GECƏ 12-dən SONRA... | Yeni Müsavat

	03 sentyabr 2010


Onlayn ictimai-siyasi qəzet

Sevinc TELMANQIZI

GECƏ 12-dən SONRA...

İlk növbədə başlığı görüb, təəccüblənməmənizi rica edirəm. Çünki ağlınıza qara-qara fikirlər gətirib, «görəsən nədən yazıb» dediyinizi eşidir kimiyəm. Son həftələr Azərbaycan insanının böyük bir qisminin gecə saat 12-dən sonra yaşadığı ağır sosial bir problemdən bəhs edəcəm icazənizlə. «Gecə 12-dən sonra hamı yatır, nə sosial problem» deməyin lütfən. Olurmuş, mən də bunu öz sümüklərimdə hiss etməyincə inanmırdım.

Demək, Bakının bəzi rayonlarında (Nərimanov və Binəqədinin bəzi bölgələri üstünlük təşkil edir) başbilənlər əhaliyə suyu gecə saat 12-dən sonra verirlər, əziz oxucu. İnsanlar yayın bu cırhacırında suya həsrət qalır, ümidlə gecəni gözləyir. Həmin rayonların bəzi məhəllələrində marağa monitorinq keçirmişəm (bu monitorinqdən nə pul iyi gəlir - QHT-lərin menyusuna), durum içlər acısıdır. Təsəvvür edin, axşam saat 8-9-da həyətdə qadınlar qeybə çəkilir. Halbuki yayınkı nədi? Qadınlar skamyada əyləşib, şirin-şirin qeybət qırsınlar, tum çırtlasınlar. Amma bizim monitorinqin qəhrəmanları uşaqlarını da götürüb həmin saatda evdə yatmağa gedirlər. Yay axşamlarının ən gəzməli, əylənməli saatlarında Şövkət Ələkbərovanın təbirincə desək, «başı atırlar balışa». Gözəllik yuxusuna dalmaq üçün yox ha, sırf gecə saat 12-dən sonraya enerji yığmaq üçün. Saat 8-dən 12-yə qədər ailə üzvləri yuxusunu alır və 12-yə dəqiqələr qalmış gözlərini zilləyirlər saata. Təxminən Zoluşka kimi. Amma kiçik bir fərqlə. Həmin saatda məşhur nağıl personajının faytonu balqabağa, ayaqqabısı və pal-paltarı cır-cındıra döndüyü halda, bizimkilərin üzünə gün doğur. «İndi gələr, bu saat gələr» deyə gözlədikləri sudan ilk müjdə. Aha, su damcıları yavaş-yavaş şırıltıya çevrilir və... başladıq, nə başladıq... Həyat bəzi bakılılar üçün məhz həmin saatda başlayır. Su motorlarının səsi küçəni başına götürür, evlərdən «tez elə, birinci sən hamama gir çim, sonra qardaşın» kimi təlaş dolu çağırışlar gəlir, paltaryuyan maşınlar döşəməni silkələyir, qazanlar asılır, evlər təmizlənir... Varın, gerisini özünüz təsəvvür edin.
İndi o məşhur tamaşanın məşhur qəhrəmanı kimi, dodağınızın altında «hə, nolsun» narazılığını səsləndirə bilərsiniz. Hətta yazı müəllifini «suyun heç gəlməməsindənsə, gecə 12-dən sonra gəlməsi də pis deyil» deyib, qərəzlilikdə də qınaya bilərsiniz. Amma gözəl Bakımızın həmin o bir neçə minlik əhalisinin sözügedən gecənin səhərində yaşadıqlarını da qələmə almaq istəyirəm. Təsəvvür edin, gün ərzində susuzluqdan qaynaqlanan problemlərini gecə 12-dən səhər 6-ya qədər həll etməyə çalışan ev qadınları, eləcə də kişilər (çox nadir hallarda olsa da, onların arasında da vedrələrin, vannanın, boş qabların doldurulmasında iştirak edənlər olur - S.T.) növbəti gün ərzində yuxu sərsəminə çevrilirlər. Adamlar nə ayıq başla düşünə bilir, nə ayıq başla hərəkət edir. Məsələn, həmin məhlələrin sakinlərindən siz srağagün «qazın qiymətini iki dəfə qaldırıblar, buna münasibətiniz» deyə soruşsaydız, əminəm ki, key-key baxıb, «qaz? Onu da 12-dən sonra verəcəklər? Niyə ki?» cavabını eşidərdiniz. İsti bir tərəfdən, yuxusuzluq o biri tərəfdən - taqətdən düşmüş bir neçə minlik insan ordusu yaranıb.
«Rejim üstümüzə gəlir» psixologiyası ilə yazdığımı düşünməyin, amma mən bu su qrafikinin təsadüf olduğunu düşünmürəm. Hökumət həqiqətən də insanları sosial, məişət problemlərinin - məişət də bizim camaatın şah damarıdır, ona toxunan kimi həyatı alt-üst olur - məngənəsində boğur ki, başqa şey düşünə bilməsin. Burdan suyunu kəsir, o biri tərəfdən qazının qiymətini artırır, lap o biri tərəfdən isə işıq sayğaclarına «əl gəzdirir» ki, camaat başını itirsin. Susuzluqdan, qazsızlıqdan, işıqsızlıqdan əziyyət çəkən hansı insan məmləkət dərdini çəkib, ona görə baş qaldıracaq?
Yəqin bilirsiniz, 90-cı illərin əvvəllərində Rusiya hökuməti serial bumuna sırf sovet insanının başını qatmaq üçün start verdi. «Varlılar da ağlayır» serialı ilə başlayan fırtına yadınızdadı yəqin. Yaxşı xatırlayıram, həmin vaxt Rusiya jurnallarından birində yazılmışdı ki, serial başlayan saatlarda küçələr bom-boş qalır, mağazalara qıfıl asılır, küçələrdə həyat dayanır. Yenə eyni mənzərədir, amma kiçik bir fərqlə - bu dəfə insanları serialla əyləndirmir, susuzluqla sınağa çəkirlər...
Nəsə, bu yay çox əyləncəli keçəcək. Xüsusən də gecə 12-dən sonra...

781 dəfə baxılıb