BİZİM CEMİ KİM TAPACAQ

	15 mart 2010


Onlayn ictimai-siyasi qəzet

Sevinc TELMANQIZI

BİZİM CEMİ KİM TAPACAQ?

Türkiyənin aylardır haqqında danışdığı, addım-addım axtardığı qatil, nəhayət ki, yaxalandı. Gənc sevgilisini hələ ki bəlli olmayan səbəbdən vəhşicəsinə öldürən, meyitini isə zibil qutusuna atan Cem Qariboğlu adlı Türkiyə vətəndaşından danışıram. Yəqin ki, qonşu ölkənin mətbuatını izləyən, xəbərlər proqramlarını seyr edənlər bu qətl barədə az-çox məlumatlıdırlar. Varlı-hallı ailənin oğlu Cem sevgilisini öldürəndən sonra aylardır gizlənirdi. Və nəhayət, quzu-quzu təslim oldu. Son iki gündə polislərə həyat hekayətini danışmaqla məşğuldur.

İndi “bu xəbərdən mənə nə” deyib, başını bulayan oxucuları görür kimiyəm. Darıxmayın, sözümün canı var. Demək, sözügedən qətl mart ayında gerçəkləşib. Çox güman ki, məişət zəminində, qatilin etirafına görə isə, qısqanclıq üzündən baş verib; amma çox vəhşicəsinə olduğu üçün bir anda gündəmin tam ortasında əyləşdi. Və sizi inandırıram ki, mart ayından bu günə qədər yerli mətbuat bir gün belə olsa, bu mövzunu unutmağa qoymadı. Nə Cemin sinif yoldaşları qaldı, nə əməliyyatı aparan polis müdiri, nə də qurbanın valideynləri. Müsahibələr, araşdırmalar, köşə yazıları... Hətta bir ara əməliyyatı aparan polis müdiri də o müsahibələrin izi ilə maraqlı faktlara gedib çıxdı. Yəni bu olay sözün böyük mənasında Türkiyə mediasının gücünü ortaya qoydu. Kobud çıxmasın, jurnalistlər qarğa-quzğun kimi düşdülər mövzunun hər tərəfinə. Dartışdır ki, dartışdırasan. Və nəticə... super. Qariboğlu ailəsinin balta kəsməyən pulu, ailənin vəkilləri vasitəsilə mətbuata “görüm-baxım” cəhdləri də fayda vermədi. Digər tərəfdən, məlum oldu ki, jurnalistlərə “mövzunu gündəmdən çıxarın, qatil rahatlaşsın, onda onu yaxalamaq asan olar” məsləhətini verməyin yeri yoxmuş. Mətbuat həyəcan təbili çaldıqca, amerikalı qəzetçilər demiş, gözətçi köpəyi olmaqda davam etdikcə, nəticə də qənaətbəxş olur.
Amma gəlin bizim ölkəyə baxaq. Gündəmdə nə qədər üstü açılmayan səs-küylü qətl, döyülmə, bıçaqlanma olayı var? Mətbuat olaraq, hansı birinin sonuclanmasına nail ola bilmişik? Düzdü, bu məsələnin müsbət sonluğa varması üçün hakimiyyətin siyasi iradəsi ən vacib faktordur. Amma bəs mətbuatın gücü? Məsələn, martın 2-də (2005-ci il) daha dəhşətli şəkildə qətlə yetirilən həmkarımız Elmar Hüseynovun qətlinin açılması üçün jurnalistika olaraq əlahiddə nə etdik? Bir-iki müsahibə, xatırlatma, adda-budda araşdırma. Nə vaxt mövzunun üstünə ardıcıllıqla, gözətçi köpəyi kimi getdik? Düzdü, aksiyalar, dəyirmi masalar keçirdik, şüarlar səsləndirdik. Amma bir atımlıq barıt kimi və unuduldu. Ya ayağının üstündən maşınla keçilən Bahəddin Həziyev, başından armaturla vurulan Üzeyir Cəfərov, Fikrət Hüseynli... Bu olaylardan hansının izinə düşə bildik? Öz aramızdı, heç məlum şəxslər tərəfindən həmkarlarımıza qarşı törədilən olaylarda belə kimsənin cəzalandırılmasına nail ola bilmədik. Uzağa getməyin, QAT adlı oyuncaq bir qurumun rəhbəri həmkarımız Zamin Hacıya hücum etdiyini boynuna aldı, amma hökumət onu sığallayıb, evinə göndərdi. Mətbuatsa bu adamı boykot etmək əvəzinə, indiyə qədər də ondan lətifəyə bənzər müsahibələr götürməkdə davam edir. Və ya Zeytun bağında Aqil Xəlili kimlərin bıçaqladığını “məmə” deyəndən “pəpə” deyənə kimi hamı gördü. Əvəzində isə bunu edənlər yox, jurnalistin özü ölkədən didərgin düşdü. Niyə? Həm də ona görə ki, bu tip olaylarda mətbuat olaraq hakimiyyət bizim gücümüzdən qorxmadı. Olmayan şeyin nəyindən qorxasan ki?
Düzdü, Elmarın qatillərini Tiflisdə tapıb fotosunu yayan həmkarlarımızın, xüsusən də Eynulla Fətullayevin sonrakı aqibətini heç birimiz unutmamışıq. Eyni zamanda bu cəsarətinə görə cəzalandırılan baş redaktor indi türmədə gün sayır. Çünki Rauf Arifoğlu demiş, o, hamımızın əvəzinə türmədə yatır, hamımızın əvəzinə cəzalandırılıb.
Təsəvvür edin, hətta Türkiyədəki sözügedən qətlin qurbanı Münəvvərin atası belə qatilin ailəsi ilə “qan pulu” qarşılığında razılaşmaya getmək istədi (necə də tanış mənzərə), mətbuat onu peşman elədi. Necə təpki göstərdilərsə, kişi növbəti gün televiziyaya çıxıb ağladı ki, “siz Allah bağışlayın, mən qızımı itirəndən bir az ağlım çaşıb, o söz də dilimdən qəflətən çıxıb”. Yəni, yumruq məsələsi. Barmaqlar birləşir və lazımi adamı, orqanı, lap elə dövləti ayıltmaq üçün ilişdirir düz alnının ortasından. Təpkilər çoxaldıqca isə çoxlarının danışmağa gücü qalmır.
Bir sözlə, Türkiyə öz Cemini yaxalatdı. Bizim “cemlərimiz” üçünsə ruslar demiş, türmə divarları hələ də ağlayır...

417 dəfə baxılıb