YETİM ƏLİNDƏ QOĞAL | Yeni Müsavat

	30 iyul 2010


Onlayn ictimai-siyasi qəzet

Sevinc TELMANQIZI

YETİM ƏLİNDƏ QOĞAL?

Siz Allah, məni qaramatlıqda suçlamayın. Bilirəm ki, müsəlman dünyasının müqəddəs bayramı yetişib, ölkə əhalisinin böyük hissəsi bir ay boyunca oruc tutub və indi bunu bayram kimi qutlamaq tamamilə haqqıdır. Amma bu qədər də yox axı...

Bayrama görə 2, həftə sonunu da əlavə etsəniz, 4 günlük istirahət sürəcindən danışıram mən. Və bu, təbii ki, millət olaraq bizim yeganə istirahət günlərimiz deyil. O gün təqvimə diqqət yetirdim. Yalan olmasın, hər aya bir neçə günlük istirahət düşür. Xüsusən də 2007-ci ildə edilən dəyişikliklərdən sonra vəziyyət lap komediyaya dönüb. İnanmırsınızsa, mən sadalayım, siz də “şotka”ya vurun getsin.
Demək, başlayaq ilin əvvəlindən, yəni yanvardan. İnsanlar yeni təqvimə 6 günlük yeni il tətili ilə başlayır. Sonra 8 mart, Novruz bayramı münasibətilə 4 günlük istirahət, 9 mayda Qələbə günü, 28 may- Respublika Günü, 15 iyun - Milli Qurtuluş Günü, 26 iyun - Silahlı Qüvvələr Günü, 19-24 -Ramazan bayramı, 18 oktyabr - Dövlət Müstəqilliyi Günü, 12 Noyabr - Konstitusiya Günü, 17 noyabr - Milli Dirçəliş Günü, 28-29 noyabr - Qurban bayramı, 31 dekabr - Dünya Azərbaycanlılarının Həmrəyliyi Günü... Hələ bunların üstünə də bayram günü həftə sonuna təsadüf edərkən onun həftə içinə “sürüşdürülməsini” gəlsəniz nə demək istədiyimi anlayarsınız. Yəni ilin 12 ayı var, amma əhali üst-üstə gələndə onun 1 aydan artığını “kef”ə baxır.(Bu kef söhbətinə qayıdacam - S.T) Adama hərdən elə gəlir ki, bu Nazirlər Kabineti deyilən qurum elə ancaq bayramlarla məşğul olmaq, onu ora-bura təpişdirmək üçün yaranıb.
Özü də mən sizə deyim ki, 2007-ci ildəki dəyişikliklərdən sonra Azərbaycan dünyada ən çox istirahət edən ölkələr siyahısında ilk sıralardan birini tutub. Türkiyə, İran və Fransa kimi ölkələr də onunla eyni durumdadır. Başqa ölkələrlə işim yox, necə deyərlər, onların daxili işinə qarışmaq istəmirəm - amma şəxsən bizim hansı günümüzə yaraşır o qədər istirahət etmək? Demaqoqluq çıxmasın, bu gün hər uşaq dünyaya 400 dollara yaxın borcla gəlir. Hər uşağın ay ərzində saxlanma xərci 150 manatdan artıqdır. Böyüklərin boynuna düşən kredit borclarını, ağır yaşam şərtlərini də nəzərə alanda vəziyyət lap faciəvidir.
Heç kəsə sirr deyil ki, aydakı istirahət günlərinin sayı bir çox hallarda aylıq məvacibdə özünü göstərir. Yəni bəzi qurumlar istirahət günlərindən faiz tutur və maaşdan kəsir. Daha bunun nəyi kefə baxmaq oldu?
Lap deyək ki, maaşı kəsmir, hamıya pulunu bolluca paylayır. Axı bu bayram büdcə təşkilatlarında çalışanlara aiddir. Onlar da əhalinin neçə faizini təşkil edir? Sürücüyə, satıcıya, şadlıq sarayları, gözəllik salonlarında... çalışanlara nə dəxli var bu bayramların? Günəmuzd işlərdə çalışanlarçün onsuz da bayram-seyran anlayışları yaddır. Onda kimə hesablanıb bu jest? Ən çox yayılan arqumentə söykənək: hökumət öz əsas potensialını büdcə təşkilatında çalışanlara həsr edir və gələcəkdə də ondan istifadə edir. Demək ki, istirahətimizə də siyasət qarışıb.
Məktəblərimizdə də eyni vəziyyətdir. Uşaqlar ildə 4 rüb istirahət edir. Bunun da üstünə bayramları gəlin. Bu uşaq nə vaxt oxumalıdır? Bu nə görməmişlik? Nə yatdılar ki, nə də yuxu görsün bu balacalar? İmkanınız olanda xarici ölkələrdəki dərs sistemi ilə bağlı bir araşdırma aparın. Görəcəksiniz ki, əksəriyyətində cəmi iki semestr var. Yəni, məktəbli 4 ay ədəb-ərkanla oxuyur, yanvarda isə qış sessiyasına çıxır. Bir də istirahəti iyuna qalır. Bir ay, ay yarım müddətində istirahət edir, avqustun sonlarından bəzi orta, ali məktəblərdə isə növbəti dərs ilinə start verilir. Bizdə isə maşallah, cocuqlar 3 ay dincəlməsələr, dərs-zad oxuya bilməzlər.
Qayıdıram sözümün əvvəlinə, istirahət də gözəl şeydir, bayram da, bu günlərdə evdə oturub kefə baxmaq da. Amma hər şeyin öz yeri var. Osmanlı türkcəsində bu situasiyaya uyğun bir atalar sözü deyilir: ayranı yox içməyə, taxtaravarla gedər düyünə. Təxminən yetim əlində qoğal əcaib kimi. Bəli, heç kəs inciməsin, bu durumda biz əməlli-başlı yetimə bənzəyirik. Əlimizdə də qoğal. Amma şirinindən yox, acısından...
Bütün bunlara baxmayaraq, bayramınız qutlu olsun. Amma unutmayaq: insanın gerçək bayramını təqvim yox, həyatı müəyyənləşdirir...

691 dəfə baxılıb