DEMOKRATİYA UZUN YOLDURMU

	30 iyul 2010


Onlayn ictimai-siyasi qəzet

Şahvələd ÇOBANOĞLU

DEMOKRATİYA UZUN YOLDURMU?

Ötən həftə Demokratik Jurnalistika Məktəbinin Açıq Cəmiyyət İnstitutunun dəstəyi ilə həyata keçirdiyi layihə çərçivəsində Mingəçevirə getdik. Layihə rəhbərimiz Rövşən Hacılıya etiraz etdim ki, Bakı-Şamaxı yolu ilə getmək düzgün deyil, yol bərbaddır. Xüsusən də Şamaxıyacan.

Amma mən yanılmışdım. Şamaxıyacan yol yaxşı idi, tikinti təxminən başa çatıb. Şamaxıdan sonra da köhnə yol babat idi. Göyçayacan. Sonra əsl yol başladı. Mən uşaq kimi maşının düşdüyü çalaları sanamağa başladım. Amma bir azdan yoruldum. Bu yolda çalaları sanamağı Sizifə tapşırmaq lazımdır, ya da Mərkəzi Seçki Komissiyasına.
Sonra ağlıma bir fikir gəldi, Azərbaycanın neft ehtiyatları yarıya çatmaq üzrədir, amma ölkə əhəmiyyətli yolların yarısını düzəldə bilməmişik. O biri hissə düzələnəcən yenilənən hissə köhnəlib sıradan çıxacaq. Hələ yerli yolları, kənd yollarını demirəm. Bu yolla yollarımız düzələn deyil. Deyəsən, elə bir yola qədəm qoymuşuq ki, nə vaxt bitəcəyi, haçan mənzilbaşına çatacağımız görünmür...
Çalaların hamısını adlayıb Mingəçevirə çatanda isə - “Mingəçevir işıqları” qəzetində ABŞ səfirinin müavini Terri Devidsonun çıxışını oxudum. Çıxış bu adla təqdim olunmuşdu: “Mənim ölkəm bu yolu 200 ildən artıqdır ki, gedir, ancaq biz hələ evə çatmamışıq”. Qəzetin yaratdığı Mingəçevir Media Mərkəzinin açılışında çıxış edən cənab Devidson elə bil təsəlli verirdi: “Demokratiya uzun bir yoldur”.
Bunları oxuyanda elə bil ki, yenidən maşınla birlikdə yekə bir çalaya düşdüm...
Yox, mən yuxarıda bu yolu demirdim, mən indi Azərbaycanın getdiyi yolu nəzərdə tuturam. O yol ki, demokratiya yolu deyil və sərvətlərlə zəngin ölkəni səfalətdən çıxara bilmir. Yalnız bir qrupun zənginləşməsinə, yaxşı yaşamasına səbəb olur, amma hətta onların da yaxşı həyatına zəmanət yaratmır. Mən bu yolun uzun olduğunu nəzərdə tuturdum. Hətta bitməyən yol olduğunu düşünürəm. Bu yol nəinki evə doğru aparır, bu yolun evə aparması belə məna daşımır, çünki ev yaşanılası bir halda olmur. Bu yol insanları qəribliyə, yad ölkələrə sığınmağa məcbur edir. Mən bu yolu nəzərdə tuturdum...
Amma demokratiyanın uzun yol olduğu fikrini qətiyyən qəbul etmək olmaz. Əksinə, demokratiya uzun yolları qısaldır. Bunu təkcə demokratiyanın gətirdiyi rifahlı günlərdə adamların Bakıdan Mingəçevirə təyyarə ilə getmək şansının yaranması kimi başa düşmək olmaz. Demokratiya cəmiyyətlərin, dövlətlərin qarşısında bütün yolları asanlaşdırır, qısaldır, mənzili yaxınlaşdırır. Cənab Terri Devidsonun ölkəsi də 200 ildə başqa ölkələrin xəyal kimi baxa biləcəklərinə, min illər nail olmadıqlarına sahib olub. Əks halda ABŞ Nigeriyadan da pis gündə ola bilərdi.
Təbii ki, demokratiyanı bir günə qurmaq olmur. Amma bu, o demək deyil ki, onu 200 ilə qurmaq lazımdır. Yaxud biz də başqa ölkələrin keçdiyi bütün cəncəlləri keçməliyik. Demokratiya bir günə, bir ilə qurulmursa, bu, o demək deyil ki, onun qarşısının 15 il alınmasına normal baxmalıyıq. Bu, o demək deyil ki, biz onun sürətləndirilməsinə çalışmamalıyıq. Bilməliyik ki, Azərbaycan neftlə zəngin olduğu illərin ciddi bir hissəsini demokratiya dövrünə sala bilməsə, böyük tarixi və təbii şansları yelə verməli olacaq.
Ona görə də demokratiya haqda deyilən hər sözdə ehtiyatlı olmalı, bundan antidemokratiyanın istifadə etməsinə imkan verməməliyik.

***

“Mingəçevir işıqları” (http://mi-news.az) qəzeti müstəqildir. Sadəcə sovet dövründə çıxan qəzetin adını bərpa edib, ona varis çıxıblar. Demokratiyaya inanan, bundan başqa bir yolda perspektiv olmadığını düşünən gözəl bir kollektivi var. Ümumiyyətlə, əyalətdə demokratiya və müstəqil media adına çalışanlar əsl alqışa layiqdir.

382 dəfə baxılıb