İCTİMAİ İŞDƏN BOZBAŞA...

	11 mart 2010


Onlayn ictimai-siyasi qəzet

Sevinc TELMANQIZI

İCTİMAİ İŞDƏN BOZBAŞA...

Onlar böyük bir yükün ağırlığını öz çiyinlərində daşıyır. Əslində zəif, elə bu qədər də zərif çiyinlərinin. Şəxsi sevinclərini, həyəcanlarını, bəzənsə arzularını məhz bu yükün “xətrinə dəyməmək” üçün mətbəx rəfinin tozlu gözlərində saxlayırlar. Hərdən içlərini çəkə-çəkə o tozu silmək istədikləri də olur. Kim bilir? Digər həmcinsləri bir məsləyin öhdəsindən zor-bəla ilə gəldikləri halda onlar eyni zamanda bir neçə peşənin yiyəsidir: pedaqoq, aşpaz, dərzi, tibb bacısı, qulluqçu, psixoloq...

Kimmi? Bəlkə də nə vaxtsa oxumusunuz. Tez-tez yazılarımda evdar qadınları, onların dünyaya baxışlarını tənqid etmişəm. Cəmiyyətdə olub-bitənlərlə az maraqlanmaları, sosial passivlikləri, “uşağımın-ərimin canı sağ, qarnı toxdursa, gerisi əhəmiyyətli deyil” psixologiyası mənə əcaib görünüb nədənsə. Amma bəzi gerçəkləri anlamaq üçün sözün böyük mənasında mətbəxə daxil olmaq lazımmış. Mən daxil oldum və yazının girişində də yazdığım kimi, bu qisim həmcinslərimin əslində böyük bir dünyanın (söhbət ailə dünyasından gedir, təbii) yükünü öz çiyinlərinə götürdüyünün fərqinə vardım. “Səhvini etiraf etmək də böyüklükdəndir” deyib bu günə qədər bu “dünya” barədə düşündüklərimə bəzi xırda-para düzəlişlər etməyə qərar verdim.
Öncə onu deyim ki, bir aydan artıqdır yarıjurnalist-yarıevdar həyat tərzi mənə anlatdı ki, uzaqdan baxana döyüş asan görünürmüş. Yəni özünü ailə-uşaq dünyasına həsr edən qadının şəxsi həyatı olmurmuş. Onun ən böyük sevinci məktəbli övladının gündəliyindəki “5"lər, bişirdiyi yeməyin ev əhli tərəfindən bəyənilməsi, su, qaz, işıq kimi kommunal xidmətlərin axsamaması və s. imiş. Əgər yemək bişirdiyi vaxt qaz, paltar yuduğu vaxt su, evi tozsoranladığı vaxtsa işıq kəsilirsə, deməli, ”mənfur rejim üstünə gəlir". Səhər yuxudan oyanan evdar qadın eyni vaxtda yüzlərlə problemlə uğraşır: evin təmizliyindən tutmuş hansı fərqli yeməyi bişirəcəyinə (duru-quru yemək faizi), uşaqlarının dərsinə, bazarlığa, həyat yoldaşının qayğılarına qədər... Yəni bütün gücü ilə işləyən maşın misalı.
Dediyim kimi, eyni vaxtda bir neçə məsləyi icra edir. Özü ilə bərabər bir neçə dünyanın (çocuqları və həyat yoldaşı) yükünü çəkməyə məcbur olur. Bu qədər qayğıların əhatəsində olan qadından sosial mübarizlik, aktivlik, cəmiyyətin səsinə səs verməyi gözləməyin adı isə yumşaq desək, eqoizmdir. Təbii, bu mənzərənin yaranmasında ailə başçısının da məsuliyyət payı böyükdür. Adam evinin, ailəsinin bütün ağırlığını o zərif çiyinlərə yükləyən gün artıq bu çiyin sahibinin bir sosial fərd kimi “Fatihə”sini oxumuş olur. Bundan sonra nə aktivlik?
Çox uzağa getməyim. Hələ mətbəxlə media arasında vurnuxan birisi olaraq sosial həyatın, ictimai qayğıların yavaş-yavaş məndən uzaqlaşdığını müşahidə edirəm. Artıq dolma bükməyin, dadlı dovğa bişirməyin yeni üsulları, eləcə də çocuğun dərsləri..., məsələn, “Diffamasiya haqqında” qanunun niyə gec qəbul olunması kimi vaxtilə çox ağrılı görünən problemi arxa plana atıb. Az öncəyə qədər internetə dünyadakı ən son yenilikləri təqib etmək üçün girən birisi evdarlığa keçid alandan sonra ancaq kulinariya, uşaq sağlamlığı, evdarlıqla bağlı məlumatları gözünə təpir. Öz aramızdır, ət kəfi alan birinə hansısa ekspertin telefon açıb “bu gün parlamentdə jurnalistlərin məsələsi müzakirə olundu” deməsi nə dərəcədə təbii mənzərədir? Axı bu adamın parlamenti də, “iqtidar”ı da kiçik bir məkandadır. Ona görə də öz “məmləkətinin” hayındadır...
Bir sözlə, dünyaya mətbəxin pəncərəsindən baxmaq heç də asan iş deyil. Əsas odur ki, mətbəxin bacasından tüstü əskik olmasın. Gerisi onsuz da düzələcək...
P.S. Yeri gəlmişkən, bəzi müğənnilərə “bozbaş” ayamasının qoşulmasına da etiraz edir, bunun tezliklə dilimizdən yığışdırılmasını istəyirəm. Çünki bu, ən azı bozbaşa yox, onu dadlı hazırlayanlara qarşı haqsızlıqdır.

457 dəfə baxılıb