HEY, TAKSİ! | Yeni Müsavat

	13 mart 2010


Onlayn ictimai-siyasi qəzet

Sevinc TELMANQIZI

HEY, TAKSİ!

Bütün yollar Romaya aparır...

Son günlər mətbuatda sürücü təəssübkeşliyi baş alıb gedir. Nəqliyyat Nazirliyinin qoçu müfəttişləri sürücüləri basıb döyür, fərdi taksilərin ləğvi hazırlığı gedir, sonunculardan alınan rüşvətin məbləği gün-gündən artır. Jurnalistlər də qələmə sarılıb cəngavər kimi dayanıblar nəqliyyat nazirinin qabağında. Sürücülərə qarşı törədilən qanunsuzluqları pislədiyimi öncədən bildirib, mətləbə keçmək istəyirəm.

Məlumdur ki, insanların fərdi maşınları ilə taksi sürücülüyü etməsi onların dolanışıq üçün son çıxış yoludur. Nazirlik nümayəndələri də bunun fərqində olduğu üçün vəziyyətdən geninə-boluna istifadə edirlər. Bu, əslində bütün digər sahələr üçün keçərlidir. Guya təhsil, səhiyyə, iaşə sahələri gül-zad vurub? Hökumət insanlara sağmal inək kimi yanaşır, sahələr üzrə öhdəlik götürür və ayın sonunda “hər inəkdən bir bala, filan qədər süd” kimi normaları yerinə yetirir. Və hər zaman dediyim kimi, hamı da bu dünyanın elə belə gəlib, belə də getməsi məntiqini qəbul edib, hər şeyə “bəçeşm” deyir.
Əmma... İmam üçün ağlayanda hərdən yezid üçün də ağlamaq lazımdır. Məsələn, indi deyirlər ki, fərdi taksiləri ləğv edib, əvəzinə rayonlar üzrə taksi parkları yaradılacaq. Müştəri harasa getmək istəyəndə həmin parka telefon açıb, taksi sifariş edəcək, gedəcəyi yeri deyəcək, ona bununçün nə qədər ödəyəcəyi bildiriləcək və razılaşma olarsa, sürücü gəlib müştərini evindən aparacaq. Sizdən soruşuram, bunun nəyi pisdir ki? Təhlükəsizlik, stabil məbləğ, konkretlik var ortada, düz deyil? Tutaq ki, yoldan ötən hansısa taksi sürücüsünün maşınına minib, ürək-göbəyini yeyə-yeyə “görəsən bu sürücü dəlidi, narkomandı, başıma nəsə oyun aça bilərmi” qorxusunu çəkməkdənsə, yeri-yurdu bəlli bir firmanın taksisinə minmək daha əlverişlidir. Üstəlik, evdən çıxanda bu kiçik səfərin üçün nə qədər pul ödəyəcəyin də bəlli olur. Yoxsa ki, indi hər şey taksi sürücülərinin əhvalına bağlıdır. Sayğac olmadığı üçün “mən ölüm, sən öl” üsulu ilə qiymət sövdələşməsi, minnət qoymalar adamın lap canını boğazına yığır. Məsafə bəlli, benzinin qiyməti bəlli, amma sürücülər çox vaxt yatıb yuxuda gördükləri qiyməti oxuyurlar. Qısa məsafəyə getmək istəməyəni var, “şəhərin mərkəzində tıxac var, öldürsən də yerimdən tərpənmərəm”, deyəni var. Hələ bir üstəlik, səni bir qədər uzaq yerə apardığı üçün naz satanını demirəm. Sonuncuların “bəs mən ordan bomboş qayıdacam axı” “arqumenti” sizə tanışdır? Guya sərnişin taksiyə minəndə gedəcəyi yerdən sürücü üçün müştəri tapmağa da borcluymuş.
Hələ bu harasıdır? Peşmansan, dayanacaqda lövbər salan taksilərə minəsən. Onların forsu da lap yer-göy cırır. Məlum olur ki, bunların xərci yolda “taksovatlıq” edənlərdən qat-qat artıq çıxırmış. Yəni yol polisinə, JEK-ə, nazirlik müfəttişlərinə... “taksa” ödədikləri üçün hər yerə getmirlər, gedəndə də baha gedirlər. Yəni adamlar istəyirlər ki, sən yolpulu verməklə yanaşı, yalan olmasın, onun 15 sentyabrda dərsə gedəcək uşağının əyin-baş xərclərini də, bir həftə sonra qatılacağı qonşu toyuna salacağı pulu da ödəyəsən, evinə bazarlıq da edəsən... Sərnişin yetimin dərdi birdi bəyəm sadalayım?
Mən demirəm ki, yeni taksi parkları yaradılınca bütün problemlər dərhal həll olunacaq, nazirlik aydan arı, sudan duru şəkildə fəaliyyət göstərəcək. Amma bir nizam-intizam olacaq da. İlk növbədə taksi sürücülərinin özləri min yerə payladıqları rüşvətin kiçik hissəsini bir mərkəzə ödəyəcəklər.(Mən 51, 52 adlanan o sirli sistem sayəsində paylanan pulu nəzərdə tuturam - S.T) Üstəlik, pis-yaxşı bəlli məvacibləri olacaq və Allahın ümidinə yaşamayacaqlar. Gündə gəlib yolda döyəni də olmayacaq, üstlərinə cındır silkələyəni də, istədiyi vaxt nömrəsini açanı da həmçinin. Müştərilərin nisbi rahatlığını da bura əlavə etsək, mən çox da pessimist olmağın tərəfdarı deyiləm.
Bizim yeniyetməliyimizdə(eh, nerdə o əski ramazanlar) Küçük Əmrahın taksi sürücülərinə həsr olunan populyar bir mahnısı vardı. Sözləri də deyəsən beləydi: “Hey hey hey taksi, bütün işlərim getdi aksi, hey, dur taksi... Nərdə abi nərdə, əkmək aslanın mədəsində...” Bir sözlə, indi taksiçilərdən soruşsanız, işləri aksidir (yəni, naqolay). Çünki əkmək həqiqətən də aslanın mədəsindədir.
Məşhur filmdə deyildiyi kimi, bir igid istəyirəm ki, ya gedib İsrafilin (oxu - Ziya Məmmədovun) elçi daşının üstündə otursun, ya da o daşı götürüb... Lənət şeytana, mən nə danışıram? Nəsə, seçim sizindir. Mən sərnişin kimi düşündüklərimi yazdım.

488 dəfə baxılıb