QALXAN QAN TƏZYİQİ, QIRILAN ÖMÜR NECƏ OLUR

	11 mart 2010


Onlayn ictimai-siyasi qəzet

Şahvələd ÇOBANOĞLU

QALXAN QAN TƏZYİQİ, QIRILAN ÖMÜR NECƏ OLUR?

Adamlar var ki, azadlığı boğanların xidmətində dayanıb, şahın kölgəsi düşən yüksək mərtəbədə əyləşib, oğruların pul ayırdığı təşkilatın rəhbərliyində şellənib azadlıqdan, əxlaqdan, insafdan, xalqdan, insandan, Allahdan yazır, üstəlik, onu gözləyən qan təzyiqindən, ürək xəstəliyindən şikayətlənir. Amma ölənlər başqalarıdır.

Bu gün vaxtsız ölən isə Elçin Səlcuqdur. Bütün hallarda, Elçinin ölümü bizim müstəqilliyin və azadlığın taleyidir. Bu ölüm mənə bir əsəri xatırlatdı. Ünlü yazar Migel Asturiyasın həmin əsərində insanlar ölür, lakin onlar cəmiyyətlərdəki ədalətsizliyə, əyriliyə görə qəbirlərdə gözü açıq uyuyurlar. Onların gözləri yalnız vətənlərində ədalət bərpa olunduğu zaman yumulacaq.
Mən onsuz da kədərli yaza bilmirəm. Kədərli olanda yazmaq da mənə çətin olur. Nə bilim, bəlkə mən heç kədərlənməyi bilmirəm. Heç bilmirəm də Elçinin ölüm xəbərindən sonra nə yazım. Məsələ ölümdə də deyil. Kim qalacaq ki, bu dünyada? Kim qaldı ki?! Bu cür Şərq didaktikasını ona-buna deməkdən də zəhləm gedir. İnsanın ən zəif tərəflərindən biri də budur - hamının bildiyi sadə həqiqəti bir-birinə deyir. Hamı da bilir ki, o, bu dünyanı tutub duran deyil, amma hamı da bundan xəbərsiz kimi yaşayır...
Amma Elçin bu dünyanı tutub durmaq istəyənlər kimi yaşamadı. Ətrafdakılar ona ölümü deyirdi, xəbərdar edirdi, amma Elçin ölümün üstünə getdi. Hər şey bu qədər sadə idi. Bizdən biri idi, hamımızın bir hissəsi idi. Hamımız da aciz qaldıq, hamımızın gözü qabağında ölməyə getdi...
Mən həmişə deyirəm ki, bu xəmir hələ çox su aparacaq. Azadlıq hərəkatı başlayandan çox talelər qırıldı. Çox ömürlər, çox insanlar, çox ailələr məhv oldu. Bir deyil, iki deyil. Mən uzun müddətdir Adil müəllimin (Qaçayoğlu) ölümü haqqında yazmağa hazırlaşırdım, Elçinin də ölüm xəbəri gəldi. Cəmiyyətin normal yaşamını boğan siyasi rejimlər ölümə bu qədər ac olur. Bu rejimlər insanı həmişə birdən öldürmür, çox hallarda asta-asta, aram-aram öldürür. Məhv edir.
Zatən insan azadlıqsız yaşaya bilməz. Belə dövrlərdə insan ya insanlığını itirib həşərat olmalıdır, ya da insan onu öldürən bir ömür tərzi seçməlidir. Gündəlik həyat çətinlikləri də səni asta-asta aparır bu həyatdan. Amma bu çətinliklər bir qrupun amansız istismarı və tamahı ilə, azadlığımızın qəsb edilməsi ilə gələn çətinliklərdir. Həm də idealların, arzuların məhvidir. Mənəvi cəhətdən də boğulursan. Sən ölkəni, ölkənin gələcəyini, özünü və başqalarını bu cür görmək istəmirsən. Amma sənin istəyin həşəratxanaya çevrilən ölkəndə anlaşılmaz görünür, hətta günah kimi qəbul edilir. Bu halda yaşamaq çətin olur. İndi nə qədər adam var ki, onun ömrü məhz belədir...
Xüsusən də, söz adamı olanda daha çətin olur. Bu gün dostların birinin bloqundan Elçin haqda aşağıdakı sətirləri oxudum: “Bir dəfə ”Yuğ" teatrının tamaşasına baxırdıq, o, əsəbi halda yerindən qalxıb tamaşa gedə-gedə zalı tərk etdi. “Dədə Qorqud” tamaşasıydı. Tamaşa zalın ortasında oynanılırdı, ətrafında isə zal boyu tamaşaçılar üçün bir cərgə oturacaq düzülmüşdü, yəni tamaşaçı və aktyorları ayıran səhnə yox idi. Elçin yerindən qalxanda elə bildim yuğçulardan biridir, özü də ucadan nə isə deyərək əllərini yellədirdi. “Yuğ” teatrının döşəməsindən qalxan tüstülü havada onun sifətinə işıq süzülürdü, o da havada bir əlində qəzet, çiynində çanta əlini yelləyirdi".
Elçini həmişə belə xatırlayacağıq. Əlində qəzet, çiynində çanta...Lənət olsun, azadlığın olmadığı zamanlara. Belə dövrlərdə fələk də insandan insaflı olur.

326 dəfə baxılıb