ÖZÜNÜTƏKZİBİN ZİRVƏSİNDƏ

	14 mart 2010


Onlayn ictimai-siyasi qəzet

Şahvələd ÇOBANOĞLU

ÖZÜNÜTƏKZİBİN ZİRVƏSİNDƏ

Bu yazımı bütünlüklə təhsilimizin iki məşhur simasına həsr etmək istəyirdim. Misir Mərdanovla Zahid Qaralova. Dünən qəzetdə oxudum ki, Mərdanov Tiflisə rəsmi səfər edib və onun müşayiət edən alimlər arasında Zahid Qaralov da olub.

Düzü, inanılmaz göründü mənə. İlk baxışdan heç bir qəribəlik yoxdur burada, hətta YAP-çılığına baxmayaraq Zahid Qaralovun pis-yaxşı ölkənin tanınmış pedaqoqlarından biri olduğunu heç kim danmır. Misir müəllim də təhsilə başçılıq edir. Onların bir yerdə olması təəccüblü görünməyə bilər. Amma yadıma Famil Cəfərlinin «Yeni Müsavat»da çıxan bir yazısı düşdü. Yazı Mərdanovun Qaralovun yazdığı dərslikləri necə rədd etməsindən bəhs edirdi. Bəs indi nə baş verdi? Qaralov düz-əməlli dərslik yaza bilmirsə, niyə ünlü pedaqoq kimi Azərbaycanı nazirlə birlikdə başqa ölkədə təmsil edir? Əgər Mərdanov ona qarşı qeyri-obyektivlik edibsə, Qaralov nə əcəb onun heyətinə qatılır. Bir misal var: «Bəy dediyin nədir, bəyənmədiyin nə?»
Deyəsən, bizim ölkədə adamlar özü özünü təkzib etməkdən artıq ləzzət alır...
«Ruh» jurnalist təşkilatının keçirdiyi sorğu da özünütəkzibin parlaq nümunəsidir. «Ruh»u yalnız qrant təşkilatı saymaq olmaz, çünki onun real patronu Əflatun Amaşovdur. Patronu hansı ruha qulluq edirsə, «Ruh» da həmin ruha xidmət edir. 500 nəfər arasında keçirilən sorğunun nəticələrinin kimin dəyirmanına su tökdüyünü dərhal anlamaq olar. Əsl biabırçılıqdır, hakimiyyət jurnalist təşkilatının əli ilə söz azadlığını boğmaq üçün arqumentlər yaratmaq istəyir. Amma bu da alınmır.
Sorğu diffamasiya mövzusuna, daha dəqiq desək, Cinayət Məcəlləsinin yazılara görə jurnalistlərə həbs cəzası nəzərdə tutan maddələrinə həsr olunub. Hər kəsə bəllidir ki, bu maddələr bizim hakimiyyətin əlində silahdır. Onların mövcudluğu ümumilikdə azad ifadə üçün basqı sayıla bilər. Demokratik ölkələr ya bu maddələri Cinayət Məcəlləsindən çıxarıb, ya da onların tətbiqini dayandırıb. Azərbaycan hakimiyyəti isə müxtəlif bəhanələrlə bu mütərəqqi dəyişikliyə getməyin qarşısını alır, söz azadlığı üçün töhfə ola biləcək diffamasiya haqqında qanunun qəbulunu ləngidir.
Son vaxtlar bu məsələ tez-tez gündəmə gəldiyindən, Avropa qurumlarının bu sahədə sıx iş apardığından, Azərbaycan hökumətinə bu haqda tələblər irəli sürdüyündən əks tədbirlərə əl atırlar. «Ruh»un sorğusu da buna xidmət edir. Sorğunun ilk sualının cavabları belədir:
Azərbaycanın Cinayət Məcəlləsində jurnalistin yazdığı yazıya görə azadlıqdan məhrum edilməsini nəzərdə tutan maddələrin mövcudluğuna münasibətiniz necədir? a) müsbət - 67%; b) mənfi - 17%; c) deyə bilmərəm - 16%.
Guya sorğu iştirakçılarının əksəriyyəti sözügedən maddələrin qalmasını istəyir. «Ruh»a inanmırıq, inanmaq da olmaz. Üstəlik, sorğunun sualı yönəldicidir. Elə təsəvvür yaranır ki, böhtana görə ya həbs cəzası verilir, ya da bu, cəzasız qalır. Axı o maddələrin ləğvi böhtanın cəzasız qalması demək deyil, bunun üçün mülki cəzalar nəzərdə tutulur. Bunları izah etmədən respondentə quru və ağır bir dildə o cür sual vermək yönəldici sayılmalıdır.
Lakin sorğunun axırıncı sualı onun saxtalığını və təzadını tam üzə çıxarır. Bu suala cavablarda rəyi soruşulanların yalnız 23 faizi böhtana görə həbs cəzası istəyir. «Ruh» niyyəti ruhunda qalır. Qalanları başqa növ cəzalar istəyir, yaxud cəza istəmir. Baxın:
KİV-də barənizdə gedən təhqir və böhtana görə məhkəməyə müraciət etsəydiniz, nə tələb edərdiniz? a) müəllifin azadlıqdan məhrum edilməsini - 23%; b) KİV-in fəaliyyətinin müvəqqəti dayandırılmasını - 21%; c) müəllifin və KİV-in cərimələnməsini - 20%; d) təkzib və üzrxahlıq mətninin dərcini - 12%; e) KİV-in fəaliyyətinin tamamilə dayandırılmasını - 24%.
Necə oldu ki, eyni adamların 67 faizi birinci sualda böhtana görə jurnalistə həbs cəzasını müsbət sayır, dördüncü sualda onların yalnız 23 faizi belə cəzanı seçir? Buradakı saxtakarlıq və özüntəkzibi görmək mümkün deyilmi?
Məncə, hər şey aydındır. Amma bir məqama da fikir verin, yuxarıdakı sualda jurnalist təşkilatı sorğuya «KİV-in fəaliyyətinin tamamilə dayandırılması» cavabını salır. Amma qanuna görə, heç bir vətəndaş belə istəklə məhkəməyə müraciət edə bilməz. «Ruh» doğrudanmı bunu bilmir?!

206 dəfə baxılıb