QIZ QIZILA DÖNÜB... | Yeni Müsavat

	30 iyul 2010


Onlayn ictimai-siyasi qəzet

Sevinc TELMANQIZI

QIZ QIZILA DÖNÜB...

“Azərbaycanda doğulacaq uşağın cinsi mənsubiyyəti barədə valideynlərə xəbər verilməsi qadağan oluna bilər”. Bəlkə də bu, son illər Azərbaycan hökumətinin hazırlayıb ortaya qoyduğu ən faydalı qanun layihələrindən biridir. Xəbəriniz olsun ki, parlament müzakirələrinə çıxarılacaq “Reproduktiv sağlamlıq və ailənin planlaşdırılması haqqında” qanun layihəsi hamiləliyin ilk üç ayında həkimlərə belə qadağa nəzərdə tutur. Qadağanın seçmə yolu ilə uşaqsalma probleminin həllinə yönəldildiyi bildirilir.

Düzü, belə mövzularda danışıb-yazarkən artıq yaşmaqlanmağın yeri yoxdu deyə düşünürəm. Çünki hər gün doğum evlərinin, qadın məsləhətxanalarının qabağında hamilə xanımlarından oğlan övladı xəbərini gözləyən, əks təqdirdə, cəllad qərarları verən kişilərin (eləcə də bu qərarla müticəsinə razılaşan qadınların) yerinə utanmaq çox yersizdir. Digər tərəfdən, ölkənin ümumi bəlasına çevrilən məsələlər barədə yazırıqsa, niyə bunu kənarda qoymalıyıq? Lap üçüncüsü də, hökumət qırx ildə bir dəfə alqışlanası addım atmaq üzrədir. Yazsaq qələmimizin mürəkkəbi qurumaz, kalviaturamızın düymələri qopmaz ki?
Deməli, belə... Bundan sonra cütlüklər doğulacaq körpənin cinsiyyəti barədə valideyin olacaqları xəbərini alandan 3 ay sonra xəbər tuta biləcək. Lap keçmiş vaxtlardakı kimi. Artıq yenicə ata olan kişilər xəstəxana qabağında siqareti siqaretə calayanda “ay qardaş, oğlun oldu” deyən sanitar işçilərinə daha yağlı muştuluqlar verəcək. Və ya qızı olduğunu öyrənənlər Arif Quliyevsayağı xəstəxananın baş həkimini oğul atası olduğu üçün “üzgörənlik” etməkdə suçlaya biləcək və sair. Bir sözlə, tam nostalji...
Amma zarafatsız, son illərin oğlan uşağı çılğınlığına bir “dur” deyən lazım idi. Yoxsa yavaş-yavaş əsrlər öncəyə, doğulan qız uşaqlarının diri-diri basdırıldığı zamanlara dönəcəkdik. O vaxt anası ölmüş ərəblərin UZİ-si yox idi, neyləyəydilər. Düzü, məmləkətdə xəstə bir oğlanpərəstlik dönəminin niyə başladığını izah etməkdə çətinlik cəkirəm. Amma tipik “nəslim davam etsin, yurdumda çaqqallar ulamasın” haqq-hesabının nəticəsi olduğu şübhəsizdir. Guya ki, yeri gələndə xeyirsiz, fərsiz oğlun bir nəsildə-obada necə çaqqal ulatdığının şahidi olmamışıq. “Kim olur olsun, təki sağlam, ata-anasına xeyirli övlad olsun” kimi sözləri bir çoxları gəlişigözəl təsəlli kimi qarşılayır. Halbuki elə ən böyük gerçək də orada gizlənib.
“Bəyin oğurlanması” filminin elçiliyə gedən qəhrəmanları kimi “qız qızıla dönüb, yox xəbəri oğlanların”dan başlayıb, qızları vəsf edən yüzlərlə atalar sözü sadalaya bilərəm indi. Hətta onların ardınca, “Obama, Corc Buş kimi dünya liderlərinin iki qızı var, yurdunda çaqqal ulayırmı?” kimi müasir örnəklər də vermək olar. Amma yeri yoxdur. Bir məmləkətdə ki, növbəti qızı olanlara “canın sağ olsun” təsəllisi verilir, oğlan atası olanlar qürrələnə-qürrələnə “əşi, kişinin oğlu olar daaa” deyir, ən humanist həkimlər aborta getmək istəyən ananı “oğlan uşağı turş alça kimidir, uzaqdan baxırsan, ağzın sulanır, yeyəndə isə dodağın büzüşür” kimi “el məsəlləri” ilə yolundan döndərməyə çalışır, orda nəsə fəlsəfi söz-söhbətə nə hacət? Hər bir insanın oğlan valideyni olmaq arzusu təbiidir. Oğlu ilə futbola getmək kimi məsum ata arzusundan tutmuş, onun toyunda “sındıra-sındıra” oynamaq istəyən ana istəyinə qədər. Bu, insanın təbiətində var və təbii olan heç bir istək insana utanc gətirməməlidir. Sadəcə, bu istəyin nə bahasına olursa-olsun həyata keçməsi üçün edilən vəhşilikləri görəndə susmaya bilmirsən...
Ona görə də hesab edirəm ki, bu rəzilliyə ancaq bir qanunla-yasaqla son qoyula bilərdi. Demirlər, qılınc müsəlmanıq? Lap yaxşı, qoy yasaqlasınlar, heç kəs də bundan sonra dünyaya gəlmə haqqını qazanan körpənin həyatına müdaxiə edə bilməsin. Qatilin buynuzu olmur ki? Ya böyük adamı öldürdün, ya da kiçiyi, fərq etməz. Bizim yaşamaq, nəfəs almaq haqqımız olduğu üçün o kiçik varlıqların da belə hüquqları var.
Amma adam bu xəbərə sevindiyi kimi, buranın Azərbaycan olduğunu düşünüb, bir az səbrini basır. Hər şeyin başı rüşvət olan məmləkətdə bu yasağın hansı formada pozulacağı da indidən gün kimi aydındır. Görərsiz, tezliklə məmləkətdə “körpənin cinsiyyətini söyləyən defisit həkimlər” ordusu yaranacaq, millət onun qapısını yağır edəcək. Hökumət hər UZİ mütəxəssisinin başı üstünə bir nəzarətçi qoyan deyil ki? Şükür Allaha, dilin də sümüyü yox. Həkimdi, baxacaq aparata, söyləyəcək gördüyünü. Sonra da uzaqbaşı deyəcək ki, neyləyim, ağzımdan qaçırdım, savab iş gördüm də, burda nə var ki? Ən pis halda isə şifrə ilə danışacaqlar həkim-xəstə. “Alma desəm çıxarsan, armud desəm yox...” Gəl indi anla görüm necə anlayırsan.
Məncə, problemin həlli azərbaycanlıların şöhrətpərəstlik damarını tutmaqdan keçir. Deməli, belə... Əksər nağıllarda padşahların üç qızı olur. Hamısı da bir-birindən gözəl və ağıllı. Padşah da onların sayəsində xoşbəxt, məsum günlər yaşayır. Bax, bu fani dünyada padşahlar kimi yaşamağın nəyi pisdir ki?
Bu da keçmədi? Dedim axı, qılınc müsəlmanıq...

515 dəfə baxılıb