17 İDİ, 18 OLDU... | Yeni Müsavat

	30 iyul 2010


Onlayn ictimai-siyasi qəzet

Sevinc TELMANQIZI

17 İDİ, 18 OLDU...

Qızının toyunda “sındıra-sındıra” oynamaq istəyənlərçün
“Qadın evlənmədən öncə, kişi evlənəndən sonra ağlayır”(İsveç atalar sözü)

Gözümüz aydın, payızda bütün dərdlərimiz həll olunacaq. Milli Məclisin sosial siyasət komitəsi qızlarçün nikah yaşının 17-dən 18-ə qaldırılmasını təklif edib və payızda da bu dəyişiklik səsə qoyulacaq. Ondan sonra yaşayacaq ey qızlarımız. Komitə sədri Hadı Rəcəbli deyir ki, qızlar 17 yaşında məktəbi qurtarmalıdır ki, ən azı ər evinə kamal attestatı ilə gedə bilsinlər. Əmma...

“Daşdankeçən” istisna səbəblər olarsa, bu nikaha “okey” veriləcək. “Daşdankeçən” səbəbsə qızın hamiləliyi, nə bilim, ailədəki hansısa özəl durum və sairmiş. Yəni, prinsipcə, yenə də sıfıra sıfır, əldə var sıfır məsələsidir. Guya bundan sonra 14-15 yaşında qızlar nikaha girə bilməyəcək? Rayon yerlərindəki mollaların canı sağ olsun, dini kəbini kəsəcəklər, hamı da şad-xürrəm yaşayacaq. Lazım gəlsə, deyəcəklər, qız o “daşdankeçən” səbəbə görə ərə gedib. Kimin cınqırı çıxacaq? Bir az şirinlik, azca da görüm-baxım, məsələ həll olunacaq. “Bəyin oğurlanması”ndakı kimi, xoşbəxt bir ailənin təməlinin qoyulmasına hamı can-başla razılıq verəcək.
Mən demirəm ki, kimsə evlənmək istəyirsə, mütləq polisin hüzuruna getməlidir. Amma Cəlil Məmmədquluzadə qəhrəmanları sayağı 12-13 yaşında ailə həyatına qədəm qoyan qızcığazlar, buna icazə verən ailələri böyük bir faciənin bünövrəsini qazırlar. Bu ailə nəticəsində dünyaya gələcək körpələr, onların sağlamlığı, cahil ananın himayəsində böyüməsi, gələcək təhsili... Eh, saymaqla qurtaran deyil, yəni, bu nikahla bir yox, bir nəsil bədbəxt olur. Ona görə də lazım gəlsə, bu bədbəxtçiliyin qarşısını polis zopası ilə almaq lazımdır. Molla da, lap elə onu “süd haqqı”, nə bilim “sıyıq pulu” adı altında hərraca qoyan ata-anası da cəzalanmalıdır. Zarafat bir yana, amma bu gün ölkənin bir çox yerlərində “süd haqqı” alaraq, elçilərə “hə” deyən valideynlərin sayı artmaqda davam edir və bu, artıq faciədir.
Əminəm, çoxlarınız keçmişdə nənələrimizin 12-13 yaşında ərə gedib, çox xoşbəxt, möhkəm ailə qurmasını, sonra da Azərbaycana səs salan balalar böyütməsini arqument kimi qabağıma qoyacaqsınız. Amma özünüz də deyirsiniz ki, bu, keçmişdə beləydi. Yəni, ekologiyanın tərtəmiz (burda nənələrimizin pəhləvan kimi güclü olması və uşaq dünyaya gətirmə qabiliyyəti nəzərdə tutulur-S.T), təhsilimizin nümunəvi olduğu dönəmlərdən danışırıq. Həmin dönəmlərdə insanlar uşaqlarını könül rahatlığı ilə məktəblərə təslim edir, ordan ən azı orta savadlı uşaqların məzun olacağına əmin olurdular. İndisə cocuğun təhsili də, tərbiyəsi də bilavasitə valideynin, daha çoxsa evdar olan anasının üzərinə düşür. Orta məktəbi belə yarımçıq bitirmiş bir ananın nəinki övladına, heç özünə də xeyri yoxdur.
“Azadlıq” radiosunda sözügedən xəbərlə tanış olanda qızını erkən yaşda ərə vermiş bir valideynin rəyini oxudum. Ana deyirdi ki, “qızım sevirdi, mən də ”hə" dedim, oxumaq istəmirdi. İndi isə xoşbəxtdir. Bunun hökumətə nə ziyanı? Bəlkə də qızım 25 yaşında ailə qursaydı, belə xoşbəxt olmazdı". İnsanların xoşbəxtlik anlayışı dəyişkəndir təbii ki. Qara qarğalıq da etmək istəmirəm, amma sabah o ananın qızı “daşdankeçən”(bu sözü yaman xoşladım-S.T) bir səbəblə ərindən ayrılsa, özünü, uşağını necə saxlayacaq? Ali savadlı insanların belə güc-bəla ilə özünü saxladığı bir məmləkətdə orta məktəbi yarımçıq bitirmiş qadının necə yaşayacağı özü boyda bir müəmmadır. İnsanlar övladlarına ancaq “nemeski” paltaryuyan maşın, çex mebeli, madonna servisi və sair cehiz verməklə kifayətlənmə lüksünə sahib ola bilməz. Bəs həyat təminatı? O ali məktəb diplomu hər nə qədər əvvəlki effektdə olmasa da, suya düşüb boğulanda ona sarılmaq mümkündür. Yəni, son ümid yerimizdir.
Yoxsa, hər tərəfdən uşağının yolunu bağla ki, nə var nə var, məşhur tamaşada deyildiyi kimi, sən onun toyunda sındıra-sındıra oynayacaqsan. Bəs sonrası? Belə baxanda heç birimiz nağıllardakı 40 gün, 40 gecə davam edən toyların 41-ci günündə nə baş verdiyindən xəbərsizik, onda qala belə nikahların...
Deyəsən, belə getsə, qızlarına Sultan bəy sayağı “qızım səni ərə verim” sualını vermədən əvvəl ata-analar onun başını örpək, başmaqla “bişirməyə” çalışacaqlar. Vay o gündən ki, qızın da başı bu hədiyyələrə aldansın. Onda heyif bu köşədən...
Yazını bu günlərdə oxuduğum maraqlı bir lətifə ilə bitirmək istəyirəm. Demək, qadın yemək masası arxasındakı ərindən soruşur: Əzizim, yemək necə alınıb? Cavab: Niyə soruşursan? Yenə dava etmək istəyirsən?
Bax, məncə, Hadı müəllimin bu təklifindən də dava iyi gəlir. İndidən qolay gəlsin!

834 dəfə baxılıb