JURNALİSTLƏRİN QUL BAZARI

	11 mart 2010


Onlayn ictimai-siyasi qəzet

Sevinc TELMANQIZI

JURNALİSTLƏRİN QUL BAZARI

O gün həmkarım Zamin Hacı yazmışdı ki, artıq jurnalistlərin jurnalist olduğunu yol polisləri də yoxlayır. Özü də Səməd Vurğunun soyadını soruşmaq yoluyla. Təbii ki, bu informasiya jurnalist cameəsində növbəti “gör nə gündəyik” pessimizminə benzin tökdü. Milli Mətbuat Gününün də yaxınlaşdığını nəzərə alanda jurnalistlərin ağır günü yenə gündəmə gəldi.

Srağagün qonşu təmir nəticəsində evindəki kafel-metlax töküntülərini daşıtmaq üçün qul bazarından fəhlə tutmağa getmişdi. Özgə vaxt “həyatın dibindəkilər” deyib, dərdinə ağlamaq üçün dəsmal çıxardığımız adamların tələbləri, sadəcə, içlər acısıydı. Demək, qonşum danışır ki, 15-20 kisə yükü daşımaq üçün (evin dördüncü mərtəbəsindən birinci mərtəbəyə qədər - bu, maksimum yarım saatlıq işdir) həmin fəhlə ondan düz 60 manat pul istəyib. O biriləri də aşağı-yuxarı eyni qiyməti tələb ediblər. Nəticədə qonşum “canımın canı çıxsın” deyib, kafel dolu torbaları belində özü aşağı daşıyıb. Əslində iki il öncə qadın qul bazarında həyata keçirdiyim proje zamanı bir evin təmizlənməsi üçün mənə də 50 manat pul təklif olunanda eyni təəccübü yaşamışdım - təsəvvür edin, jurnalistin bir aylıq məvacibinin 1/4-ni qadın qullar bircə gündə qazanırdılar.
Ağır fiziki işin nə demək olduğunun fərqindəyəm, amma yarım saatlıq iş üçün 50-60 manat məbləğ tələb edən “qul”ların yaşadığı məmləkətdə qanını qaşığa qoyub, yazı yazan jurnalistlərin həyatın hansı pilləkənində olması maraq doğurur.
Vallah-billah, biz bu ölkənin ən fağır bəndələriyik. O gün tanış bir həkimin qəbuluna düşmək üçün vaxtı vədələşmək istədim; mənə çalışdığı dövlət xəstəxanasının yox, özəl bir klinikanın yerini nişan verdi, “ora gələrsən, xəstənizi müayinə edərəm” dedi. Getdik, məlum oldu ki, həmin klinikada təkcə giriş üçün 20 manat ödəməliyəm. Sonra həkimin əməkdaşlıq etdiyi özəl aptekdən aldığım dərmanlar, özünün tanış həkimində bulunan başqa lazımi preparatlar və sair. Bütün bunları Hippokrat andını içmiş tibb işçisi edirdi və hər birindən filan qədər faiz alırdı. Dövlət xəstəxanalarında, poliklinikalarda müayinə pulsuz olandan sonra həkimlər bir qayda olaraq, özəl klinikalarla əməkdaşlıq edir və xəstələrini də arxalarınca ora sürüyürlər.
Lap elə müəllimlər, ustalar, yol polisləri... Hər biri normal dolana bilmək üçün bu və ya digər vasitələrlə başqalarını istismar edirlər. Ali məktəb müəllimi pul qoparmaq üçün tələbəsinə qiymət yazmır, orta məktəbdəki həmkarı individual dərs vermək üçün şagirdini gözümçıxdıya salır, üstəgəl məktəblərdəki kütləvi rüşvətxorluq, iyrənclik... Ümumiləşdirmə aparmadan demək istəyirəm ki, həqiqətən də bu məmləkətdə hamı pis-yaxşı dolanmağın yolunu tapıb. Qalıb biçarə, sıravi jurnalistlər. Bütün gününü klaviatura döyəcləyib, həftəlik, aylıq qonararı ilə qəpik-qəpik ailəsinin, özünün qayğısını həll etməyə məhkum olan jurnalistlər. Bəlkə də onun nəticəsidir ki, qələmi, sözü ilə seçilən imza sahiblərinin bəziləri artıq QHT sektoruna keçib, qrant “əritməklə” məşğuldur.
Məsələn, indi kasıb-kusub qəzetçilər gözünü Milli Mətbuat Günü münasibətilə Mətbuata Dövlət Yardımı Fondunun redaksiyalara ayıracağı 5 min manata dikib. Fond şərt irəli sürüb ki, pulun yarısı mütləq yaradıcı heyətə paylanmalıdır. 2500 manatı redaksiyadakı işçilərin sayına böləndə ortada böyük bir məbləğ qalmasa da, ümid kasıbın çörəyidir. O gün də redaktorlardan biri qəzetimizə deyirdi ki, “5 min manat nədir ki, ondan jurnalistlərə də nə düşsun?” Bax, biz belə yazıq gündəyik, əziz oxucu. İl uzunu haqqı tapdanan, etiraz aksiyası keçirən, yol kəsən vətəndaşların dərdlərindən yazan bizlərin indi elementar hüquqlarının bərpası üçün yol kəsəcəyinə kim təminat verir? Heç kim... Təbii ki, mən vicdanlı jurnalistika ilə məşğul olanlardan danışıram, qapı-qapı düşüb dilənçilik edənlərdən yox.
Dərdimiz az idi, biri də o biri tərəfdən çıxdı. Tərəfsiz (Parlament) Jurnalistlər Birliyinin sədri Elşad Eyvazlı deyir ki, jurnalistlərə nəqliyyatda güzəştli kartlar veriləcək, onlar da nəticədə marşrut taksilərə yolpulu verməyəcəklər. Onsuz da hamı jurnalisti qapazaltı edib, gücü çatan da söz deyir, çatmayan da. İlin-günün bu vaxtında avtobusa pul verməmə kimi “lüks”dən yararlanmanın isə onlara necə baha başa gələcəyini təsvir etməyə belə ehtiyac yoxdu. Hamımız bu məmləkət sürücüsünü yaxşı tanıyır və onun 20 qəpiyə görə nələr etməyə qadir olduğunu bilirik.
Odu ki, qəzanız mübarək olsun, əziz həmkarlarım! “Daha bir jurnalist döyüldü” xəbərlərinə də indidən hazır olun.

544 dəfə baxılıb