analizi adıyla təqdim olunan başqa maddələrin məhz sidik kimi qəbul edilərək, diaqnoz qoyulmasından gedir. Təsəvvür edin, rəngli bir maddə aparıblar klinikalara, sonuncular da onun tərkibinə “baxıb”, yekə-yekə rəylər yazıblar. Buna görə də filan qədər pul alıblar. Elə bilirsiz, indi həmin klinikaların qapısı biryolluq bağlanacaq? Mən ölü, siz diri! Zırıltılı yoxlamalar aparılacaq, mətbuata açıqlamalar veriləcək, sonra da “üçdən-beşdən” alıb, fəaliyyətlərinə yenidən icazə vercəklər. Məgər bu yeganədirmi? Təsəvvür edin, minlərlə insan nə vaxtsa bu cür yanlış analiz nəticələrinə əsasən yanlış müalicə qəbul edib, səhhəti sıradan çıxıb. Doğrudanmı son illər ölkədə xəstələrin, adi xəstəliklərdən, əməliyyatlardan ölənlərin artımını “Allahın bir işi” adlandıra bilərik?
Bu dəqiqə Azərbaycanda istənilən ailənin qapısını döysən, həkimlərlə bağlı hansısa neqativ təcrübələrini danışıb, dad döyəcəklər. Qeyri-peşəkarlıq, soyğunçuluq, alver... Təyin etdikləri dərmanı faiz əsasında işlədikləri aptekdən alarsan, məlum olar ki, bu dərman hansısa firmanın saxta məhsuludur, hələ nəinki insan, heç siçanlar üzərində də təcrübədən keçirilməyib. Birinin dediyi müalicəni o birisi qətiyyətlə inkar edər, qalarsan çaş-baş. Əməliyyat keçirərlər, ödədiyin pul bir yana, ürək-göbəyini yeyə-yeyə qalarsan ki, görəsən, bu əməliyyatın fəsadı nə vaxt özünü göstərəcək? “Dərmən” deyə-deyə televiziyalarda reklam olunan bir qadın vardı vaxtilə. Həkim-filan deyildi, sadəcə, eşşək südüylə şanapipik quyruğunun tozunu bir-birinə qatıb “dərmən”lər düzəldirdi, yanına gələn xəstələrə də ilk sözü “aaaz, sən öləssən ki. Bunu niyə bura gətirmisiz?” olurdu. Bax, biz həmin tibb sistemindən danışırıq.
İndi də yazıçı təxəyyüllü həkim deyir ki, sən demə, onlar bu günə qədər öz şəfqətli əllərini satışa çıxarıblarmış və biz bu keçid dövründə onların yaşamasına kömək etməliymişik. Gorun çatlasın, Hippokrat! Maraqlanım görüm, mərhumun andında “şəfqətli əllər” barədə nə deyilib.

1237 dəfə baxılıb