NƏ BAŞ VERİR BU ÖLKƏDƏ

	05 fevral 2012


Onlayn ictimai-siyasi qəzet

Şahvələd ÇOBANOĞLU

NƏ BAŞ VERİR BU ÖLKƏDƏ?

(“İnsan layihələri” silsiləsindən)
“Mən insanları iki yerə bölürəm - sual verənlərə və cavab verənlərə” (Sergey Dovlatov)

Dünən səhər yuxudan duranda eyni mövzuda məktəbdə esse yazmağa hazırlaşan Toğrul məndən soruşdu: “Həyatda məqsədin nədir?” Üzü Sokratdan Kantacan, Haydeggerdən Habermasa qədər az-çox oxuduqlarımın hamısı alt-üst oldu. Mən bu mücərrəd suala cavab verə bilmirdim. Bəzi cavablarım da vardı, amma deyəsən, onları qarşımdakı məktəbliyə inandırmaq gücündə deyildim.

Zarafata salmağa məcbur idim: “Məqsədim odur ki, hər gün səhərlər duranda bir stəkan süd içim”.
“Fəlsəfə uşaq suallarından başlayır” deyimini də bilirdim, amma uşaq suallarının hər kəsi uşaq yerinə qoya biləcəyi ağlıma gəlməzdi. Bir neçə saat sonra isə başqa bir çətin sualla rastlaşdım, bu sual isə mücərrədliyi ilə deyil, konkretliyi ilə mürəkkəb idi. Küçəni keçərkən Toğrul bir avtomobili göstərib dedi: “Maşına bax, adı ”Akkord"dur, deyəsən, “Akkord” şirkəti yol çəkməklə kifayətlənməyərək maşın da buraxır".
Dedim ki, yox, bu, “Honda” modelidir. Onda Toğrul soruşdu: “Doğrudan da ”Akkord" İlham Əliyevin şirkətidir?" Doğrudan da bunu dəqiq bilmirdim, hamı kimi mənim də buna gümanım böyük olsa da. Digər tərəfdən, bu şirkət başqa kimin ola bilərdi ki! Onda dedim: “Bu ölkədə onun olmayan çox az şey var”.
Günorta gənc həmkarlarımdan biri internetdə sual verdi: “Sizcə, söz azadlığını qorumaq üçün nələr etmək olar?” Dedim ki, yazmaq lazımdır. Yenə soruşdu: “Başqa nə etmək olar?” Yenə cavab verdim: “Yazmasan belə, hakimiyyətin yalan və oyunlarına qatılmamaq lazımdır”. Sual davam etdi: “Özgə nə etmək olar?” Birdən fikirləşdim ki, bundan sonra bu adam soruşacaq: “Ayrı nə etmək olar? Qeyri nə etmək olar?” Mən bu qədər suala necə cavab verim? Əslində gərək bu sualın cavabını ya jurnalist özü bilə, ya da gərək onunla da zarafata keçəsən. Belə də etdim: “Hakimiyyətin tərəfinə keçmək lazımdır ki, sözünü kəsməsinlər”.
Az sonra Natiq Cavadlı təlaşla soruşdu: “Bəy, ölkədə nə baş verir?” Belə soruşursa, hökmən Natiqdə təzə bir söz olur. Amma mən ona bu gün tamam başqa cavab verdim: “İndi ölkədə deyiləm, evdəyəm, ona görə heç nədən xəbərim yoxdur”. Deyəsən, Natiq küsdü.
Nəhayət, günortadan sonra Toğrul növbəti sualını verdi: “Kitab oxumaqdan çox yazırsınız. Məgər kitab oxumağın hamıya xeyri var? Məsələn, eşşəyə?” Bu uşaq lap ağ edib. İndi anladım ki, ata-anası ondan niyə şikayətçidir. Qərara gəldim ki, hər həftənin sonunda onun bir bəhanə ilə bizə gəlməsini qadağan edim. Verdiyi suala baxın: “Kitab oxumağın eşşəyə nə faydası?!” Mən nə cavab verim buna: “Axı sən bilmirsən ki, eşşəklər kitab oxumur? Oxusaydı, eşşək olmazdı ki!”
Günün sonunda onunla birlikdə Azadlıq prospektində tez-tez getdiyim bir dükana girdik və orada salamlaşandan dərhal sonra məndən soruşdular ki, nə düşünürəm, Barak Obama Nobel mükafatı almaq üçün nə qədər pul verib. İkinci sual: “Sənə nə versələr, İlham Əliyevi tərifləyərsən?”
Mən bu anda yerimdə donub qaldım. Səhər cavab verə bilmədiyim “Həyatda məqsədin nədir” sualının cavabını anladım. Toğrulun zəhləm getmiş bu mücərrəd sualına məndə bir hörmət yarandı. Bir anlığa başa düşdüm ki, mənim həyatda yalnız bir məqsədim var. Sadəcə bu adamlar kimi yaşamaq istəmirəm. Nə olursa, olsun! Nə olacaqsa, olsun! Yox, o cür yaşamaq olmaz! Çox təsirlənmişdim. Sanki həmin an bizim ölkədə yalnız və yalnız bir şey baş verirdi, mən mücərrəd sualları sevməyə başlayırdım.

1116 dəfə baxılıb