KİRAYƏ FONDU | Yeni Müsavat

	03 sentyabr 2010


Onlayn ictimai-siyasi qəzet

Şahvələd ÇOBANOĞLU

KİRAYƏ FONDU

(İpoteka karnavalının sonu)

İpoteka kreditlərinin verilməsi yenə dayandırıldı. Ola bilsin ki, bu xəbər sizə çox da maraqlı deyil. Amma təsəvvür edin ki, elə bir sahədən söhbət gedir ki, bu sahə normal qurulsa, Azərbaycanda hər kəs mənzil almaq problemini onun köməyi ilə həll edə bilər. Ölkəmizin buna hər cür resursu var.

Başa düşürəm ki, səs-küylə yaranan, böyük ümidlər oyadan İpoteka Fondunun adı artıq heç kəsdə ümid yaratmır. Bu ümid xəyal qırıqlığı ilə başa çatdı. Az-çox məlumatı olan adamlar yaxşı anlayır ki, bu fondun kiçik resursları heç də hər kəsə ondan faydalanmağa imkan vermir (üstəlik, gərək dostun-tanışın ola). Sual da bundadır: niyə həmin fond bu qədər imkansızdır, niyə bu qədər az resursa sahibdir və niyə tez-tez kreditləşmə funksiyasını dayandırır? Məgər onun başqa funksiyası da var? Kreditləşmə etmirsə, onu niyə yaradıblar?
Yenə də problem bacarıqsızlıqda, yenə də səhlənkarlıqdadır. Yenə də xalqın taleyinə biganə siyasətin nəticələrindən danışmağa məcbur oluruq. Litva əhali resurslarına görə Azərbaycandan böyük ölkə deyil. Mənzil problemi də bizdəki kimi kəskin deyil. Amma bu ölkənin İpoteka Fondunda 2,5 milyard avrodan artıq maliyyə resursu var. Bizim fondda isə 14 milyon manat pul, 55 milyon manatlıq istiqraz buraxmaq səlahiyyəti var. Cəmi 69 milyon manatlıq resurs. Müqayisə edin və elə bilməyin ki, həmin milyardları öz İpoteka Fonduna Litva dövləti ayırıb. Xeyr, sadəcə, orada elə bir fond yaradıblar, elə siyasət yürüdürlər ki, elə bacarıq və səylə işləyirlər ki, İpoteka Fondu digər kredit mənbələrindən, sığorta şirkətlərindən bu qədər pulu öz işinə cəlb edib. Nəticədən ilk öncə vətəndaş faydalanır. Üstəlik, dövlət öz vətəndaşının çox ciddi bir probleminin həllinə imkan yaradır, tikinti sektorunu canlandırır və s.
Bəs bizdə necədir? İpoteka kreditlərinin dayandırılması xəbərini alanda iqtisadçı Vüqar Bayramova zəng vurdum. Açığı, bəzi məqamları mütəxəssislə dəqiqləşdirmək istədim. İlk sualım belə oldu ki, bəs bizimkilər başqa təcrübələri niyə öyrənmirlər. Bu nədir, təzə yaranmış bir fond artıq ikinci dəfə işini dayandırır. Axı onlar bu bacarıqla nə iş görə bilərlər? Vüqar bəy dedi ki, onda olan məlumata görə, İpoteka Fondunun əməkdaşları təcrübə üçün çox ölkələrə gediblər, hətta ipoteka siyasəti iflasa uğrayan Meksikaya da. Sonra hər ikimiz gülməli olduq. Görünür, bizimkilər Meksikadan iflas olmaq öyrəniblər, ya da karnavalda iştirak edərək geri qayıdıblar.
Dövlətin hansı əllərdə olduğu bəllidir. Bu hakimiyyəti yalnız öz ömrünü uzatmaq və şəxsi qazanclar düşündürür. Amma İpoteka Fondunun işinin doğru təşkilinin nə ziyanı var bu işlərə? Həm xalq ev-eşiklə başını qatar, həm də bu hakimiyyətdəkilər bunun ətrafında çox pul qazanar. Bəlli olur ki, problemlər təkcə niyyətlə bağlı deyil, iş görməyi heç bacarmırlar da. İstəsələr belə, əllərindən gəlmir. Yoxsa bu nəticələr ortaya çıxmazdı.
Qayıdaq 55 milyonluq istiqrazlara. Heç kimə sirr deyil ki, əhali bu istiqrazları almır. Çünki faiz dərəcəsi (illik 3 faiz) çox aşağıdır. Odur ki, onu məcburi üsullarla banklara və şirkətlərə satırlar. Bank əmanətlərindən az faiz ödənilən bu istiqrazları əhali nə üçün almalıdır? Onun əlavə uduşu və üstünlüyü belə yoxdur. İqtisadçı Vüqar Bayramova görə, hərraca çıxarılan istiqrazların məbləği də azalmağa başlayıb, yəni onları məcburi üsullarla da sata bilmirlər.
Mənim məhz Vüqar Bayramova müraciət etməyimin xüsusi səbəbi var. Çünki o, hələ ilin əvvəlindən demişdi ki, payızadək ipoteka kreditlərinin verilməsi dayanacaq. Proqnozu tam doğruldu.
Adam ondan xahiş etmək istəyir ki, bundan sonra evsiz vətəndaşlara kirayə fondu haqda məsləhətlər versin. İş buna qalıb...

656 dəfə baxılıb