QOCALMAYAN KÖŞƏ YAZARLARI...

	30 iyul 2010


Onlayn ictimai-siyasi qəzet

Sevinc TELMANQIZI

QOCALMAYAN KÖŞƏ YAZARLARI...

Köşə yazarlığı Azərbaycan mətbuatında cavan sahə sayılır. Hərənin bir «künc»də dayanıb, mərkəzə hücum etməyə çalışmasının 10 yaşı ola, ya olmaya.

Bu 10 ildə vurduğu zərbələrə görə başı ağrıyan da olub, hər şeydən yazıb, əslində heç nədən yazmayaraq, sudan quru çıxanlar da. Şəklinə görə tanınanlar da var, barışmaz mövqeyinə, güclü qələminə görə sevilənlər də. Amma Azərbaycan mətbuatında diqqətimi cəlb edən məqam köşə yazarlarının yaş senzi ilə bağlıdır. Yəqin müşahidə etmisiz, əksəriyyəti cavan nəslin nümayəndələri, elə əksəriyyəti də qan-qan deyənlərdir. Yaşı 50-60-ı ötən neçə köşə yazarı tanıyırsınız? Bir əlin barmaqlarının sayı qədər, eləmi? Bəs niyə belə olsun? Şanlı hökumətimizin də bu günlərdə pensiya yaşını artırdığını nəzərə alsaq, həmkarlarımızın bu məsləkdən türkün sözü, tez əməkli olması ədalətsizlik deyilmi?
Çox uzağa getməyək. Qonşu Türkiyədə 70-ci onilliyi xırdalayan Doğan Hızlan, Oktay Ekşi, 82 yaşlı İlhan Səlçuk, onlardan bir az daha cavan olan Hıncal Uluc... hər gün öz köşələrində qızıl xırdalayır. Maraqlı bir paralel də deyim ki, cənab Ekşi Türkiyə Mətbuat Şurasının sədridir və hər gün yazılarında hökuməti yıxıb-sürüyür. Digərləri də onun kimi. Bir gün oxuyursan ki, insanlara öz müdrik məsləhətlərini verirlər, cavanlıqlarına səyahət edib, maraqlı paralellər aparırlar, başqa gün hökumətlə çiling-ağac oynayırlar. Bildiyim qədər, inkişaf etmiş ölkələrin mətbuatında da əhəmiyyətli sahələrdə məhz yaşlı köşə yazarları qələm oynadır.
Bir dəfə tanınmış media ekspertlərindən biri yana-yana dedi ki, Azərbaycanda köşə yazarlarının cavan olması anormallıqdır. Onlar həyat, insanlar, lap elə öz məsləkləri ilə bağlı hansı dərin təcrübəyə sahibdilər ki, hələ bir camaata ağıl da versinlər? Düzü, ətrafımızda həmin ekspert kimi düşünənlər çox olduğundan onu qınamadım. Ağlın yaşda yox, başda olması məsəlini təkrarən xatırlatmaq istəməzdim, amma bu, belədir. Bu məmləkət o qədər nurani simalı, amma ağlı bir qarış havada olan adamlar görüb ki. Hər saçı-saqqalı ağ olanın sözü dəyərli olsaydı, Şaxta babaya əməkdar köşə yazarı statusu verilərdi.
Digər tərəfdən, indi ətrafımıza nəzər yetirsək, yaşlı nəsil jurnalistlərinin kimlər olduğunu ürək ağrısı ilə seyr edə bilərik. Əksəriyyəti özü olub, sözü olmayan qəzetlərdə çalışanlar, bir şaqqa qoyuna tərifnamə yazanlar, vaxtilə «Sağıcı qadın» kimi nəşrlərdə «can qoyub», indi adları «reket» siyahısından düşməyənlər... Onların yazdıqları sizə, bizə, oxucuya nə verə bilər axı?
Amma məncə, bizim məmləkətdə jurnalistikanın cavanlaşması hansı səbəbdən qaynaqlanırsa, köşə yazarlarının cavanlaşmasının səbəblərini da orada aramaq lazım. Gerçək jurnalistika cəsarət istəyir, yeri gələndə məhrumiyyətə, təzyiqə sinə gərməyi, kimlərləsə üz-göz olub, hətta dost itirməyi tələb edir. Sözü üzə demək(yazmaq), yazdıqlarının arxasında dayana bilmək, türklər demiş, bir az dəliqanlı olmağı da həmçinin... Və təəssüf ki, hazırda Azərbaycan insanının canından çıxmayan qorxu-hürkü jurnalistikadan da yan ötmür. Yaşlı adamlar daha təmkinli, suyu üfürərək içməyi tərcih edirlər. Köşələrdə isə bəzən bu təmkinə, yüz ölçüb bir biçməyə yer olmur. Oxucu səndən təcili, sillə kimi cavablar istəyir, gözləyir.
Cavanlar çox çətinliklə jurnalistikaya gəlir, ona şübhə yox. Bəziləri gəlir, bir az dolaşır, qonararla ilkin tanışlıqdan sonra (sanki gələn kimi onlara qızıl xəzinəsi veriləcək ədasıyla həm də) təbii ki, «yorulur» və özlərini verirlər «qrantyeyənlər»in yanına. Sonra da o monitorinq sənin, bu seminar mənim, mətbuatın yolunda «can çürüdürlər». Beləcə, məşhur məsəldə deyildiyi kimi, gedən gedir, qalan sağlar bizimdir lövhəsi yaranır....
Odu ki, hərdən mətbuatda ağsaqqal-qarasaqqal söhbəti salanlara çox da fikir verməyin. Azərbaycan reallıqlarını saqqalın rəngi ilə dəyişmək olmur. Necə deyərlər, dəniz suyunun duzlu olduğunu bilmək üçün bütün dənizi içməyə ehtiyac yoxdu. Siz yazarın yaşına yox, onun yazdığına baxın. Uduzmazsınız, məndən deməkdi.

361 dəfə baxılıb