QANIMIZI İÇƏNLƏR | Yeni Müsavat

	13 mart 2010


Onlayn ictimai-siyasi qəzet

Sevinc TELMANQIZI

QANIMIZI İÇƏNLƏR

Yəqin, tez-tez siz də bu sualı özünüzə verirsiniz: bu ölkədə düzgün işləyən nəsə, kimsə varmı? Doğrudanmı hamı bir-birini aldadıb “Məhəllə” filminin qəhrəmanları kimi, “bu gün kimə atım qabağa düşüm” psixologiyası ilə yaşayır? Dükan-bazarçısı belə, məmuru belə, həkimi də onların hamısından beşbetər... Elə gün olmur ki, sonuncularla bağlı mətbuat yeni bir “ÇP”, əcaib bir xəbər yazmasın. Canını sözün bütün mənalarında onlara etibar et, qarşılaşdığın mənzərəyə bax.

Sağ olsun “Yeni Müsavat”ın gənc reportyorları. Əməkdaşlarımız bu dəfə də bir neçə laboratoriyaya baş vurub, analizlərini təqdim ediblər və hər birindən fərqli-fərqli cavablar alıblar. Bu, “Qayğanaq”, “Çəkirəm haaa” verilişlərinin zarafatları deyil ha. İnsanlar rəsmən öz canlarının hayında olduqları vaxt baş vururlar laboratoriyalara və şirin-şirin aldadılırlar. Dünən “Alma” qəzetində oxuyuram ki, şəhərin ayrı-ayrı yerlərində qoyulan tərəzilərin də hərəsi bir cür işləyir. Birində 54 kilo olan insanın bir metr sonra “dəhşət arıqladığı” və 50 kiloya düşdüyü məlum olur. Hər yerdə aldadılmağa bir növ adətkərdə olmuş məmləkət insanı neyləsin, kimin yaxasından yapışsın? Yaxa yapışma söhbətinə az sonra qayıdacam, hələliksə...
Sirr deyil ki, ölkədə tibb sahəsi gerilədikcə həkim-aptek, həkim-dərman firmaları, həkim-laboratoriya əməkdaşlığı ağlasığmaz sürətlə inkişaf edir. Bu dəqiqə 5 illik peşə təcrübəsi olmayan, dayı-əmi gücünə diplom alan həkimlərin belə “öz” apteki, dərman firması, laboratoriyası var. Tam şəbəkə marketinqi. “Mütləq mən göndərən yerə get” deyən həkimin sözündən çıxmağa kimin cürəti var? Həkim öl desə, yalan olmasın, öləsiyik. Baxmayaraq ki, bunun fəsadını da canımızla-başımızla elə özümüz çəkirik. Deməli, həkim səni səriştəsiz laboratoriyaya göndərir, ortaya yanlış analiz nəticələrin çıxır, sonra bu nəticə əsasında sənə yanlış müalicə yazırlar, ardınca elə “dütdülü” aptekə keyfiyyətsiz dərman dalınca göndərirlər. Nəticə? Hamısını canın bahasına ödəyirsən...
Özü də analiz deyib yan keçməyin ha. Allah heç birinizin yolunu özəl (lap elə dövlət) laboratoriyalarına salmasın, amma həkimin göndərişi ilə üç-dörd analizdən keçmək minimum 70-80 manat edir. Nəyə əsasən müəyyənləşir bu preyskurantlar? Bu məbləğə laboratoriya işçisinin kosmetika xərcləri, laboratoriya müdirinin axşam toya yazdıracağı nəmər də daxildirmi, bunları kimsə bilmir. Bildiyimiz o ki, bütün laboratoriyalar o məchul “yüksək səviyyəli” aparaturası ilə öyünüb camaatın başında qoz sındırır. Sonra da məlum olur ki, hərənin aparaturası qanımızı başqa cür içir.
Bir müddət öncə “El içində” verilişi də maraqlı proje gerçəkləşdirib sidik analizi adı ilə laboratoriyalara başqa maddə təqdim etmişdi. O “yüksək aparaturalı” laboratoriyaların cəmi ikisi bunun sidik olmadığı barədə rəy yazmış, qalanları isə sənədli-möhürlü nəticələr ortaya qoymuşdu. İndi soruşuram: o laboratoriyalar cağbacağ işləyirmi? Həkimlərin göndərişi ilə insanlar yenə quzu kimi oralara axışırmı? Yaxşı, alan razı, satan razıdırsa, bu tamaşada bizim rolumuz nə? “Bəyin oğurlanması”nda deyildiyi kimi, bir igid tapılmır ki, o elçi daşını götürüb İsrafilin başına çırpsın? Şəxsən mən bu günə qədər həkim səhvinə, laboratoriya fırıldağına, dərman firmasının dələduzluğuna görə məhkəmədə çarpışan Azərbaycan vətəndaşı görməmişəm. Olubsa da o qədər səs-küysüz olub ki, biz xəbər tutmamışıq. Yəni bu qədərmi çətindir? Əmlakına, əlindən alınmış dükanına, qonşu ilə təpikləşməyə görə məhkəmə-məhkəmə dolaşan adamlar həkim qarşısında doğrudanmı acizdir? Necə yəni, həkimlə həkimlik etmək olmaz? Bal kimi də olar. XIX əsr deyil ki, eşşək südü ilə bal qarışığının effektinə inanaq? Xarici ekspertlər, xarici laboratoriya, bu ölkədən, onun səhiyyə sisteminə dəxli olmayan min cür obyektiv qurum var. Maraqlanıb, araşdırıb, onların rəyi ilə paralel aparırsan və əlində faktın olur. Şəxsən mən hər dəfə özümlə, uşağımla bağlı hansısa sağlıq problemi yarananda həkimdən sonra internetə baş vurur, yüzlərlə tibb saytı, portalından, forumundan dərdimə çarə axtarıram. Yerli həkimin dediyi ilə yazılanlar üst-üstə düşdü, nə əla. Düşmədisə - öyrəndiklərimi fakt kimi həkimin qabağına qoyub onu divara dırmaşdırıram. Daha məsuliyyətli olsun, məni aldatdığını düşünməsin, ən nəhayət, bu cahil ömründə o da nəsə öyrənsin deyə...
Çox sərt görünə bilər yazdıqlarım, amma inanın ki, söhbət insan həyatından gedəndə tolerantlığa, amerikansayağı gülüşə yer qalmır. Qanımızı onsuz da hər yerdə içirlər. Deyəsən, indi də ona laboratoriyaların tamahı düşüb. Qanınızı içməyə qoymayın. O, sizə hələ çox gərək olacaq.

438 dəfə baxılıb