BAYRAMSIZ QALAN BABALAR, VAY!

	03 sentyabr 2010


Onlayn ictimai-siyasi qəzet

Sevinc TELMANQIZI

BAYRAMSIZ QALAN BABALAR, VAY!

Dünən Türkiyədə “babalar günü” qeyd olunurdu. Televizora baxıb, təbrikləşmə, bayramlaşma səhnələrini görəndə elə xoşuma gəldi ki... Siz Allah, “niyə o əjdahadan bizdə yoxdu” psixologiyası ilə davrandığımı düşünməyin, amma həqiqətən türkiyəli abilərimizə paxıllığım tutdu. Adamlar o qədər gözəl, duyğusal günlər icad ediblər ki. Analar günü ayrı, babalar günü ayrı, şükran günü ayrı... Hər biri ailə bağlarını daha da möhkəmlətmək üçün nəzərdə tutulub sanki.

Düzdü, indi mənə müxalifətçilik etmək istəyənlər deyə bilər ki, belə bir günün təqvimə salınmasına nə hacət? Qoşul osmanlı abilərə, get babanı təbrik et də. Tamam, razıyam, amma təqvimimizi yersiz-yararsız bayramlar, “əlamətdar” günlərlə dolduranlara da bu iradı çatdırmaqda fayda var axı. Niyə belə tarixlər salınmasın təqvimə? Söz açılıb, qoy deyim: binəva qadınların adına bir 8 mart bayramımız var, onu da ellikcə qadın müəllimələrə rüşvət, hədiyyə vermə gününə çevirmişik. “20 manatdan yığaq, uşağın müəlliməsinə verək” - təxminən belə. Ona görə də 8 mart bayramı qadınlı-kişili, orta statistik azərbaycanlının psixologiyasında ikrah, qıcıq nöqtəsi yaradıb. Halbuki “cənnət anaların ayaqları altındadır” deyən də bizik. 365 günün bir gününü onlara, bir gününü isə “evin rəisləri” olan atalara həsr etsək, nə olar ki? Psixoloqlar da sübut edib ki, insanda ailə bağları nə qədər güclü olursa, bu, onun bir fərd kimi mükəmməl şəkildə formalaşmasına müsbət təsir göstərir.
Nəsə, atalar günündən danışırdıq. Milli atalarımızın milli xüsusiyyətləri barədə hamımız az-çox bilirik. Ailə strukturumuz belədir ki, atalar çalışıb-vuruşub, evə çörək gətirən, analar isə övladlarını yedirən, onların tərbiyəsi ilə məşğul olan fərdlər statusundadır. Təbii, bəzi hallarda sonuncuların da çörək dalınca evdən çıxdıqları hallar az deyil. Amma bir qayda olaraq, iş bölgüsü birinci halda olduğu kimidir. Bununsa fəsadları az deyil. Uşaq - oğlan və ya qız fərqi yox - daha çox ananın təsirində olur. Orta məktəblərdə, bağçalarda müəllimlərin böyük əksəriyyəti qadınlardır. Bir qayda olaraq, qadın təsirində olan oğlan uşağınınsa bəzi hallarda qadınvarı keyfiyyətləri özündə aşılaması heç kəsə sirr deyil.
Mətləbdən uzaqlaşmayım, milli atalarımızın xüsusiyyətlərindən danışırdım. Onların arasında uşağını gündəlik gəzintiyə çıxaran, onun yeməyi, geyimi, dərsi, lap elə həkimə getməsi ilə həssaslıqla maraqlananlar çox az tapılar. Sanki ilahi bir bölgü yaranıb - kişinin bu işləri görməsi olmaaaaz, olamaz! Ona görə də uşaqlarla bağlı bir çox hadisələri, lap elə onların “ÇP”lərini atalar sonuncu eşidənlər olur. Türkiyədə “Ən son babalar duyar” adında bir serial vardı, yadınızda? Yəni bizim ailə institutunun strukturu elədir ki, uşağın bütün sirlərini analar yığar, amma bunu atadan gizlədərlər ki, aləm bir-birinə dəyməsin.
Bilirəm, hər nə qədər bizdə qeyd olunmasa da, ataların bayramı sayılır və buna görə ancaq xoş sözlər demək lazımdı. Amma bizim bəzi milli ataların daha bir mənfi cəhətini qeyd etmədən keçə bilməyəcəm. Bizdə balaya məhəbbət, onu böyüdüb ərsəyə gətirmək istəyi o qədər ifrat həddə çatır ki, bir çox hallarda insanlar buna görə həyatlarını sürüşdürəcək səhvlərə yol verirlər. Bənzətməmi məzur tutun, amma bəzən heyvani instinktlə davranış özünü göstərir. Öz balasını yaşatmaq, qorumaq üçün vəhşi canavarların etdiyi hərəkətləri xatırlayın - parçalayır, məhv edir və azuqəni balasının qabağına qoyur. Təəssüf ki, bəzən vəlvələdən, bəzən zəlzələdən bizim ailə institutunda da belə fəsadlara rast gəlinir. “Təki balamın üzü gülsün” psixologiyası. Məni qınamayın, amma belə hallarda insanların öz əclaflıqlarına don geyindirmək üçün “atalıqlarından” dəbilqə kimi istifadə etdiyini düşünənlərdənəm. Belə babalıqdansa...
Nəsə, dedim axı, bu, bir bayram yazısı. Babalar kimi saqqalım olmasa da, sözümün keçəcəyinə inanıram. Siz siz olun, bizim təqvimə də bir “atalar günü” əlavə edin, peşman olmazsınız...

767 dəfə baxılıb