 |
Şahvələd ÇOBANOĞLU  NEFTSİZ ÖLKƏDƏ NECƏ YAŞAYIRLAR?
|
Gəlin elə bir ölkədən danışaq ki, onun nəinki nefti, ümumiyyətlə, heç bir faydalı qazıntısı, təbii sərvəti yoxdur. Bir vaxtlar bu ölkə o qədər kasıb idi ki, kişiləri arvadlarını da götürüb özgə ölkələrin ordularında əsgər “işləməyə” gedirdi. Onun ərazisi Azərbaycandan iki dəfə azdır, əhalisi isə az qala Azərbaycan əhalisi qədərdir. Ərazilərinin böyük hissəsi dağlardır. Ən çox qar yağan ölkələrdən biridir. Bəs bu ölkə neftsiz, qazsız necə yaşayır? İnsanlar orada acından ölmür ki?
Az qala yadımdan çıxmışdı, bu ölkənin dənizə çıxışı da yoxdur, balığı, kürüsü də yoxdur. İpək yolunda da yerləşmir... İlahi, üstəlik, bir neçə dövlət dili var, federal dövlət quruluşu var...
Orada yaşayanların halına ağlamağa hazırlaşanlara bəzi iqtisadi rəqəmləri də demək istəyirəm. Göz yaşlarınızı silmək üçün dəsmallarınızı hazırlayın.
Azərbaycanda adambaşına düşən ümumi daxili məhsul (ÜDM) 3600 ABŞ dollarıdır. Bəs bu ölkədə nə qədər olsa yaxşıdır? Neftsiz, qazsız, balıqsız, kürüsüz, missiz, alüminiumsuz, qızılsız bu ölkədə adambaşına düşən ÜDM 60.000 ABŞ dollardır. Bəli, 60 min, bizdəkindən 16 dəfə çox.
Ağlamağa hazırlaşanlar indi dəsmallarını çıxarıb öz halımıza ağlasınlar.
Bu ölkə rəqabətə dözümlü iqtisadiyyatına görə bütün dünyada ilk onluğa daxildir. Məhz demokratik idarəçiliyin hesabına dünyanın ən yaşamalı ölkəsinə çevrilən bu ölkənin adı İsveçrədir. Bu ölkə “Nestle”nin ölkəsidir, saatlar və banklar ölkəsidir. Yaxşı məktəbləri, yüksək təhsili olan ölkədir. Burada qanunlar da saat kimi işləyir. Dağlar və azadlıqlar ölkəsidir.
Demokratiyanın, qanunun gücü budur. Avropa dəyərləri adlanan müasir birgəyaşayış sisteminin üstünlüyü budur. Azadlığın gücü budur. “Bizim pulumuz çoxdur” deyən İlham Əliyevin cavabı budur. Neftsiz-qazsız ölkəni cənnətə çevirən azadlığı neftin-qazın kölgəsində görüb, ayaq altına alan bir rejimin bundan yaxşı cavabı yoxdur. İsveçrə!
İsveçrə Norveçdən də yaxşı nümunədir. Çünki o, neftsiz Norveçdir.
***
Yaşadığım küçənin yollarındakı biabırçılığı tam mənası ilə yalnız dağ rayonlarına gedəndə anlayıram. Dağ kəndinin yolu bizim şəhərdəki yoldan yaxşıdır. Bakının ancaq bəlli küçələri şəhər küçəsi sayılır. Bir dəfə qonşulardan biri dedi ki, əşi, bu demokratiyanı burax, gəl küçəyə asfalt yol çəkdirək. Çəkdirə bilmədik. Amma ona verdiyim cavabı da unutmaz yəqin: “Demokratiya həm də adamın küçəsinə asfalt yol çəkir. Bunu gec-tez hamı qulağından sırğa kimi asacaq”.
Demokratiya məktəb tikir, yol çəkir, tikilmiş məktəbə əsl təhsil gətirir. Demokratiya yol salır. Xəstəxanalar yaradır, həkimlər yetişdirir. Amma indi necədir? Gündə təzə bir obyektin qırmızı lentini kəsirlər, fəqət, heç nə yaxşılığa dəyişmir. Çünki mahiyyəti yalnız azadlıq dəyişə bilər. Çünki azadlıq yoxdur. Boyamaqla ölkə düzəlməz. İstəyir 5 dənə də “Şahdəniz” tap, xeyri yoxdur.
***
Bəzi qoçaqlar deyir ki, Avropa dəyərləri ilə ehtiyatlı olmaq lazımdır, milli xüsusiyyətlərimizi itirə bilərik. Tam əksini düşünməyə məcburuq. O dəyərlər bura gəlməsə, bu ölkədə milli kimlikdən də əsər-əlamət qalmayacaq. Hakimiyyətə züy tutanlar, yaxud ona qarşı bir söz ağzından çıxmasın deyə özünü cahil cildinə salan bəzi oxumuşlar da belə düşünür. Vətən, ar, namus təəssübü çəkən bu adamlar hər şeyin necə əldən getdiyini görürlər, amma özlərini görməzliyə vururlar... 435 dəfə baxılıb
|
[05.03.2010] - EYNULLANI VƏ ÖLKƏNİ İZLƏYƏN TALE [04.03.2010] - AKİF ÇOVDAROV MÖVZUSU [01.03.2010] - GÖRÜNMƏYƏN DƏRDİN ADI [28.02.2010] - SƏMƏD SEYİDOVUN DOLANMA VƏRƏQƏSİ [25.02.2010] - RÜŞVƏTLƏ QİYMƏT YAZILAN DÜNYƏVİ UNİVERSİTET [22.02.2010] - REAL MÜXALİFƏT KİMDİR? [21.02.2010] - MƏRDANOV RAMİZ MEHDİYEVİ DƏ MƏHKƏMƏYƏ VERƏCƏKMİ? [14.02.2010] - QARIN ALTINDAN ÇIXAN GİZLİ QAZ ŞİRKƏTİ [12.02.2010] - MÜXALİFƏTİN KONSERV ZAVODU [11.02.2010] - MÜSAVATÇI DOSTUMLA ÜZ-ÜZƏ [09.02.2010] - METENİN İLGİNC LAYİHƏSİ [04.02.2010] - DEMOKRATİK MÜBARİZƏ SÖNƏ BİLƏRMİ? [01.02.2010] - LİDERLƏR BİR DAİRƏDƏ YARIŞSINMI? [31.01.2010] - SABİR AZƏRİNİN ÖLÜMÜ [28.01.2010] - SƏN DƏ İNTİHAR EDƏ BİLƏRSƏNMİ? [26.01.2010] - HAİTİDƏN AZƏRBAYCANA MESAJ [24.01.2010] - XƏYANƏT ETDİNİZMİ? [22.01.2010] - SİYASƏTƏ QAR YAĞANDA [17.01.2010] - YOL QIRAĞINDA YIXILIB ÖLMÜŞ ADAM HAQQINDA [14.01.2010] - OĞURLANMIŞ ADAMLA SÖHBƏT [27.12.2009] - AFRİKADAKI AZƏRBAYCAN CORABLARI [24.12.2009] - “ÖZ-ÖZÜMƏ DANIŞDIM BƏZƏN YERİMDƏ...” [21.12.2009] - İLİN BÜTÜN HADİSƏLƏRİNİN YADDA QALMASI [18.12.2009] - QALXAN QAN TƏZYİQİ, QIRILAN ÖMÜR NECƏ OLUR? [18.12.2009] - QALXAN QAN TƏZYİQİ, QIRILAN ÖMÜR NECƏ OLUR? [17.12.2009] - BİR KİTABIN SİRRİ [14.12.2009] - KOMMERSANT MUĞAM USTASI [13.12.2009] - İLLƏRDİR QAPININ AĞZINDA [10.12.2009] - ÇİRKİN “AZƏRBAYCAN MODELİ” [09.12.2009] - 5-ci ADAMI ÖLDÜRDÜLƏR [07.12.2009] - İSTİRAHƏT GÜNLƏRİNİN NEVROZU [04.12.2009] - DEMOKRATİYA UZUN YOLDURMU? [03.12.2009] - ÖZÜNÜTƏKZİBİN ZİRVƏSİNDƏ [30.11.2009] - MOSKVAYA TELEQRAM [27.11.2009] - ABIYEV ABIYEVLİYİN İDEOLOQUNA QARŞI [23.11.2009] - AZƏRBAYCANDAN TÜRKMƏNİSTAN ALINMIR... [22.11.2009] - NÜFUZSUZ MÜSƏLMANLARIN HAQLARI [19.11.2009] - YAZMAQ HAQQINDA YAZI [16.11.2009] - ŞƏKLİNİ İLLƏRDİR SAXLADIĞIM ZƏNCİ QIZ HAQQINDA [14.11.2009] - TƏŞƏKKÜRLƏR, AYDIN HƏSƏNOV! [12.11.2009] - MƏHKƏMƏNİN PARTİYA QƏRARI [08.11.2009] - MASKASIZ HƏFTƏ [05.11.2009] - MÜHARİBƏ HAQQINDA [01.11.2009] - BİR KƏNDDƏ 3 ÖLÜM HADİSƏSİ [26.10.2009] - 30 OKTYABRIN QANLI SİRLƏRİ [25.10.2009] - HƏYƏCANLI BAL AYI [22.10.2009] - İLHAM ƏLİYEVİN ALTERNATİVİ KİMDİR? [20.10.2009] - ERMƏNİ DƏ İSTƏMİR, AZƏRBAYCANLI DA... [18.10.2009] - SAAKAŞVİLİNİN UĞURSUZ OĞLU [17.10.2009] - QAZIN QİYMƏTİ NİYƏ GİZLİ SAXLANILIR? [15.10.2009] - TOXUNULMAZ PORTRETLƏR [11.10.2009] - NƏ BAŞ VERİR BU ÖLKƏDƏ? [10.10.2009] - BİR QƏTLİN MÜƏLLİFLİK HÜQUQU [08.10.2009] - YEMƏK SEÇKİSİ [06.10.2009] - ABDULLA GÜL NİYƏ GÜLÜRDÜ? [05.10.2009] - HÖKMDAR MEYMUNU ASLAN ADLANDIRANDA [01.10.2009] - KİRAYƏ FONDU [29.09.2009] - PULUMUZ AZALIR [28.09.2009] - ÇEMPİON KÖRPÜ [26.09.2009] - OLQAYA NİYƏ MƏKTUB YOXDUR? [23.09.2009] - BƏS VİDADİ MAHMUDOVU NİYƏ QINAYIRDIQ? [18.09.2009] - QARDAŞININ MEYİTİNİ YEYƏNLƏR [17.09.2009] - DƏLİDƏN TƏRS XƏBƏR [16.09.2009] - BAYRAQDAN DANIŞARKƏN... [13.09.2009] - ƏLİNİZ TELEFONDA OLSUN [11.09.2009] - PALTAR NAZİRİ [07.09.2009] - HƏMID HERİSÇİNİN SÖYÜŞLƏ BİTƏN KİTABI [06.09.2009] - OSMAN GÜNDÜZÜN İNTERNET UĞRUNDA MÜBARİZƏSİ [05.09.2009] - AKVARİUMDA BALIQ OVU [03.09.2009] - MOLLA NİZAMİ GƏNCƏVİ [28.08.2009] - PARKDA AĞLAMAĞIMIZ [27.08.2009] - CADUGƏRİN CİBƏ ŞEY ATMASI [23.08.2009] - 6 №-li ÖLKƏDƏ YAŞAMAĞIN ÜSTÜNLÜYÜ [20.08.2009] - KONDUKTOR HAQDA SUSANDA [19.08.2009] - MANQURT NECƏ YARANDI? [17.08.2009] - SAXTALAŞDIRILAN XATİRƏLƏR VƏ ETİBARSIZ GÖZLƏR [16.08.2009] - TÜRKMƏNİSTANIN AZƏRBAYCAN MODELİNİ SEÇMƏSİ [15.08.2009] - MİLLİ SMS QALMAQALI [13.08.2009] - ƏRDOĞAN VƏ “GEN” MMC [10.08.2009] - İSA QƏMBƏRİN PİS NÜMUNƏSİ NƏ OLARDI? [09.08.2009] - ÇIXIŞ YOLU NƏDİR? [06.08.2009] - TELMANIN MƏKTUBU [04.08.2009] - 4 UŞAQ ATASININ OĞRUYA ÇEVRİLMƏSİ [03.08.2009] - CƏSARƏTİ SIĞORTA ETDİRMƏK [02.08.2009] - YORĞUN REPETİTOR [30.07.2009] - AZƏRBAYCANIN BANAN GİZLİNLƏRİ [30.07.2009] - ƏGƏR OĞLUN NARKOMANDIRSA... [27.07.2009] - RUSİYA PENSİYALARI QALDIRDI [24.07.2009] - İKİ NAZİRİN ÇIXIŞI [23.07.2009] - ƏKİNDƏYİK, DOSTLAR! [20.07.2009] - ANTİVİRUS PROBLEMİ [19.07.2009] - ZAHİD QARALOVUN CƏZASI [17.07.2009] - ÇOX YAXŞI PROQNOZ [16.07.2009] - MİRMAHMUD BƏYİN EYNƏK SÖHBƏTİ [13.07.2009] - ƏN GÜCLÜ SİYASƏTÇİNİN YAYDA ORTAYA ÇIXMASI [12.07.2009] - SÜLH DAVASI [10.07.2009] - TƏK-TƏK HAMINI... [09.07.2009] - SÖYDÜYÜNÜ SEVMƏK ƏMRİ [06.07.2009] - “İŞ YOLDAŞIM XƏSTƏXANADA HEPATİTƏ YOLUXUB” [05.07.2009] - SƏHİYYƏ NAZİRİ NİYƏ SUSDU? [03.07.2009] - 60 YAŞLI LƏTİŞ XALANIN SİQARET SEÇİMİ [02.07.2009] - ƏHALİ İKİ DƏFƏ UCUZLAŞANDA... [01.07.2009] - MÜQƏDDƏS HONDURAS KONSTİTUSİYASI [29.06.2009] - TAXIL ƏKİB XİYAR BİÇƏNLƏR [28.06.2009] - EHRAMLARA QARŞI EHRAM [26.06.2009] - İRAN, ÖZBƏKİSTAN, DAHA SONRA AZƏRBAYCAN... [25.06.2009] - YENİDƏN XALQ CƏBHƏSİNƏ QAYIDAQMI? [22.06.2009] - 1 MANATI QAYTARIN! [21.06.2009] - APOLİTİK BİABIRÇILIQLAR [18.06.2009] - PAKETDƏKİ 100 DOLLAR KİMİNDİR? [17.06.2009] - 2010-cu İLDƏ NƏ BAŞ VERƏ BİLƏR? [10.06.2009] - OSLODA AZƏRBAYCANLA BAĞLI NƏYƏ GÜLDÜLƏR? [09.06.2009] - SƏMƏD SEYİDOVA TƏŞƏKKÜR EDƏN ERMƏNİLƏR VƏ OSLO [08.06.2009] - NORVEÇDƏ AÇILAN SİRR [31.05.2009] - TALEYƏ DÜŞƏN KÖLGƏLƏR [28.05.2009] - BALIQLA YIXILAN ORDU [27.05.2009] - BİR SAATA NORVEÇƏ GEDİB-GƏLMƏYİM [25.05.2009] - DANIŞA-DANIŞA SUSMAQ [24.05.2009] - HEYF BAĞLANAN MƏSCİDİN YANINDAKI UNİVERSİTETDƏN... [21.05.2009] - “QARABAĞIN AÇARI MƏNDƏDİR!” DEYƏN ADAM [20.05.2009] - ÖZBƏKLƏR [19.05.2009] - TÜRKİYƏYƏ GEDƏN ERMƏNİLƏR [17.05.2009] - AYSELLİ AVROPA VƏ MƏDƏNİ QULLAR ÖLKƏSİ [15.05.2009] - QARADAĞ PROBLEMİ [14.05.2009] - MƏŞƏDİ İBADIN VERGİ MACƏRALARI [13.05.2009] - BU DA QARABAĞ DANIŞIQLARININ SİRRİ [10.05.2009] - GÜL KİMİ GƏNCLƏR [09.05.2009] - AVTOMOBİL VƏ JURNALİST [08.05.2009] - AVTOMOBİL VƏ JURNALİST [07.05.2009] - O SEVGİNİN “SE”si BELƏ YOX İDİ [05.05.2009] - TAPANÇA BAZARI [04.05.2009] - DAŞLI-TƏPƏLİ GƏLƏCƏYİMİZ [28.04.2009] - HERKELİN AĞLAMASI [26.04.2009] - BİR DEPUTATIN “YOL XƏRİTƏSİ” [24.04.2009] - TÜRKİYƏNİN “YOL XƏRİTƏSİ” VƏ RUSİYANIN QUL XƏRİTƏSİ [22.04.2009] - AT AVROPADA [22.04.2009] - SUSURSANSA, YALAN DANIŞIRSAN... [19.04.2009] - NAZİRƏ CƏNUBDAN XƏBƏR VAR [17.04.2009] - KAĞIZ ÜZƏRİNDƏ TİKİLƏN MƏKTƏB [16.04.2009] - ELÇİBƏYİN STATUSU [14.04.2009] - SAĞ ADAMA ÖLÜM KAĞIZI [12.04.2009] - VARLANMAQ PROQRAMI [10.04.2009] - AXI SƏN KİMSƏN Kİ, ADAM TUTURSAN, AY HAKİM? [09.04.2009] - ZƏNCİRLƏR AÇILSINMI? [06.04.2009] - QRANTLARLA İCTİMAİ HƏDƏFLƏRİN SÜNNƏT EDİLMƏSİ [03.04.2009] - AZADLIQ MİNİMUM İSTEHLAK ZƏNBİLİNDƏ [02.04.2009] - İTİ NECƏ YEYİRLƏRSƏ, SÜMÜKLƏRİ QALIR... [01.04.2009] - EŞŞƏKLƏR NİYƏ ARTIB? [31.03.2009] - ƏFQANISTAN SÖHBƏTİ [30.03.2009] - “ŞAHDƏNİZ” ŞAHLIĞA QARŞI [19.03.2009] - ƏSIR DÜŞMÜŞ SEÇICI [18.03.2009] - YAŞAMAQ ÜRƏYƏ ZİYANDIR, BANAN İSƏ XEYİRLİ... [17.03.2009] - AZƏRBAYCANLI ALİMİN ƏN BÖYÜK KƏŞFİ [15.03.2009] - BİZİM 18 MİLYARDIMIZI NƏ GÖZLƏYİR? [13.03.2009] - MƏN ALPİNİSTƏM! [12.03.2009] - KEÇMİŞİ BOYKOT ETMƏK [10.03.2009] - ŞEYX NƏSRULLAHI DİRİLTMƏK [08.03.2009] - PAYTAXTIMIZ MOSKVA [05.03.2009] - BU GÜC BİZİ MƏHV EDİR [04.03.2009] - “YENİ SOVET ORDUSU” BİZƏ TƏHLÜKƏDİRMİ? [02.03.2009] - POLİS DƏYƏNƏYİNİN NİTQİ [01.03.2009] - ÖZ MƏHKƏMƏMİZ, ÖZ VƏKİLİMİZ [27.02.2009] - QAÇAQMALÇI ELXANIN ARZUSU [23.02.2009] - YAP-dan GƏLƏN XALQ SİFARİŞİ [22.02.2009] - YAZARI İZLƏYƏN LƏNƏT [21.02.2009] - “YAŞIL BAZAR”ın YANINDAKI AZAR [17.02.2009] - 20 MİN “İŞ YERİ” NECƏ BAĞLANIB? [13.02.2009] - DÖVLƏT SİYASƏTİNDƏ AYGÜNÜN QARDEROBU [11.02.2009] - HEYF PƏNAH HÜSEYNİN VAXTINDAN [09.02.2009] - DEMAQOGİYA REFERENDUMU [08.02.2009] - ONU SEVMƏLİ VƏ DEMƏLİYİK! [06.02.2009] - ƏR MƏHƏBBƏTİ VƏ DÖVLƏT [04.02.2009] - BANQLADEŞDƏN GƏLƏRKƏN GÖRDÜKLƏRİM [02.02.2009] - BİZDƏ İKİ BÖHRAN VAR [01.02.2009] - HANSI ÖLKƏDƏ ÇADIRDA OXUYURLAR? [31.01.2009] - YAP-dan GƏLƏN DONOS [29.01.2009] - QORXAQLIQ VƏ XƏYANƏT [25.01.2009] - İMZA “SEZONU”ndan ÇIXAN DƏRSLƏR [22.01.2009] - GÖRDÜN GÜRCÜSTANI?! [19.01.2009] - DÜZ ADAMIN DÜZ OĞLU [18.01.2009] - KÖHNƏ YAZILAR VƏ TƏZƏ İDDİALAR [14.01.2009] - SİLAH HƏDİYYƏSİ VƏ TƏRİFLİ XARİCİ SİYASƏT [12.01.2009] - SƏKKİZİNCİ İQLİMİMİZ [11.01.2009] - YALNIZ QORXU VAR! [09.01.2009] - KÖRPÜ ÇÖKÜR, AT YIXILIR... [08.01.2009] - FİLOSOFLARIN GÜNDƏMİ [06.01.2009] - MONARXİYA QURULANDAN SONRA DA HƏYAT VARMI? [30.12.2008] - ERMƏNİLƏR DƏ YAP-çılar KİMİ SEVİNİR [28.12.2008] - XALQ REFERENDUMA GETSİNMİ? [26.12.2008] - KONSTİTUSİYADAKI KONFET [24.12.2008] - YENİ İLDƏ YENİ DÖVR [23.12.2008] - LİSEY AXTARIRAM [22.12.2008] - DİKTOFONUN KONSTİTUSİYAYA DÜŞMƏSİ [19.12.2008] - QARA SEVDA [18.12.2008] - BAŞLADI! [15.12.2008] - MƏCLİS BİZİM MƏCLİSƏ BƏNZƏR [14.12.2008] - QARABAĞ VƏ ZAMİN HACI [13.12.2008] - BENZİN UCUZLAŞMALIDIR! [11.12.2008] - “İRƏLİ” GERİ ÇƏKİLƏNDƏ [08.12.2008] - ATƏT-in BİR AT QƏDƏR HÖRMƏTİ YOXDURSA... [06.12.2008] - DAŞANIN TƏZƏ PALTARLARI [05.12.2008] - “BAXIN, BAXIN, O - MƏNƏM!” [01.12.2008] - “STALİNKA” FƏLAKƏTİ [30.11.2008] - BÖYÜK ŞİRKƏTİN ÖLÜMÜ [28.11.2008] - AĞIR ZAMANLARIN AYIRIB-SEÇDİYİ [26.11.2008] - KÖRPÜSALANIN VƏ MOLLANIN İNTİHARI [24.11.2008] - O ADAM YOXDUR! [23.11.2008] - BU LABİRİNTİ NECƏ ÇÖZMƏLİ? [22.11.2008] - BU GÜNƏ NECƏ GƏLDİK? [20.11.2008] - NƏZAKƏTLİ PARADOKSLAR [18.11.2008] - JANRI BƏLLİ OLMAYAN ŞÜKRANLIQ [16.11.2008] - MÜXALİFƏTİN BİRLİYİ [14.11.2008] - HAKİMİYYƏT İSLAHAT APARARSA... [13.11.2008] - MARTİN HAYDEGGERİN İŞİ-2 [10.11.2008] - ÖZBƏKBAYCAN DUYĞUSU [09.11.2008] - ONLAR GÖRÜR, BİZ GÖRMÜRÜK [07.11.2008] - NİYƏ ONLAR? [06.11.2008] - AĞ HƏYAT, QARA PREZİDENT [05.11.2008] - BİRLİK VƏ QARĞA ƏHVALATI [02.11.2008] - HEYDƏR BABAYEVİN VURULMASININ ƏSL SİRRİ ƏVVƏLKİ YAZILARI
|
