SÜLH DAVASI | Yeni Müsavat

	03 sentyabr 2010


Onlayn ictimai-siyasi qəzet

Şahvələd ÇOBANOĞLU

SÜLH DAVASI

Ermənilərlə sülh söhbəti gündəmə gələndən sonra Əkrəm Əylislinin çıxışları çox aktual olmağa başlayıb. Çünki nə vaxtsa sülh söhbətlərinə görə bu yazıçı doğrudan da haqsız münasibətlərə tuş gəlib. Əkrəm bəy də indi xüsusi həvəslə danışır. Gördünüzmü? Mən deyən olmadımı?

Amma nə danışır? Açığı, bir yığın ümumi fikirdən başqa heç nə. Əvvəl də elə bunları söyləmişdi. Xalqları barışdırmaq lazımdır, biz ermənilərlə əbədi qonşuyuq və s. bu kimi sözlər isə hamının bildiyi adi həqiqətlərdir. Fəqət, bunları deməyi böyük bir iş saymaqla həmin sözlərə görə hiddətlənmək arasında heç bir fərq yoxdur.
Gəlin görək biz kiməsə hücum etmişikmi? Bizim kiməsə qarşı torpaq iddiamız varmı? Biz sülhü pozmuşuqmu? Biz həmişə müdafiə olunan və zərərçəkən mövqeyində olmuşuq, amma bizim yazıçı bizi sülhə çağırır. Neyləyək, əllərimizimi qaldıraq, yoxsa ağ bayraq yelləyək? Sülh və barışıq üçün nə etməliyik? Mən heç onu da demirəm ki, sülhü yaratmaq üçün sülhü pozanı yerinə oturtmaq lazımdır. Yox, söhbətin nədən getdiyini, Əkrəm Əylislinin sülh anlayışını başa düşmək olmur.
Bəs necə barışaq? Torpağın taleyi necə olsun? Barışmaq asandır. Bunun üçün Qarabağdan imtina edəkmi? Sual budur. Buna cavab vermədən deyilən ümumi sözlər məna daşıyırmı? Onların faydası nədir? Axı kim müharibə mərəzinə tutulub ki?! Kim sülhə qarşıdır ki?!
Əkrəm Əylisli o qədər həvəsə gəlib ki, özünün fikirlərinə “müdrik” epiteti də işlədir və deyir: “Mən bu sözləri deyəndə Azərbaycanı üstümə qaldırdılar”. Amma özü də gözəl bilir ki, indiki sülh çağırışları yuxarıların tapşırığı ilə ortaya atılıb, onun səmimi niyyətlə dediyi sözləri bunlarla müqayisə etmək olmaz. Bu gün baş verənlər Rusiyanın növbəti oyunudur və altında hansı hiylələrin yatdığını da dəqiq bilmirik. Qarabağ ətrafındakı rayonlar gələcəkdə alver etmək üçün alınmışdı, indi də həmin alverin getdiyi məqamdır. Qarabağdan söhbət də getmir. Nisyə söhbətlər isə sülhün pozulmayacağına zəmanət ola bilməz.
Ümumiyyətlə, yalnız “biz qonşuyuq, həmişə qonşu olaraq qalacağıq” didaktikasına söykənərək sülh yaratmaq mümkün deyil. Əvvəla, münaqişələr əksər hallarda elə qonşu xalqlar arasında baş verir. Əkrəm bəy özünün qonşuluğundakı səs-küydən narahat olaraq parlamentdə çıxış etmişdi. Ədəbiyyat qonşusu Anarla isə uzun müddət “dava”da oldu. Qonşuluğa görə susmadı ki?! Heç biz də demirik ki, hökmən müharibə olsun. Amma sülh necə olsun? Bir erməni yazıçısının Azərbaycanı sevməsi, bir Azərbaycan yazıçısının Ermənistanla qonşuluğa inanması heç nəyi həll etmirsə!
Halbuki hər kəsə şəxsən Əkrəm Əylislinin Qarabağın taleyinə münasibəti maraqlı olardı. Konkret bir münasibət! Çünki münaqişə bunun üstündədir. Tanınmış bir yazıçı bu haqda nə düşünür? Hətta mən bunu ondan “Qarabağ bizimdir!” şüarını eşitmək üçün soruşmuram. Nə də ondan ermənilərə nifrət püskürmək gözləmirəm. Amma sual konkretdir, mücərrəd fikirlərin, ümumi əxlaqi tezislərin sonunda olduqca aydın bir cavab tələb edir. Ümumiyyətlə, Qarabağ kimin olsun? Necə olsun? Barışıq üçün kim iddiasından imtina etsin? Əgər yazıçı bu suala cavab vermirsə, deməli, heç nəyə cavab vermir.
Cavab veriləsi suallar isə çoxdur. Biz yuxarıda onun yalnız birini söylədik. Öz taleyinə sahib olmayan iki xalqın münaqişəsi çox mürəkkəb olur. Rusların əlində oyuncaq olan ermənilərin barışıq iradəsi gerçək görünə bilərmi? Azərbaycan xalqı isə nə yazıçısını dinləyə, nə də öz fikrini söyləyə bilər. Onun durumu göz qabağındadır. Onu heçə sayan, fərdlərinə, insanlarına ağac qədər dəyər verməyən bir hakimiyyətlə biz ciddi problemlərimizi həll edə bilərikmi? Daha bir sualı isə Əkrəm Əylisli də səsləndirib. Qarabağ erməniləri korrupsiyanın, özbaşınalığın, talesizliyin hökm sürdüyü bu dövlətdə yaşayarmı? Bütün bunlardan sonra yenə ritorik suallar yaranır. Görəsən, sülhün azadlıqdan doğacağına inanmaq çoxmu çətindir? Sülhün demokratiya, ədalət, hüquq və inkişafla gələcəyini görmək beləmi çətindir?
Əkrəm bəyin sülhpərvərliyini oxuyanda adama elə gəlir ki, sanki biz hücuma keçmişik, o isə cəsarətlə qarşımıza çıxıb bizi dayandırır. Lap tutaq ki, məmə deyəndən pəpə deyənədək bütün Azərbaycan əhalisi sülh istədi. Nə dəyişəcək onda? Yaxşımı olacaq? Necə yaxşı olacaq?
Məncə, bu, “parlamentdə mənə söz vermirlər” şikayətindən sonra “İsa Qəmbərə hakimiyyəti verməyəcəklər, gərək alsın onu” söyləməyə bənzəyir. Amma onu da başa düşmədik ki, sülhü alırlar, yoxsa verirlər.

470 dəfə baxılıb