DONUZLA SOVRULANLAR... | Yeni Müsavat

	12 mart 2010


Onlayn ictimai-siyasi qəzet

Sevinc TELMANQIZI

DONUZLA SOVRULANLAR...

Zaman- 2006-cı ilin fevralı. Məkan - 7 saylı Yoluxucu Xəstəliklər Xəstəxanası. Günorta radələrində “Yeni Müsavat”ın iki reportyoru sözügedən xəstəxanaya quş qripi projesi gerçəkləşdirmək üçün daxil olur. Həmin reportyorlardan biri bəndəniz, digəri isə redaksiyanın “Rey babası”, yəni veteran jurnalist Rey Kərimoğludur. Canı sağ olsun Reyin, həmişə projelərimizin “şepitilnı” rollarını canla-başla öz üzərinə götürürdü. Yay gələndə Reyi gün, qış gələndə don “vurmalıydı”.

Nəsə, mətləbdən uzaqlaşmayım. Projenin ssenarisinə görə, həmin vaxtlar Azərbaycanı başına götürmüş quş qripinin durumunu incələməliydik. Rey guya mənim əmim oğlu idi və yerli xəstəxanalarda quş qripinə yoluxan insanları təsbit etmənin, onlardan necə analiz götürüldüyünün və ən nəhayət, müalicəsinin formasını öyrənmək üçün əməkdaşımıza belə bir qəddar “damğa” vurmuşduq. İndiyə qədər yadımdadır, içəri girdik, mən “əmim oğlundan” virus keçməsin deyə ağzıma bağladığım maska ilə “kömək edin, bu adam quş qripinə yoluxub” deyə haray qopardım. Nəsə, həkimlər gəldi, Reydən heç bir analiz götürmədən, müayinə belə etmədən, eləcə müdrikcəsinə üzünə baxıb dedilər ki, səndən quş qripi virusu olmaz. Neyçün ki, quş qripinə yoluxan adam yeriyə, ağzını aça bilməməli, qızdırmadan dil-dodağı yanmalıymış... Axırda da bir bizi danladılar ki, “daha camaat görməmişliyə düşüb, bir az qızdırması qalxan kimi daraşır həkimin canına ki, quş qripi olmuşuq. İmkanınız olsa, gələndə özünüzlə telekanalları da gətirərsiniz ki, sizi çəksin”. Bir sözlə, bir o qaldı ki, bizi sillə-təpiyin altına salsınlar...
Bunu niyə xatırladım? Çünki gözünüz aydın, indi də ölkəmizə donuz qripi təşrif buyurub. Artıq Ukraynadan gələn bir Azərbaycan vətəndaşında A/H1N1 virusu (donuz qripi) aşkar edilib. Xəbərə görə, Kürdəmir sakini olan xəstə Ukraynanın İvanovo-Frankovsk vilayətində müvəqqəti yaşayıb və oktyabr ayının sonunda Azərbaycana qayıdıb. Hazırda adı açıqlanmayan xəstə Elmi-Tədqiqat Ağciyər Xəstəlikləri İnstitutunda müalicə olunur. Di gedin...
Aylardır “niyə bizdə o əjdahadan yoxdur” deyə-deyə halı pisləşənlər sevinə bilərlər. Məncə, o sevinənlərin siyahısına Səhiyyə Nazirliyi, bəzi xəstəxanalar liderlik edəcək. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatından, Dünya Bankından xəstəliyin müalicəsi üçün axacaq milyonları, o milyonları əritmək üçün keçiriləcək girdirmə tədbirləri nəzərə alanda niyə də sevinməsinlər ki... Görərsiniz, donuzdan gələn milyonlarla kimlər varlanacaq, özünə yeni maşın, ev alacaq. Mən ölü, siz diri, görəcəksiz.
Ölkəmizdə donuz qripinin tapılmasını yayan “Azadlıq” radiosunun xəbərinə ilkin şərh necədir bilirsiz? Vüsalə adlı oxucu yazıb ki, “ümid edirəm, birinci məmurlar yoluxacaq. Çünki onlardan başqa cür qurtula bilmirik”. Dedim axı, hərə bu xəbərə öz prizmasından baxır: məmur axacaq milyonlara, sıravi insan bu xəstəlikdən məmurların ölə biləcəyi ehtimalına görə sevinir... Amma mən heç kimə vaxtından əvvəl sevinməyi (eləcə də üzülməyi) məsləhət görmürəm. Çünki şair demiş, biz qoca qafqazlı igid ərlərik. Quş qripi boyda bəladan sağ-salamat qurtula bilmişiksə, donuz qripi nədir ki, onun qarşısında boyun əyək? Osmanlıların sözü olmasın, donuz bizə vız gələr, tırs gedər...Ən azı ona görə ki, immunitetli xalqıq. Nələr, nələr keçirmişik tarix boyu. Nə ikiayaqlı “donuzlar” görmüşük, nə virusların sınağından keçmişik. Burnumuz da qanamayıb. Belə baxanda bu ölkədə yaşamağın özü elə xəstəlikdir. Addımbaşı pozulan hüquqlarına, məmur özbaşınalığına... və daha nələrinə görə. Özü də zarafat deyil, qosqoca Səhiyyə Nazirliyi deyir ki, vəziyyət nəzarət altındadır. Sizin bu bəyanatdan sonra nəsə şübhəniz qaldısa, deməli, qəlbi qarasınız, vəssalam. Səhiyyə Nazirliyi deyirəm ey ağzımda, o boyda Çörçil... Bu günə qədər bu nazirliyin nəzdindəki xəstəxanalardan, onun həkimlərindən əlimiz yağa-bala batmayıbmı? Onda nəyə şübhə edirsiniz?
Daha bir təsəlli. Yadınızda, hələ quş qripi olan vaxt yerli baytarlar bar-bar bağırırdı ki, biz bu xəstəliyin ölkəyə gəlməsinin qarşısını ala bilmərik. Quşdu da, uçur, ayağına zəncir vurası deyilik ki... Amma indi vəziyyət daha parlaqdır, donuza (hərçənd bu xəstəlik heyvandan keçmir) nəzarət etmək olur, uçmur, özü də düz gözümüzün qabağındadır. Digər tərəfdən, bizim ixtisaslaşmış həkimlərimiz var, yazının girişində qeyd etdiyim olaydakı kimi, adamın üzünə baxan kimi şəcərəsini qoyurlar qabağına, onda qala donuz qripini tapıb dədəsini yandırmayalar...
“Donuza kiş deməklə darıdan çıxmaz” deyib atalar. Çalışaq özümüzü qoruyaq, həm də onların ikiayaqlısından...
P.S. Reyə müraciət: Qardaş, bir “donuz qripi projesi”ylə necəsən? Vaxtı çatıb...

350 dəfə baxılıb