ŞAİR SÖZÜ, ƏLBƏTTƏ, YALANDIR

	03 sentyabr 2010


Onlayn ictimai-siyasi qəzet

Sevinc TELMANQIZI

ŞAİR SÖZÜ, ƏLBƏTTƏ, YALANDIR

... amma həmişə yox

Füzuli bu sözü əsrlər öncə deyib. Hələ YAP-ın şərəfinə mədhiyyələr yazılmadığı, prezidentlərin şair-yazıçı tayfasına ev, təqaüd paylamadığı zamanda: “Aldanma ki, şair sözü, əlbəttə, yalandır”. Təmiz söhbət... Bəlkə adam bütün təkliflərə rəğmən saray şairliyindən imtina etdiyinə, sonuncuların simasını tanıdığına görə belə qənaətə gəlmişdi, kim bilir? Hər halda düz buyurmuşdu və Az.TV-nin təbirincə desək, sözləri indiyə qədər də aktuallığını qoruyur. Yaxşı, bəs biz bu gerçəyi bildiyimiz halda niyə həşirə düşmüşük? Biz deyəndə jurnalistləri nəzərdə tuturam.

Şair-yazıçılardan illərdir əlahiddə, prinsipial söz, mövqe gözləyib durmuşuq. Özünə sərf edəndə ölkə rəhbərliyindən evinin hamam-tualetinin təmirini istəyən, sərf etməyəndə isə mələklə-şeytanla uğraşan 21-ci əsr şairindən doğrudanmı nəsə umacaq qədər sadəlövhük? Məşhur bir telekanal rəhbərinin onları tənqid edəndə dediyi bir söz hələ də yadımdadır: bizi unudun, elə hesab edin ki, yoxuq... Ciğal mövqe olsa da, reallıq budu. Daha doğrusu, məğlubiyyəti etiraf etməyin yollarından biri. Elə o telekanal rəhbərinin sözü olmasın, bəzən bəzi adamların varlığını unutmaq ən doğru çıxış yoludur. Amma bəzilərini ha...
Düzü, son günlər Prezident Administrasiyasının rəhbəri Ramiz Mehdiyevin içində ölkə ədəbiyyatını da tənqid edən məqaləsindən sonra yenidən gözlər şair-yazıçı tayfasına yönəlib. Həmkarlarım alıblar əllərinə qələmi, döşə ki, döşəyəsən. Dünən baxıram, çoxu Anarın, Fikrət Qocanın, Əkrəm Əylislinin üstünə düşüb, onların Ramiz Mehdiyevə verdiyi cavabı tənqid edir. “Mənəm-mənəmlik” olmasın, amma hər üç yazarı mövzuyla bağlı özüm danışdırdığım üçün onların ikisinə qarşı haqsızlıq edildiyini də vurğulamadan keçə bilməyəcəm. Nə deyir yazarlar və nədə tənqid edir onları bizim həmkarlar? Məsələn, Anar son illər cəmiyyətdə səs-küy yaradacaq əsərlər yazılmadığı fikri ilə razılaşmır. Bizim yazarlar deyir, bəs deputat seçməyiblər, Yazıçılar Birliyinin qarşıdan gələn qurultayında da “vurulacağı” üçün indidən belə mövqe sərgiləyir. Mənsə səbəbdən daha çox nəticəyə diqqət yetirməyin tərəfdarıyam. Adam hər halda sözünü deyir, məntiqini də ortaya qoyur. Məntiqsə daş kimi möhkəmdir: pisiksə, niyə bizə büdcədən bu qədər vəsait ayrılır, kitablarımız dərc olunur, qurultayımız keçirilir? Daha sərt cavabın buynuzu olmur ki? Və ya Fikrət Qoca. Onun ki, deputat seçilmək iddiası yoxdu. Amma cavabına diqqət edin: “Bilirsiz, uşaq var ki, gözünü yumur. Deyir ki, dünya yoxdur. Gözünü açanda isə görür ki, dünya varmış. Amma bu zaman hamı onun kimi gözünü yummur ki? Əsər varsa, artıq var”. Mən hələ bu sitatı şərh edib-etməməyə cəsarət göstərmirəm, amma Fikrət Qoca sözünü artıq deyib.
Əkrəm Əylislinin elə qəzetimizə verdiyi “mən öz havamda yaşayıram” “cavab”ını şərh etməyi oxucunun öz ixtiyarına buraxıram. Amma Anarla Fikrət Qocanı xərcləməməyinizi rica edirəm. Bu günə qədər onların barəsində bəs deyincə tənqid yazan birisi olaraq, deyə bilərəm ki, bu cəsarətli mövqelərini, sadəcə, alqışlamaq lazımdır. Hələ bilmək olmaz ki, onlara verilən imtiyazın mində biri bu gün döşünə döyən cavan yazarlara verilsəydi, bu tənqid qarşısında necə nala-mıxa vurardılar? Yeri düşüb yazım, daim Anarı tənqid edənlərdən birinin mövzuyla bağlı açıqlamasını oxudum. Deyir ki, bu məqalədən sonra hər bir Azərbaycan yazıçısı öz yaradıcılığı barədə düşünməlidir. Düzünü deyin, kimin danışığından daha çox sabun iyi gəlir?
Yanlış anlamayın, mən bu yazımla heç də Anardan, Fikrət Qocadan xilaskar, qəhrəman obrazı yaratmaq fikrində deyiləm. Necə deyərlər, “heç kim unudulmur, heç nə yaddan çıxmır”. Amma dünənki pis əməlinə görə tənqid etdiyimiz adamlar bu gün ortaya babat mövqe qoyurlarsa, onların üstünə getməyin adı nədir? Hər halda son günlər Misir Mərdanovun, Abel Məhərrəmovun müsahibələrinə baxanda Anarla Fikrət Qoca qəhrəman təsiri bağışlayırlar.
Qoy sonda bunu da yazım, ürəyimdə qalmasın. Dünən təsadüfən tanınmış şairlərdən birinin müsahibəsini oxudum. Dediyinə görə, günahlarını savablarının belinə yükləyib, uzun bir səfərə çıxmışdı, iblislə dostluq edirdi, içindəki işığı qorumağın yollarını tapmışdı və sair və ilaxir... Ölkə kəllə-mayallaq aşır, camaat acından qırılır, haqsızlıq diz boyu, üstəgəl hakimiyyət də bunları tənqid edir. Şair hələ də məşhur lətifədəki kimi bizə “çayın necə axmasını” təsvir edir.

372 dəfə baxılıb