QƏHRƏMAN OLMAQ ÜÇÜN LAYİHƏ

	30 iyul 2010


Onlayn ictimai-siyasi qəzet

Sevinc TELMANQIZI

QƏHRƏMAN OLMAQ ÜÇÜN LAYİHƏ

Vaxtilə məktəbimizdə çoxuşaqlı bir ailənin uşaqları oxuyurdu, özləri də məktəbə yaxın binalardan birində yaşayırdılar. Hər səhər düz onların evlərinin böyründən keçib dərsə gedir, bu zaman da maraqlı insan mənzərələri ilə qarşılaşırdıq. Təsəvvür edin, 11 uşaq dərsə getməzdən əvvəl şirin çay içir, hamısı eyni dəqiqələrdə çaylarındakı şəkər tozunu qarışdırır - danq-danq-danq... Sonra eyni sürətlə hamısı çaylarını içir, ağız marçıltısı, çay hortdatması. Tam uşaq bağçası mənzərəsi.

Yolu o binanın yanından keçən məktəblilər həmişə bu səslərə azarkeşlik edir və dərsə gələndə deyirdilər ki, Rüstəmovların(ailənin soyadı beləydi-S.T) evində bu səhər də toy idi. Uşaqların hərəsi bir sinifdə oxuyurdu. Birinin bu il geyindiyini gələn il o biri bacı-qardaşı geyinirdi. Məktəb dərslikləri, çantaları da o qayda ilə bir-birinə ötürülürdü. Adətən həftənin şənbə günlərinə təsadüf edən valideyn iclaslarına isə ana Rüstəmova qatılır və hər uşağının iclasında 5 dəqiqə iştirak edib, o biri iclasa qaçırdı.
Dediyim kimi, maraqlı mənzərə idi və mən indi bunu baxdığım hansısa filmin xoş bir səhnəsi kimi xatırlayıram. Neyçün ki, indi ətrafımda belə ailələr yox dərəcəsindədir. Cütlüklər dünyaya iki uşaqdan artığını gətirməyə risk etmir, osmanlı abilərimizin təbirincə desək, “çekirdək ailə” modelinə üstünlük verirlər. Abilərimiz tuma çekirdək deyirlər və kiçik ailələri də kiçik tum dənələrinə bənzədirlər. Əslində maraqlı bənzətmədir, çünki dünyadakı hər şeyin get-gedə kiçildiyi, kiçilmiş modellərin dəb olduğu bir zaman kəsimində ailələr də bu dəbə üstünlük verirlər.
Amma deyəsən şanlı hökumətimiz bu problemə də bir əncam çəkəcək. Bu yaxınlarda Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsinin sədri Hicran Hüseynova dedi ki, sovet dövründə qadınlara verilən qəhrəman ana statusunu bərpa etməyi düşünürlər və 7 övlad dünyaya gətirmiş qadınlar bu ünvana layiq görüləcəklər. Daha onlara nə kimi imtiyaz, sosial güzəşt, müavinət veriləcəyi bəlli olmadı. Deyildi ki, bu məsələyə layihə hazır olandan sonra baxılacaq. Düzü, indi o deyilən sayın yarısı qədər uşaq dünyaya gətirib onu saxlamağın özü ailədən qəhrəmanlıq tələb edir. Quru ada və hər uşağa verilən birdəfəlik müavinətə görə heç kimin belə bir fədakarlıq edəcəyinə inanmağım gəlmir. Sovet dövrünə baxmayın, o vaxt hökumət ailələrin qayğısını özü avtomatik yoluna qoyurdu - uşaqlar evin böyründə yerləşən məktəblərə yollanır, dərs kitabları, geyimləri havayı verilir, normal dərs sistemi sayəsində isə əksəriyyət pis-yaxşı ali məktəb tələbəsi olurdu. Sonra da təyinat sistemi ilə işədüzəlmə mərhələsi gəlirdi və sair. Qalan məsələlər də rusun təbirincə desək, öz “xod”u ilə qaydasına düşürdü. Daha bu uşağı saxlamağın nəyi qəhrəmanlıq oldu?
İndi isə dediyim kimi, üç uşaqlı ailənin başçısına qəhrəman, fədakar insan kimi baxmağa başlamışıq. Birincisi, ona görə ki, uşağı layiqincə saxlayıb, böyütmək probleminin öhdəsindən gəlmək heç də hər igidin işi deyil. Ona-buna lağ edərək, çox döşünə döyənlər görmüşük ki, ikicə uşağın qayğısının əlində girinc olub, təmiz adını, reputasiyasını, əqidəsini satıb.
İkincisi, məvacibin ümidinə qalıb, bu bahalıqla, uşaqların saysız-hesabsız tələbləri ilə uğraşmaq üçün gərək supermen gücünə malik olasan. Lap tutaq ki, hökumət vəd etdiyi kimi, layihə hazırladı, qəhrəman analara da güzəşt təyin etdi. Gəlin düşünək - bu, nə güzəştlər ola bilər? Sovet dövründə qəhrəman analara pulsuz ət-yağ talonları, geyim-gecim təyin olunurmuş. İndi neyləyəcəklər? 7 uşaqlı bir ailənin dolanışıq xərci kəllə-çarxa vurur, hökumət dütdülü güzəştlərlə hansı ailəyə stimul verə biləcək? Bu 7 uşağın doğum evindən başlayıb bağçada, orta məktəbdə, repititor yanında davam edən həyat macərasında maddi-mənəvi cəhətdən yanında ola biləcəkmi? Bircə anlığa öz uşaqlarınızın keçdiyi bu yolun maddi-mənəvi ağırlığını yada salsanızz, nə demək istədiyimi anlayacaqsınız.
Mənzərənin acınacaqlı tərəfi həm də odur ki, bu gün məmləkətin layiqli, təmiz sayılan əksər insanları bu maddi qayğılar ucbatından elə “çəkirdək ailə” yaratmağa üstünlük verir. Halbuki layiqli adamların dünyaya bəxş etdiyi fərdlərin (yəni, onun genlərini daşıyıb, onun tərbiyəsini, əxlaqını görmüş) çox olması elə bu məmləkətə böyük fayda verərdi. Axı hər bir uşaq bir ailənin yeni layihəsidir. Uğurlu layihələr isə xeyir formasında nəinki həmin ailəyə, bütün məmləkətə qayıdır.
Nəsə, çox qaramatlıq etmədən yeni layihəni, yeni güzəştləri gözləyək. Kim bilir, bəlkə də yeni ildən yenə də bəzi evlərdə şirin çay qarışdıranların sayı artacaq?

199 dəfə baxılıb