BİR QƏTLİN MÜƏLLİFLİK HÜQUQU

	30 iyul 2010


Onlayn ictimai-siyasi qəzet

Şahvələd ÇOBANOĞLU

BİR QƏTLİN MÜƏLLİFLİK HÜQUQU

Hacı Məmmədov yenə deyir ki, Elmarın qətlini o təşkil edib. Bəs niyə deyir? Sizcə, adam niyə xoşluqla bir qətli üzərinə götürsün? Üçüncü səbəb ola bilməz: ya vicdan ağrısı bunu ona dedirtdirə bilər, ya da təzyiq və sifarişlər. İndi siz deyin: bundan hansı Hacı Məmmədov kimi birisinə uyğun gəlir?

Əgər belə qatillərdə doğrudan da vicdan olursa, bu saat haradasa başqa bir qatilin vicdanı sızıldayır ki, onun əməlini kimsə boynuna götürür. Hacı Məmmədov bu əməliyyatını bir neçə dəfə təkrar etsə, mümkündür ki, ağrılardan vicdanı parça-parça olan bir tətikçi ortaya çıxıb desin: «Ay kişi, ayıb deyil, bizim işimizi niyə öz adına çıxırsan?!»
Bir də baxdıq ki, bundan sonra bu namərd qətlin müəlliflik hüququ üzrə mübahisə də yarandı, hörmətli Elçin Behbudov da məsələyə aydınlıq gətirmək üçün tərəflər arasında debat keçirdi. Niyə olmasın? İndiki birnəfərlik şoudan nəyi əskik olardı?!

***

Viktor Hüqonun «Səfillər»i böyük əsərdir. Bu əsərin tarixi reallığa bağlılığı - aktuallığı ölmək bilmir. Əsrlər öncə Parisdə baş verənləri oxuyursan, indi bizim Bakıda dövr edənlərə bənzəyir. Keçmiş katorqa dustağı, o zaman saxta Madlen soyadı ilə Monreyl şəhərinin meri olan Jan Valjan eşidir ki, bəs ayrı bir şəhərdə məhkəmə gedir və bu məhkəmədə katorqadan qaçmış Jan Valjanı yaxalayıb mühakimə edirlər. Əsl Jan Valjanı heyrət bürüyür: «Necə bəyəm, məni tutublar orada? Mən ki, buradayam!»
Jan Valjan həmin xəbəri ciddi adamdan eşitmişdi, təcrübəli və amansız polis zabiti Javer bunu şəhər merinə ona görə söyləmişdi ki, ikinci onu bağışlasın, hətta işdən çıxarsın, ona görə ki, indiyəcən cənab Madlenin Jan Valjan olduğundan şübhələnibmiş. Miskin hala düşmüş polis zabiti Javer qarşısında dayanan Jan Valjana yalvarırdı: «Cənab mer, məni bu yaramaz səhvə görə işdən azad edin, mən sizi gör kimə bənzətmişəm».
Monreyl şəhərinin meri bir neçə gün sonra məhkəmə gedən şəhərə yollanır. Məhkəmə zalında əyləşir. Onun əvəzinə müttəhim kürsüsündə oturan Şanmetyeyə tamaşa edir. Görür ki, adamlar bu adamın üzünə durur ki, bəli, müttəhim doğrudan da Jan Valjandır. Heç kimin şübhəsi qalmır. Hakim hökm oxumağa hazırlaşır. Bu zaman mer Madlen ayağa durur.
- Dayanın, Jan Valjan o deyil, mənəm!
«Səfillər»in ölməz səhnələrindən biri belə bitir. Amma hələ də tarix ədalət məhkəmələrində ayağa qalxacaq adamları gözləyir.

***

Tez-tez yazılarımda «Səfillər»dən xatırlamalar verdiyim üçün oxuculardan üzr istəyirəm. Bilirəm ki, böyük əksəriyyət bu əsəri oxuyub və mümkündür ki, xeyli adam mənim kimi onun vurğunu deyil. Lakin məsələ heç də mövzunun bədii tərəfində deyil. Ümumiyyətlə, bilmək olmur ki, Elmar Hüseynovun qətlini kim araşdırır, MTN, yoxsa MTN dustağı Hacı Məmmədov? Bəlkə Elçin Behbudov?

457 dəfə baxılıb