ÇOX YAXŞI PROQNOZ | Yeni Müsavat

	30 iyul 2010


Onlayn ictimai-siyasi qəzet

Şahvələd ÇOBANOĞLU

ÇOX YAXŞI PROQNOZ

Haçansa Zərdüşt Əlizadənin yanına bir nəfər gəlir və bildirir ki, illərdir onun proqnozlarını heyranlıqla izləyir, çünki hamısı düz çıxır. Zərdüşt bəy də nə desin, hər halda, təşəkkür edir, adama “sağ ol!” söyləməli olur. Bəs adam qayıdıb nə desə yaxşıdır: “Yox, bəy, mən "sağ ol" üçün gəlməmişəm, istəyirəm ki, bir dənə də yaxşı proqnoz verəsiniz."

Əmin ola bilərsiniz ki, bu danışdığım lətifə deyil, uydurma da deyil, olmuş hadisədir. Neynəyəsən, hələlik bizim ölkədə yaxşı proqnoz verməyə əsas yoxdur, işlər heç yaxşıya doğru getmir. Adamlar isə yaxşı proqnoza həsrətdir. Amma Zərdüşt bəy bu günlərdə daha bir proqnoz verib: “Moskvada sənəd imzalanmayacaq”. Təbii ki, Azərbaycan və Ermənistan prezidentlərinin Moskva görüşü nəzərdə tutulur. Açığı, həmin proqnoz mənim çox xoşuma gəldi. Mən onu yaxşı proqnoz kimi qəbul etdim. İndi mediada tez-tez deyirlər ki, Rusiyada növbəti görüş zamanı danışıqlarda dövlət başçılarının dönüş edəcəklərinə ümid yaranıb.
Əvvəlcədən deyim ki, nə sülhə qarşıyam, nə də qonşuluğu rədd edirəm. Sadəcə, iki avtoritar rejimin Rusiyanın hiyləgər planlarından yaxşı bir şey çıxaracağına inanmıram.
Rusiyaya inamsızlığın və etimadsızlığın kökündə çox məqamlar dura bilər. Keçmişi bir kənara qoyuram. Rusiyanın Azərbaycanı 200 illik işğalını da, hətta indiki geopolitik maraqlarını da kənara qoyuram. İndi Rusiya kimdir? Özü ilə bərabər ətrafının da avtoritar rejimlər altında qalmasında maraqlı olan bir dövlət. Rusiya demokratik idarəçilikdən qorxur və buna nifrət edir. O, ətrafındakı xalqların qapaz altında yaşamasında maraqlıdır.
Biz Avropanı da tənqid edirik, ondan da ikili standartlara söykənən çox addımlar görmüşük. Amma Avropa dəyərləri var və mövcuddur. Rusiya dəyərləri isə yoxdur. Bizim də hava və su kimi ehtiyacımız olduğu bu Avropa dəyərlərindən Avropa qorxmur. Bu dəyərlərin bizim ölkəyə gəlməsi üçün fədakarlıq etməsələr də, ürəyimizcə çalışmasalar da, demokratik dəyərlərin bizim ölkəyə və digərlərinə gəlişinə qarşı deyillər. Rusiya isə ətrafındakı ölkələri yalnız bir qiyafədə görür: bir yumruq altında yaşayan ölkə və bu yumruğun sahibinin Rusiyanın dediyi ilə oturub-durması.
Bu halda Rusiyadan nə gözləyəsən? Belə olmasaydı, biz Rusiyaya Qərbdən bir addım daha yaxın olmağa üstünlük verməzdikmi? Nəyimizə lazım olardı bizim NATO? Yaxud avrointeqrasiya? Bizim Rusiya ilə qardaş ölkə kimi bir münasibətdə yaşamağımıza nə mane olardı onda?
Amma indi Rusiyadan hər zaman pislik gözləməyi göz önünə almalısan. Rusiyaya dostluq münasibəti, xeyirxah əməkdaşlıq bəs etmir. Bu ölkəni idarə edənlər əməkdaşlığı yalnız müttəfiqlik kimi başa düşür. Müttəfiqlik isə tabe olmaq kimi qəbul edilir. Siz mənə Rusiyanın yaxın dostu olan bircə ölkə göstərin ki, demokratik yaşama sahibdir. Yoxdur beləsi.
Rusiya özünü 52-ci ordu, tank diviziyası, “Qazprom” kimi aparır. Böyük mədəniyyətə, misilsiz insan resurslarına və zəngin təbii sərvətlərə sahib olan bir dövlət üçün bu yolu tutmaq anlaşılan deyil. Amma anlamalısan ki, ondan ziyan görə bilərsən. Moskvada sənədin imzalanmasına gəldikdə isə bu, yalnız o halda mümkün ola bilər ki, Azərbaycan rus qoşunlarını sülhməramlı kimi öz ərazilərinə qəbul etsin. Sənəd imzalanmayacaqsa, deməli, bu qorxulu hal da gerçəkləşməyəcək. Söhbət Qarabağın rəsmən mühasirəyə alınmasından, Azərbaycanın Rusiyadan asılı hala düşməsindən gedir.

714 dəfə baxılıb