İRAN, ÖZBƏKİSTAN, DAHA SONRA AZƏRBAYCAN...

	25 may 2012


Onlayn ictimai-siyasi qəzet

Şahvələd ÇOBANOĞLU

İRAN, ÖZBƏKİSTAN, DAHA SONRA AZƏRBAYCAN...

İranda baş verənlər gözlənilməz olduğu qədər də gözlənilən idi. Çünki artıq bir qayda olaraq sınaqdan üzüağ çıxan pozulmaz bir məntiq var: müasir dünyada irtica rejimləri hər zaman xalqın kütləvi etirazı ilə üz-üzə qala bilərlər. Bu, hər zaman baş verə bilər, yəni heç kimin gözləmədiyi bir vaxtda da.

İranda xalq bir dəfə Şah rejimini yıxdı. Düşündülər ki, ləyaqətli bir toplumda yaşayacaqlar, hər şey onları razı salacaq. Lakin indi anlayırlar ki, istər avropalaşma adı ilə olsun, istərsə də din pərdəsi altında, fərqi yoxdur, xalqı aldatmaq, onu yanlış gələcəyə aparmaq, ona zülm etmək eyni nəticəni verir, eyni qiymətə layiqdir. İslam inqilabı etmiş xalq bu gün küçələrə çıxıb “Diktatora ölüm!”, “İslam Respublikasına ölüm!” şüarları səsləndirir. Qadınlar etiraz olaraq küçədə soyunurlar. İnsanlar azadlıq istəyir. İslam adı ilə insanın azadlığını almağın sonu bir gün buralara gəlməli idi, gəldi də. Təbii ki, indi baş verənlərin necə bitəcəyindən asılı olmayaraq, İranın molla rejimi artıq tərs şapalaq alıb, qapazlar alacağına da şübhə yoxdur. Xalq deyimi var, su gələn arxa bir də gələr.
Kim deyə bilər ki, bu cür etirazlar ən yaxın zamanlarda Özbəkistanda baş verməyəcək? Qocalmış, böyür-başındakı ağrıları ara verməyən diktator İslam Kərimovun da sonu gəlir. O da varis planına ümid edir, gül balasını - qızı Gülnarəni özündən sonra hakimiyyətə gətirmək istəyir. Lakin nə biləsən, məgər hər varis planı baş tutur? Bu cəhd acı sonluqla da başa çata bilər.
Kim deyə bilər ki, Özbəkistandan sonra Azərbaycanda ayağa qalxmayacaqlar? Polad da çox sərtdir, əyilməsə də, sınır. İndiyədək öyünüblər ki, polad sınar, amma əyilməz. Amma bir gün gəlir ki, polad kimi möhkəm olanın əyilməsi yox, sınması lazım olur.
İran rejimi ilə Özbəkistandakı, Azərbaycandakı rejimlər zahirən bir-birinə qətiyyən bənzəmirlər, amma mahiyyətcə eynidirlər. Elə Rusiyanı, Türkmənistanı, Ermənistanı da bura aid etmək olar. Fərqi yoxdur, yalanı Allahın adı ilə danışmaqla prezidentin adı ilə söyləmək eyni şeydir. Hər ikisi yalan danışmaqdır. Bu ayın əvvəlində bir rusiyalı jurnalistlə bir həftə ərzində ölkələrimizdəki durum haqqında düşüncələrimizi bölüşdük. Sonunda rusiyalı həmkarım heyrətə gəldiyini söylədi: “Azərbaycan və Rusiya bir-birinin tayı imiş, heç bir fərq yoxdur, bənzər ölkələrdə yaşayırıq.”
Bənzər ölkələri bənzər sonluqlar gözləyir. İrandakı hadisələr bizdə də gözlənilir, xristian Rusiyasında da. Baxın, Rusiya da İran kimi öz dünyasını qurmaq istəyirdi. Putin deyirdi ki, onların öz demokratiyası var. Suveren demokratiya isə o deməkdir ki, fərqli rus azadlığı mövcuddur. Rus arağı yox, rus azadlığı! Guya rus azadlığı fərqlidir və yalnız onlara məxsusdur. Böyük mədəniyyətə sahib olan bir ölkə üçün bütün bunlar siyasi karikatura idi. İranda isə hər şey suverendir, hətta islam da. Şiəlik burada suveren islam rolunu oynayır.
Hər iki ölkədə xalqa verilən vədlər suveren daşlara dəyib qırılır. Xalq qarşısında gur-gur guruldayan Putinin tonu yaman düşüb, böhran ölkəni cəmi bir neçə aya yarğanın qırağına daşıdı. Dünyaya meydan oxuyan Mahmud Əhmədinejad isə ona etiraz edənləri Tehran meydanlarından boşalda bilmir.
Hər şey suveren ola bilər, amma azadlıq bir cürdür, onu təhrif edəndə, tamam yoxa çıxır. Onda azadlıq daha idbar formada pozulur. Azadlıq da iman və inam kimidir, ya var, ya da yoxdur.
Azadlıq yoxdur - İranda da, Rusiyada da, Türkmənistan da, Özbəkistanda da, Azərbaycanda da. Onu almayınca bu ölkələrin ölüləri də qəbirdə dinc yatmayacaq. Dirilər bir müddət ölümdən qorxub sakit görünə bilərlər. Amma bu heç kimi aldatmasın.

951 dəfə baxılıb