AY CAN, AY CAN, QİYAMƏTDİ!

	30 iyul 2010


Onlayn ictimai-siyasi qəzet

Sevinc TELMANQIZI

AY CAN, AY CAN, QİYAMƏTDİ!

Eyni gündə bir mövzuda iki yazı - biri köşə, o biri araşdırma oxumaq sevimli oxucunu bəlkə də yora bilər. Yəqin qonşu səhifələrə boylananda Qiyamət günü ilə bağlı iri bir məqalə ilə tanış olacaqsınız. Onu da oxuyun, bunu da, ziyanı yoxdur. Dünyanın səhər-axşam danışdığı, milyonların, yox-yox, milyardların xərcləndiyi bir olaya bizim də bir günümüzü həsr etməyimizi yəqin əcaib qarşılamazsınız.

Nəsə, iki il sonra dünyanın sonu gəlir. NASA təkzib edir, alimlərin bir qismi isə dirəşib ki, öləcəyik, vəssalam. Şairlər əlinə qələm alıb dünyanın son günü ilə bağlı ağlamalı-ağlamalı şeirlər yazmağa başlayıb indi. Bəstəkarlar da onlar kimi. İşbazlar “onsuz da iki il sonra öləcəm, qoy həyatın dadını çıxarım” deyənlər üçün dürlü-dürlü pul tələləri düşünüb, həkimlər işsiz qalıb, müəllimlərə salam verən də yoxdur və sair. Ümumi mənzərə budur. Amma alimlərin bir dediyi o biri dediyini zatən tutmur. Onların hesabı ilə 2000-ci il girən kimi biz o dünyaya müsafir getməli idik. Amma sağlığınıza 10 ildir dəf kimi yaşayırıq.
Amma qoy bir iradımı deyim. Dünən mən də, nəhayət, imkan tapıb hay-küyü dünyanı götürmüş “2012" filminə baxdım. Nə kino tənqidçisiyəm, nə də siz deyən elə sənət bilgim var. Sadəcə, bəyənmədim, vəssalam. Ona görə yox ki, orda mənə ”2 il sonra öləcəksən, çatla-partla" mesajını verirdilər. Sadəcə ucuz amerikan siyasətinin daha bir təbliğat vasitəsinin bu dərəcədə şişirdilməsi əsəblərimdə oynadı. Xüsusi effektlər, hay-huy, kompüter möcüzələrinin filmə daşınması... bunların hamısı vardı. Amma ortada kino yox idi. XXI əsrdə insanları o sadaladıqlarımla təəccübləndirmək isə sadəcə gülüş doğurur. Yəni o effektlərə bənzərini illər öncə “Titanik” filmində də görmüşük. Orda heç olmasa faciənin gözünə məhəbbət hekayəsi-filan qatmışdılar. Burdasa, bildiyimiz ucuzluq - Amerikanın qaradərili prezidenti gəmiyə minib həyatını xilas etmək yerinə xalqı ilə bir yerdə ölməyi üstün tutur. Dünyanı sıravi bir qaradərili ilə onun kimi sıravi bir yazar xilas edir. Sarsılmaz amerikan ailəsi haqq-hesabını burda da adamın gözünə soxurlar. Adam ailəsini (özü də boşanmış həyat yoldaşı ilə birgə) xilas etmək üçün özünü az qala fəda edir, sonda ailə bir araya gəlir. Bu arada qəhrəmanın keçmiş həyat yoldaşının sevgilisi (və ya əri - ayırd edə bilmədim, amma bir evdə yaşayırdılar) ölür, bunlarsa həyata qaldıqları yerdən davam edirlər. Dünyanı qurtaran o qaradərili cavan alimsə fədakar prezidentin qızına vurulur. Təxminən keçəlin padşah qızına aşiq olması kimi...
Nəsə, dedim axı, ucuz amerikan melodramasını yalançı elmi araşdırmaların gözünə qatıb hay-huylu bir film çəkiblər. İstəsəz, baxın, mənimlə razılaşıb-razılaşmamaq öz seçiminizdir. Amma igidi öldür, haqqını yemə deyiblər. Filmin dəhşətli təsir gücü var. Hər nə qədər ucuz ssenarisi olsa da, hay-küyü adamın beyninə iz salır, tərki-dünya olursan bir müddət. Şəxsən mən filmə baxandan sonra ənənəvi bazar günü təmizliyi, paltar ütüləmə... kimi işləri də gömək istəmirdim. “Əşşi, onsuz da 2 il sonra öləcəyik, bu işləri görsəm, kim başıma qızıldan tac qoyacaq ey” əhvalına qapılmışdım.
Zarafat bir tərəfə, amma nə bizim iqtidarın malıdı bu kino. Neçəyə olursa olsun, alarlar lisenziyasını, sonra da bütün ölkədə onun pulsuz nümayişinə başlayarlar. Onsuz da əhalinin yarıdan çoxu letargiya yuxusuna getmiş kimidir, ortada bizim kimi çığırıb-bağıran bir ovuc adam qalıb. Onlar da kinoya baxan kimi tərki-dünya olar, “hamımız azərbaycanlı döyülükmü, onsuz da bu gün varıq, sabaph yox. Nə bir-birimizin ətini yeyirik” haqq-hesabına keçər. Ondan sonra, türkün sözü, dəymə hökumətin kefinə... İçər neftdən, kəsdiyi başa, tutduğu jurnalistə də cınqırını çıxaran olmaz.
Digər tərəfdən, bizim kimi məmləkətlərdə Qiyamət gününün yaxınlaşması üçün ən azı aşağıda sadaladığım bir-iki mühüm hadisə baş verməlidir: ədalətli, şəffaf seçkilər keçirilsə, həkim tayfası xəstələrinə, müəllim tayfası şagirdlərinə təmənnasız xidmət göstərsə, ölkədə rüşvətin kökü kəsilsə, hökumətdəkilər yalan danışmaqdan əl çəksə, camaat lazım gələndə öz haqqını qorumaq üçün küçələrə tökülsə, Hacıbalanın Bakısı tikinti-qazıntıdan nəhayət ki, qurtulsa... onda dünyanın sonu yaxınlaşacaq. Bütün bunlarsa yaxın 1 milyard ildə baş verməyəcəyi üçün... Siz sağ, mən salamat.
Lütfən heç kəs indidən özünü, həyatını boş verib, məsuliyyətdən yayınmasın. Şəxsən mən melanxolik əhvaldan yaxa qurtarıb bazar günü təmizliyinə başladım. Sizə də qolay gəlsin...

318 dəfə baxılıb